رهبران سیاسی چه نقشی در توسعه کشورها دارند؟

مسیریابی اصلاحات اقتصادی

اقتصاددانان معتقدند با وجود تاثیرگذاری عواملی همچون جغرافیا و فرهنگ، نهادهای سیاسی مهم‌ترین عواملی هستند که موفقیت و شکست اقتصادی کشورها را تعیین می‌کنند. «دنیای‌اقتصاد» همزمان با انتخاب آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای به‌عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی، در گزارشی به بررسی اصلاحات اقتصادی مورد نیاز…

اثرات شوک‌های تورمی انرژی؛

پاسخ بانک‌های مرکزی به شوک انرژی

بانک‌های مرکزی دیگر نمی‌توانند مانند گذشته از کنار اثرات تورمی شوک‌های قیمتی انرژی عبور کنند، درنتیجه رویکرد جدید آنها این است که در‌برابر خطر سرایت افزایش قیمت انرژی به انتظارات تورمی بایستند و با اتخاذ سیاستی محتاطانه، از بروز خطاهای بزرگ در طیفی از سناریوهای محتمل جلوگیری کنند.

اخبار اقتصاد

سه‌شنبه، ۱۹ اسفند ۱۴۰۴

رهبران سیاسی چه نقشی در توسعه کشورها دارند؟
روزنامه شماره ۶۵۲۴

مسیریابی اصلاحات اقتصادی

اقتصاددانان معتقدند با وجود تاثیرگذاری عواملی همچون جغرافیا و فرهنگ، نهادهای سیاسی مهم‌ترین عواملی هستند که موفقیت و شکست اقتصادی کشورها را تعیین می‌کنند. «دنیای‌اقتصاد» همزمان با انتخاب آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای به‌عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی، در گزارشی به بررسی اصلاحات اقتصادی مورد نیاز ایران و نقش تغییر قدرت سیاسی در اصلاحات اقتصادی در کشورهای مختلف پرداخته است.
قیمت نفت به مرز ۱۲۰دلار رسید؛
روزنامه شماره ۶۵۲۴

واکنش بازارهای جهانی به جنگ

همزمان با شروع هفته کاری و بازگشایی بازارهای جهانی، نفت و طلا واکنش‌های متفاوتی به تهاجم آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران و پاسخ متقابل کشورمان نشان دادند. بر این اساس، گسترش جنگ در منطقه بهای شاخص برنت را با جهشی کم‌سابقه از ۱۰۳دلار عبور داد و حتی به حدود ۱۱۹دلار یعنی بالاترین سطح از سال۲۰۲۲ رساند. اختلال در کشتیرانی تنگه هرمز و کاهش تولید نفت در عراق، کویت و امارات نگرانی‌ها در زمینه کمبود عرضه جهانی انرژی را تشدید کرده و کشورهای جنوب شرقی آسیا آمادگی خود را برای آزادسازی ذخایر استراتژیک اعلام کرده‌اند. از سوی دیگر، طلای جهانی روندی نزولی را آغاز کرد و حوالی ۵۱۰۰ دلار در هر اونس مبادله شد. در سایه نااطمینانی‌های ژئوپلیتیک، تقاضا برای دارایی‌های امن به افزایش قیمت طلا دامن می‌زند؛ اما از طرفی، توقف چشم‌انداز کاهشی نرخ بهره در آمریکا به تقویت روند نزولی معاملات کمک می‌کند. این نااطمینانی‌ها می‌تواند کاهش نرخ بهره از سوی فدرال‌رزرو را همچنان به تعویق بیندازد.
اثرات شوک‌های تورمی انرژی؛
روزنامه شماره ۶۵۲۴

پاسخ بانک‌های مرکزی به شوک انرژی

بانک‌های مرکزی دیگر نمی‌توانند مانند گذشته از کنار اثرات تورمی شوک‌های قیمتی انرژی عبور کنند، درنتیجه رویکرد جدید آنها این است که در‌برابر خطر سرایت افزایش قیمت انرژی به انتظارات تورمی بایستند و با اتخاذ سیاستی محتاطانه، از بروز خطاهای بزرگ در طیفی از سناریوهای محتمل جلوگیری کنند.

دوشنبه، ۱۸ اسفند ۱۴۰۴

سیاست‌های حمایتی می‌توانند بر اشتغال موثر باشند؟
روزنامه شماره ۶۵۲۳

آثار جنگ بر بازار کار

پس از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، نااطمینانی‌های اقتصادی نیز افزایش یافته است. «دنیای‌اقتصاد» با بررسی داده‌های نیروی کار مرکز آمار ایران، به وضعیت اشتغال پس از جنگ ۱۲روزه در تابستان سال جاری پرداخت. نرخ مشارکت اقتصادی در تابستان۱۴۰۴ و در پی بروز جنگ به یکی از کمترین ارقام در ۲۰سال اخیر رسیده است. همچنین میزان اشتغال جمعیت ۱۵ساله و بیشتر در تابستان اخیر ۲۴‌میلیون و ۹۵۸هزار نفر بوده که نسبت به تابستان سال۱۴۰۳ کاهش بیش از ۱۷۰هزار نفری را نشان می‌دهد. این در حالی است که روند اشتغال در تابستان سال‌های پیش، صعودی بوده است. همچنین مشارکت و بیکاری زنان در تابستان۱۴۰۴ به ترتیب با کاهش و افزایش یک واحد درصدی نسبت به تابستان سال پیش مواجه شده است. با توجه به شرایط فعلی، به‌نظر می‌رسد وضعیت بازار کار نسبت به دوران جنگ ۱۲روزه نامناسب‌تر باشد. سیاستگذاران باید برای افرادی که از بازار کار خارج می‌شوند، تدابیر حمایتی مناسبی در نظر بگیرند و سیاست‌های حمایتی موثری اجرا کنند.

یکشنبه، ۱۷ اسفند ۱۴۰۴

عیدی که دیگر برای بازارها عید نیست!
روزنامه شماره ۶۵۲۲

ترکش جنگ به کسب‌وکارها

اسفندماه، همه ساله دوران رونق خرید و فروش‌های پایان سال و بهبود وضعیت رکودی کسب و کارها محسوب می‌شد اما سال ۱۴۰۴ تاکنون، راکدترین اسفندماه در سال‌های اخیر را در حوزه اقتصادی به ارمغان آورده است. در اسفند امسال، کسب و کارهای اقتصادی، به صورت عمده در حالت اغما قرار دارند، اینترنت قطع شده است و بخش زیادی از مردم پایتخت را ترک کرده‌اند. اگرچه در حال حاضر چشم‌انداز مشخصی برای به پایان رسیدن جنگ وجود ندارد اما عرضه کالاهای اساسی، به صورت عمده توانسته است این کالاها را برای عموم افراد به میزان کافی تامین کند. بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد در سطح شهر، بسیاری از مغازه‌ها تعطیل هستند و بازار هم بسیار زودتر از معمول تعطیل می‌شود. نرخ دلار نیز برای کسب و کارها عمدتا مشخص نیست. در این شرایط، بخشی از فعالان اقتصادی امید دارند تا عید تکلیف جنگ مشخص شود و سال جدید را بدون جنگ آغاز کنند.
آیا سیاست‌های حمایتی ادامه می‌یابد؟
روزنامه شماره ۶۵۲۲

فعالیت اقتصادی در شرایط سخت

دنیای اقتصاد: فعالان اقتصادی در تلاشند زیر بمباران به فعالیت خود ادامه دهند. برخی از کارشناسان معتقدند می‌توان علت این رخداد را در تورم مزمن و بالا و تجربه رکود سنگین اقتصادی در دوران جنگ ۱۲روزه و بعد از آن جست وجو کرد. در شرایطی که وضعیت رکود تورمی در کشور حکمفرما است، اما توزیع کالای اساسی نیز ادامه دارد.
تحولات بازار کار ایالات متحده برخلاف انتظارات رقم خورد؛
روزنامه شماره ۶۵۲۲

افزایش بیکاری اقتصاد آمریکا

بعد از ظهر جمعه، انتشار داده‌های مربوط به بازار کار ایالات متحده، برخلاف پیش‌بینی اقتصاددانان و بازار رقم خورد و حاکی از ضعف بازار نیروی کار در بزرگترین اقتصاد دنیا بود. رشد اشتغال در سال گذشته یکی از ضعیف‌ترین دوره‌های تاریخ را به جز دوره‌های رکود تجربه کرد.

شنبه، ۱۶ اسفند ۱۴۰۴

رئیس صندوق بین‌المللی پول از انتظار برای شوک‌های جدید جنگ می‌گوید
روزنامه شماره ۶۵۲۱

پنج شوک اقتصادی جنگ

یک هفته از تجاوز آمریکا و اسرائیل به خاک ایران می‌گذرد و حالا آتش جنگ دامان منطقه را گرفته است. کریستالینا جورجیوا، رئیس صندوق بین‌المللی پول، از شوک‌های غیرمنتظره جنگ در خاورمیانه و آزمایش تاب‌آوری اقتصاد جهانی می‌گوید. او همچنین هشدار داده است که شوک‌های جدید در شکل‌ها و اندازه‌های مختلف همچنان رخ خواهند داد و اگر این درگیری طولانی شود، می‌تواند بر قیمت انرژی، وضعیت روانی بازار، رشد اقتصادی و تورم تاثیر بگذارد و «فشارهای تازه‌ای بر دوش سیاستگذاران در سراسر جهان» بگذارد. همچنین «دنیای‌اقتصاد» به بررسی پیامدهای اقتصادی جنگ در منطقه و جهان می‌پردازد. شوک به بازار انرژی منطقه، ضربه به گردشگری و خدمات، اختلال در تجارت و حمل‌ونقل، افزایش قیمت مواد غذایی و کود شیمیایی و کاهش سرمایه‌گذاری و بی‌ثباتی مالی از جمله آثار اقتصادی جنگ در خاورمیانه بر اقتصاد منطقه و جهان هستند.
بازارها ‌وارد مرحله احتیاط و معاملات محدود شدند؛
روزنامه شماره ۶۵۲۱

بازار ارز در شرایط نیمه‏‏‏‌تعطیل

با آغاز حمله نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران، بازارهای ارز و طلا در داخل کشور به‌سرعت با واکنش‌های هیجانی مواجه شدند. در ساعات ابتدایی انتشار خبر حمله، فضای روانی بازار به‌شدت ملتهب شد و معامله‌گران با نگرانی از آینده اقتصادی و سیاسی کشور، اقدام به خرید یا فروش دارایی‌های ارزی و طلا کردند. همین موضوع باعث شد قیمت‌ها در مدت کوتاهی نوسانات قابل‌توجهی را تجربه کنند، با این‌حال پس از گذشت چند ساعت و با افزایش عدم‌قطعیت درباره آینده تحولات، حجم معاملات به شکل محسوسی کاهش‌یافت و بازارها عملا وارد وضعیت نیمه‌‌‌‌تعطیل شدند.در نخستین ساعات شروع جنگ، بازار ارز شاهد جهش و افت‌‌‌‌ قیمت‌های سریع بود. به‌‌‌‌طور مشخص، قیمت تتر که در ماه‌های اخیر به‌عنوان یکی از شاخص‌های مهم برای سنجش انتظارات ارزی در بازار شناخته می‌شود، در بازه‌‌‌‌ای کوتاه بین ۱۴۵‌هزار‌تومان تا ۱۸۰‌هزار‌تومان در حال نوسان بود.
واکنش بازارهای جهانی به تنش‏‏‌ها چه بود؛
روزنامه شماره ۶۵۲۱

جوشش طلا در آتش جنگ

پس از آغاز جنگ در خاورمیانه، قیمت جهانی طلا با جهش چشم‌گیر همراه شد. اما پس از تخلیه هیجانات بازار، قیمت این دارایی به سطوح پایین‌تر بازگشت. در کنار نوسانات کوتاه‌مدت، چشم‌انداز بلندمدت این فلز گران‌بها تحت تاثیر عواملی مانند اختلال در زنجیره‌های تامین و افزایش انتظارات تورمی در جهان قرار دارد.

یکشنبه، ۱۰ اسفند ۱۴۰۴

رشد اقتصادی در ۹ ماه نخست سال ‌جاری یک ‌درصد اعلام شد؛
روزنامه شماره ۶۵۲۰

تصویر تولید در ۳ فصل نخست

مرکز آمار ایران رشد اقتصادی کشور را در ۹ ماه اول سال ۱۴۰۴ اعلام کرد. تولید ناخالص داخلی به قیمت ثابت سال ۱۴۰۰ به ۷هزار و ۶۱۰هزار میلیارد تومان با احتساب نفت رسید که رشد یک‌درصدی را نسبت به مدت مشابه سال ۱۴۰۳ تجربه کرد. این رشد ۰.۸واحد درصدی بیشتر از رشد ۶ ماه اول سال است که نشان‌دهنده بهبود نسبی در فصل پاییز است.
قیمت جهانی طلا در پایان هفته اوج گرفت؛
روزنامه شماره ۶۵۲۰

الگوی زمانی آغاز جنگ

الگوی زمانی آغاز جنگ، با تعطیلی بازارهای جهانی تنظیم شده است. مطابق بررسی‌ها در دوره قبلی، جنگ ۱۲روزه در روز جمعه و یک روز پیش از تعطیلی بازارها جهانی آغاز شد. روز گذشته، نیز حمله مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی در زمان تعطیلی بازارها آغاز شد.

شنبه، ۰۹ اسفند ۱۴۰۴

ثبت رکورد تاریخی رشد سالانه سطح عمومی قیمت‌ها؛
روزنامه شماره ۶۵۱۹

تورم خوراکی‌ها سه‌رقمی شد

نرخ تورم خوراکی‌ها در بهمن‌ماه به محدوده سه‌رقمی رسید و زنگ خطر تازه‌ای برای سفره خانوارها به صدا درآورد. بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، تورم نقطه‌به‌نقطه گروه خوراکی و آشامیدنی‌ها به ۱۰۵.۵درصد رسیده؛ رقمی بی‌سابقه که به معنای بیش از دوبرابر شدن هزینه تامین اقلام غذایی نسبت به بهمن ماه سال گذشته است. این جهش قیمتی، در حالی ثبت شده که تورم نقطه به نقطه نیز به ۶۸.۱درصد رسیده است. بر این اساس، شتاب قیمت‌ها در بخش خوراکی از متوسط عمومی سبقت گرفته و فشار بیشتری را بر دهک‌های کم‌درآمد وارد می‌کند. برای خانوارهایی که سهم خوراکی در سبد هزینه‌ای آنها بالاتر است، تورم سه‌رقمی به معنای کاهش محسوس قدرت خرید، کوچک‌تر شدن سبد مصرفی و جایگزینی اقلام ارزان‌تر به جای کالاهای باکیفیت‌تر است. کارشناسان هشدار می‌دهند تداوم این روند می‌تواند امنیت غذایی اقشار آسیب‌پذیر را تهدید کند و اثر سیاست‌های جبرانی مانند کالابرگ را به آزمون بگذارد. بنابراین مهار تورم خوراکی‌ها باید به اولویت فوری سیاستگذار تبدیل شود.

جمعه، ۰۸ اسفند ۱۴۰۴

در پرونده «جمعه با دنیای اقتصاد» مطرح شد؛

رانت، دستان قدرتمندی که گلوی اقتصاد ایران را می‌فشارد

دنیای اقتصاد: اقتصاد رانتی؛ واژه‌ای که سال‌های متمادی است با ادبیات اقتصاد ایران عجین شده و به یک صفت پایدار و چسبنده برای آن تبدیل شده است. حالا هر چه زمان می‌گذرد، ریشه‌های این ناهنجاری تنومندتر شده و علف‌های هرزی که زیر آن سبز شده‌اند، اقتصاد را هر روز ناتوان‌تر کرده و روش‌های صحیح حکمرانی را برای بازیگران این عرصه دشوارتر می‌کنند.
در پرونده «جمعه با دنیای اقتصاد» مطرح شد؛

ماجرای طبقه نوکیسه‌ای که از اقتصاد رانتی ایران سربرآورد

دنیای اقتصاد: دکتر مهدی فیضی، عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه فردوسی با برشمردن چالش‌های اقتصاد رانتی در پرونده جمعه با دنیای اقتصاد می گوید: یکی از مهمترین موارد چالشی، تخریب روحیه کار و تولید است به این معنا که در اقتصاد رانتی، آن دسته از فعالیت هایی پاداش می گیرند که سوداگرانه، رانت جویانه و دلالی باشند؛ در حالی‌که فعالیت‌هایی که ارزش افزوده ایجاد کرده و بر مبنای خلاقیت و نوآوری هستند، در چنین اقتصادی پاداش نمی گیرند و در مقایسه با کارهای سوداگرانه ارزشی ندارند؛ حال آن‌که کارهای سوداگرانه در درازمدت و میان مدت برای اقتصاد مخرب است؛ چراکه اقتصاد کشور، از یک اقتصاد تولیدی به یک اقتصاد توزیعی تبدیل شده و مجموعه افراد جامعه را فقیرتر می کند.
گفتگو با «موسی غنی‌نژاد» در مورد پیامدهای اجتماعی یک اقتصاد رانتی؛

ریشه‌ اقتصادی پنهان اعتراضات

دنیای اقتصاد: افزایش تورم، جهش‌های پیاپی نرخ ارز و گسترش نااطمینانی اقتصادی در سال‌های اخیر، تصویر تازه‌ای از فشار معیشتی بر خانوارهای ایرانی ترسیم کرده است. اعتراضات دی‌ماه، که با نارضایتی‌های اقتصادی و نگرانی فعالان بازار از بی‌ثباتی قیمت‌ها آغاز شد، بار دیگر این پرسش را در فضای عمومی برجسته کرد که ریشه این نوسانات کجاست و چرا آثار آن بیش از همه بر طبقات متوسط و پایین جامعه سنگینی می‌کند.

پنجشنبه، ۰۷ اسفند ۱۴۰۴

در پرونده این هفته «جمعه با دنیای اقتصاد» بررسی شد؛

ریشه‌ها و پیامدهای اقتصاد رانتی برای ایرانیان

دنیای اقتصاد: در پرونده این هفته «جمعه با دنیای اقتصاد» ریشه‌ها و پیامدهای اقتصاد رانتی واکاوی شده و آثار و پیامدهای مخرب آن بررسی شده است.
آمارهای پولی رکوردهای جدیدی را به ثبت رساندند؛
روزنامه شماره ۶۵۱۸

تورم در اوج تاریخی؟

بانک مرکزی اعلام کرد تورم نقطه‌به‌نقطه بهمن ۱۴۰۴ به ۶۲.۲درصد و تورم ماهانه به ۸.۴درصد رسیده است؛ ارقامی که احتمال ثبت رکورد تاریخی تورم را در پایان سال تقویت کرده است. رکورد تورم بانک مرکزی ۶۲.۴درصد بوده که در فروردین ۱۴۰۲ به ثبت رسیده است. مهم‌ترین عامل جهش تورم در دو ماه اخیر، تعدیل ارز ترجیحی در دی‌ماه بود. همچنین رشد نقدینگی در آذر ماه نسبت به ماه مشابه سال قبل به ۴۱.۴درصد رسید که بالاترین مقدار از دی ماه سال ۱۴۰۰ است. در این ماه، رشد دوازده ماهه پایه پولی به رقم کم‌سابقه ۵۰.۱درصد رسید.
رشد نقدینگی به بیشترین مقدار ۴ سال اخیر رسید؛
روزنامه شماره ۶۵۱۸

رکوردهای جدید آمار پولی

طبق اعلام بانک مرکزی رشد نقدینگی در نهمین ماه سال جاری نسبت به ماه مشابه سال قبل به ۴۱.۴ درصد رسید که بالاترین مقدار از دی ماه سال ۱۴۰۰ است. نکته قابل‌توجه در آمارهای منتشر شده کاهش رشد ماهانه نقدینگی در آخرین ماه پاییز است. رشد ماهانه نقدینگی که از خرداد ماه در ارقامی بالای ۳ درصد قرار داشت، بالاخره در آذر ماه به سطح پایین‌تر وارد شد و رقم ۲.۷ درصد را ثبت کرد. در آخرین ماه پاییز سال جاری، متغیر پایه پولی یا همان پول پرقدرت، همچون ماه‌های مهر و آبان به رقم رشد کم‌سابقه جدیدی رسید. رشد پایه پولی که از سال ۱۳۵۷ تاکنون بیش از ۵۰ درصد نبوده در آذر ماه سال جاری ۵۰.۱ درصد ثبت شد. با این حال، بررسی آمارهای منتشر شده گویای کاهشی شدن شیب رشد پایه پولی است. به طوری که رشد نقطه‌ای ثبت شده برای پایه پولی در آذرماه نسبت به ماه قبل ۲.۶ واحد درصد بالاتر است، این اختلاف در ماه آبان ۲.۷، در مهر ماه ۵.۱ و در شهریور ماه ۸.۲ واحد درصد ثبت شده بود.

چهارشنبه، ۰۶ اسفند ۱۴۰۴

در «اکونومیز» پاسخ داده می‌شود؛

اقتصاد تا کجا؟

دنیای اقتصاد: اکونومیز از شنبه ۹ اسفند ماه هر روز در کانال یوتیوب روزنامه دنیای اقتصاد که لینکش رو همین پایین نوشتیم، دم دست شماست.
«دنیای اقتصاد» چالش‌های شورای عالی کار را برای تعیین دستمزد سال ۱۴۰۵بررسی می‌کند؛
روزنامه شماره ۶۵۱۷

معادله پیچیده حداقل دستمزد

در شرایط ناترازی اقتصاد، تنگنای مالی بنگاه‌ها و بالا رفتن نرخ تورم، معادله تعیین حداقل دستمزد، به یک درام تلخ تبدیل شده است. شورای عالی کار، نهادی سه‌جانبه متشکل از نمایندگان دولت، کارگران و کارفرمایان، اکنون در آستانه تصمیم‌گیری برای حداقل دستمزد سال۱۴۰۵ قرار دارد. برای امسال حداقل دستمزد اسمی ۱۰‌میلیون و ۳۹۹هزار تومان تعیین شد؛ اما رشد دستمزد نتوانست با تورم همراه شود و قدرت خرید واقعی کارگران کاهش قابل‌توجهی یافت. افزایش هزینه‌های تولید، جهش قیمت ارز و فشار بر خانوارهای کارگری، شرایط مذاکرات را پیچیده‌تر کرده است. اکنون کارگران بر جبران کامل تورم تاکید دارند؛ درحالی‌که کارفرمایان نگران افزایش هزینه‌ها و تداوم فشار بر بنگاه‌ها هستند. هر تصمیمی که اتخاذ شود، نه تنها بر معیشت‌ میلیون‌ها نفر اثر مستقیم دارد، بلکه هزینه تولید، قیمت کالاها و شاخص‌های کلان اقتصادی را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد. کارشناسان معتقدند سیاست‌های ایجابی نظیر مهار تورم، ثبات اقتصادی و بسترسازی برای رشد تولید، باید مقدم بر سیاست‌های دستوری تعیین دستمزد باشد.
آخرین نشست سازمان امور مالیاتی در ۴اسفندماه برگزار شد؛
روزنامه شماره ۶۵۱۷

تحقق ۸۶درصدی درآمد مالیاتی تا پایان بهمن‌ماه

دنیای‌اقتصاد- فائزه پوزش: روز دوشنبه، ۴ اسفندماه، سازمان امور مالیاتی کشور میزبان اصحاب رسانه بود تا عملکرد خود را در سال جاری تشریح کند. محمدهادی سبحانیان، رئیس کل سازمان، در سخنان آغازین خود با تاکید بر تلاش سازمان برای اجرای حداکثری تکالیف قانونی گفت: «در سال جاری، تمرکز اصلی ما بر مؤدیان، اصناف و مشاغل خرد بوده و با اتخاذ تدابیر ویژه، توانستیم با همکاری فعال اصناف، سال مالیاتی را بدون حاشیه و با کمترین تنش پشت سر بگذاریم.» به گفته او در حوزه مالیات‌ستانی از بازارها و اصناف، امسال هیچ‌گونه اعتراض جدی مشاهده نشده است. تلاش بر این بوده که با استفاده از داده‌ها و رویکردهای تحلیلی، فرآیند مالیات‌ستانی شفاف و کم‌تنش باشد. سبحانیان تاکید کرد که سازمان امور مالیاتی همواره در پی آن بوده است که با کمترین تنش و بیشترین اثرگذاری، وظایف قانونی خود را اجرا کند و امسال نیز این رویکرد را با موفقیت ادامه داده است. همچنین او در ادامه گذار از مالیات‌ستانی سنتی به مالیات‌ستانی هوشمند را یکی از دستاوردهای مهم سازمان امور مالیاتی تلقی کرد و به تشریح چالش‌های مالیات‌ستانی به روش سنتی و مزایای هوشمند‌سازی مالیاتی پرداخت.
دولت جمهوری‌خواه، چقدر روی اقتصاد آمریکا تاثیر گذاشته است؟
روزنامه شماره ۶۵۱۷

کارنامه اقتصادی تیم ترامپ

دونالد ترامپ اخیرا اعلام کرده که اقتصاد آمریکا اکنون «کاملا متعلق به اوست» و دیگر نمی‌توان عملکرد آن را به دولت قبلی نسبت داد. او در ابتدای دور دوم ریاست‌جمهوری‌اش گفته بود شاید یک سال طول بکشد تا مالکیت سیاسی اقتصاد را در اختیار بگیرد، اما اخیرا اعلام کرده که این مرحله طی شده است. با این حال، چالش اصلی او نه در ادعای مالکیت، بلکه در اقناع افکار عمومی است؛ آن هم در شرایطی که انتخابات میان‌دوره‌ای در پیش است و رای‌دهندگان بیش از هر چیز به مساله هزینه‌های زندگی و قدرت خرید توجه دارند.
افت تاریخی عرضه تتر؛
روزنامه شماره ۶۵۱۷

ترس تاریخی در بازار کریپتو

سقوط شاخص ترس ‌و طمع بازار رمزارزها به عدد۵ و کاهش ۳میلیارد دلاری عرضه تتر، زنگ خطر تازه‌ای را برای معامله‌گران به صدا درآورده است. اگرچه وضعیت فعلی بازار شباهت‌هایی به فروپاشی صرافی FTX در سال ۲۰۲۲ دارد؛ اما ساختار امروز بازار، حضور نهادهای بزرگ و فاصله قیمت‌ها از کف‌های تاریخی، وزن تصمیمات کلان را افزایش داده است. همچنین بخش قابل‌توجهی از سرمایه‌گذاران همچنان در سود هستند و هر موج صعودی می‌تواند با فشار فروش تازه‌ای روبه‌رو شود.

سه‌شنبه، ۰۵ اسفند ۱۴۰۴

لغو تحریم‌ها شرط لازم؛ اما ناکافی است؛
روزنامه شماره ۶۵۱۶

الزامات ورود سرمایه خارجی

در حالی‌ که بحث سرمایه‌گذاری شرکت‌های آمریکایی در ایران مطرح شده است، حتی با فرض لغو کامل تحریم‌ها، جذب سرمایه‌گذاری خارجی با چالش‌های جدی روبه‌رو خواهد بود؛ چراکه موانع اصلی محدود به تحریم‌ها نیستند. تجربه پس از برجام نشان داد، بازگشت به شبکه مالی جهانی پیچیده است و بانک‌های بزرگ به‌دلیل ریسک‌های حقوقی و سابقه جریمه‌های آمریکا، محتاط باقی می‌مانند. یکی از گره‌های مهم دیگر، وضعیت ایران در قبال استانداردهای FATF است؛ قرار داشتن در لیست سیاه این نهاد، هزینه همکاری بانکی را بالا می‌برد و حتی با رفع تحریم‌ها مانع تامین مالی پروژه‌های بزرگ می‌شود. ضعف‌های ساختاری نظام بانکی، از جمله کفایت سرمایه پایین و شفافیت ناکافی صورت‌های مالی، ریسک همکاری را افزایش می‌دهد. محدودیت‌های زیرساختی انرژی، فرسودگی تاسیسات و بی‌ثباتی اقتصاد کلان، شامل نوسانات ارزی و تورم بالا نیز سرمایه‌گذاری بلندمدت را نیز پرریسک می‌کند. در نتیجه، رفع تحریم تنها شرط لازم است؛ بدون اصلاحات نهادی، بانکی و اقتصادی شرط کافی برای ورود سرمایه خارجی فراهم نخواهد شد.
در ۱۰ ماه نخست سال، نزدیک به ۸۴۹۲ همت تسهیلات پرداخت شد؛
روزنامه شماره ۶۵۱۶

کاهش سهم تسهیلات خرد

طبق داده‌های منتشر شده توسط بانک مرکزی، شبکه بانکی کشور در ده ماه نخست سال جاری ۸ هزار و ۴۹۲ همت تسهیلات پرداخت کرده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته بیش از ۴۵ درصد رشد یافته است. نکته قابل‌توجه آن است که از کل تسهیلات پرداخت شده تنها ۲۳ درصد به عنوان تسهیلات خرد (ارقام پایین تر از ۳۰۰‌میلیون تومان) پرداخت شده است. نسبت تسهیلات خرد به کل تسهیلات پرداخت شده، برای مدت مشابه دو سال گذشته بیش از ۲۵ درصد ثبت شده بود. این در حالی است که بررسی‌های کارشناسی نشان می‌دهد در دوره‌های اقتصادی با تورم بالا که مصرف خانوار با مشکل مواجه می‌شود و از طرف دیگر نرخ نکول تسهیلات افزایش می‌یابد، بهتر است اولا، روند تسهیلات‌دهی سیستم بانکی محدود شود و دوم آن که، همان منابع محدود نیز برای تسهیلات با مبالغ پایین و خرد به مصرف‌کننده نهایی پرداخت شود. بررسی‌ها نشان می‌دهد در شرایط تورم بالا بازپرداخت تسهیلات خرد نسبت به بازپرداخت مبالغ کلان (که عمدتا به اشخاص حقوقی و بنگاه‌ها داده می‌شود) با مشکل کمتری مواجه است. با توجه به رشد کم سابقه تسهیلات‌دهی در سال جاری و کاهش سهم تسهیلات خرد، بخش عمده تسهیلات پرداخت شده بیش از ۳۰۰‌میلیون تومان است که این موضوع می‌تواند به افزایش نرخ نکول در سیستم بانکی منجر شود.

دوشنبه، ۰۴ اسفند ۱۴۰۴

چرا توسعه اقتصادی دهه ۴۰ ادامه پیدا نکرد؟
روزنامه شماره ۶۵۱۵

عمر کوتاه دوران طلایی

دهه۱۳۴۰ ایران را می‌توان دهه طلایی اقتصاد ایران نام‌گذاری کرد. اقتصاد از رکود ابتدای دهه خارج شد، صنعتی‌سازی شتاب گرفت و دولت توانست رشد اقتصادی را با ثبات نسبی همراه کند. در همین دوره، گزارش‌ها از رشد متوسط سالانه حدود ۱۲درصد و تورم ۲.۵درصد حکایت دارد. با این حال، مدل توسعه در دهه۱۳۴۰ به دو دلیل نمی‌تواست رشد اقتصادی پایدار را فراهم آورد؛ زیرا از یک طرف حمایت‌های تجاری و اعتباری که بنیان سیاست صنعتی آن دوره بود، با ایجاد انحصار داخلی برای صنایع، انگیزه رقابت و نوآوری را کاهش می‌داد و از طرف دیگر شکل گیری شبکه ذی‌نفعان، امکان گذار به صادرات‌گرایی را از بین می‌برد. برای مثال در سال۱۳۴۵ نیاز‌های صنعت ۵۵درصد واردات را تشکیل می‌داد؛ اما صادرات صنعتی فقط ۱۰درصد صادرات را می‌ساخت و همین وابستگی به واردات در دهه۱۳۵۰ همگام با جهش درآمد‌های نفتی، تشدید شد. به بیان دیگر، امکان بهبود شرایط و تغییر استراتژی در دهه۴۰ وجود داشت؛ اما سرریز درآمدهای نفتی، مانند یک سیل زیرساخت‌های اقتصاد را تحت‌تاثیر قرار داد.
اثرات اصلاح سیاست ارزی بر تراز معاملات تجاری بررسی شد؛
روزنامه شماره ۶۵۱۵

خروج رانت‌گیران ارزی؟

بررسی روند معاملات ارزی از نیمه دی‌ماه تا روزهای نخست اسفندماه نشان می‌دهد که تغییر رویکرد بانک مرکزی در مدیریت بازار ارز، مختصات عرضه و تقاضا را تغییر داده است. داده‌های منتشر شده توسط بانک مرکزی حاکی از آن است که از ۱۵ دی‌ماه تا ۲ اسفند، مجموعا ۶.۷‌میلیارد دلار ارز برای واردات کالاهای اساسی، دارو و مواد اولیه بنگاه‌ها تامین شده است. نکته قابل‌توجه در معاملات بازار ارز تجاری، تغییر رفتار بازیگران بازار پس از اصلاح قیمت‌هاست. به طوری که در روزهای بعد از کاهش شکاف نرخ ارز تجاری با نرخ ارز بازار آزاد، تقاضای ارز کاهش و عرضه ارز افزایش قابل‌توجهی داشته است. این مهم به معنی عمق بخشیدن به بازار رسمی و افزایش توانایی بانک مرکزی به عنوان نهاد ناظر برای پاسخ‌گویی به تقاضای واقعی ارز در اقتصاد است. روز گذشته بانک مرکزی با انتشار گزارشی مختصر از وضعیت عرضه و تقاضای ارز تجاری، بر این موضوع تاکید کرد که « اگرچه در طول سالیان اخیر، صف تخصیص ارز ایجاد شده، اما می‌توان با تداوم اصلاحات در بازار ارز و فرآیندهای تجاری، این صف را به حداقل رساند.»

یکشنبه، ۰۳ اسفند ۱۴۰۴

اگر صادرات نفتی ایران متناسب با دهه ۲۰۰۰ میلادی ادامه می‌یافت، چه می‌شد؟
روزنامه شماره ۶۵۱۴

درآمد نفتی در آتش تحریم

اعمال تحریم‌های اقتصادی باعث شد که کشور از بخش قابل‌توجهی از درآمدهای نفتی محروم شود. بررسی‌های «دنیای‌اقتصاد» نشان می‌دهد در فاصله سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۱ میانگین صادرات روزانه نفت بیش از ۲.۱‌میلیون بشکه بود، اما پس‌از این دوره با تشدید تحریم‌ها این رقم در سال‌های ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۵ به حدود ۱.۲‌میلیون بشکه کاهش یافت که منجر به کاهش ۱۴۰‌میلیارد دلاری درآمدهای نفتی کشور در طول این سال‌ها شد. این رقم معادل بیش از سه‌سال درآمد نفت کشور در سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۱ است.
بازوی پژوهشی مجلس طرح‌های تملک دارایی‌های سرمایه‌ای دولت را آسیب‌شناسی می‌کند؛
روزنامه شماره ۶۵۱۴

چاه ویل طرح‌های عمرانی

مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی به آسیب‌شناسی ابعاد مختلف طرح‌های عمرانی دولت پرداخته است. بودجه عمرانی دولت به‌طور متوسط معادل ۱۱درصد از تشکیل سرمایه ناخالص است که رقم قابل‌توجهی است. با این حال افزایش زمان اجرا و بهره‌برداری این طرح‌ها باعث هدررفت منابع بودجه می‌شود.