-
در آن روز گرم مرداد، جوانی از خیابان کاخ تا دربند، پیاده و گریهکنان به خانه بازگشت. پشت سرش، خانه محمد مصدق را غارت میکردند و پیش رویش، راهی طولانی بود که فرصت غصه خوردن و فکر کردن میداد. محسن خلیلی بعدها آن روز را به یاد آورد، روزی که با خود اندیشید تا مردم توان اقتصادی نداشته باشند، از کار و آگاهی بهرهمند نشوند، ایران روی پیشرفت را نخواهد دید. آن پیادهروی تلخ، در روایت خودش، با انتخاب راه صنعت و فعالیت جمعی پیوند خورد. جوانی که از شکست یک امید سیاسی اشک ریخته بود، سالهای بعد عمرش را…
-
از مصدق دموکرات و پدر ملت بعید بود
مصدق اسکناس چاپ میکرد
دنیای اقتصاد: رضا نیازمند که یکی از پایهگذاران توسعه صنعتی در ایران است، چند سال پس از ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲ درباره یکی از اقدامات اقتصادی دولت محمد مصدق مینویسد:«من سازمان برنامه کار میکردم.
-
خاطرات رضا شعبانی از دوران تحصیل و کار؛
روزنامه شماره ۶۴۹۷بیسواد بودند؛ اما بیدانش نبودند
رضا شعبانی، چهره ماندگار تاریخ، در گفتوگو با ایبنا درباره چگونگی علاقهمند شدنش به تاریخ و ادبیات توضیح داد. او گفت: «من در سال ۱۳۲۹ بعد از گرفتن تصدیق ششم ابتدایی از روستای خودم صمغآباد و ده دنبلید طالقان برای ادامه تحصیل دبیرستان به تهران آمدم. سالهای ۱۳۲۹ تا ۱۳۳۲ سالهای پرتشویشی برای مملکت بود. چون صنعت نفت داشت ملی میشد و مرحوم دکتر محمد مصدق به عنوان نخستوزیر عهدهدار مسائل مملکت بود. آزادیهای انسانی در حد کمال در کل مملکت وجود داشت و بیشترین استفادهها را هم نیروهای چپ میبردند،…
-
اکران مستندی درباره حسین فاطمی
مستند سینمایی «فاطمی» به کارگردانی امیرحسین سیاح و فرشاد عسگریکیا سهشنبه ۲۸ مرداد در گروه سینمایی «هنر و تجربه» رونمایی میشود. مستند «فاطمی» به زندگی و مبارزات شهید حسین فاطمی وزیر امور خارجه محمد مصدق و رویدادهای قیام ۳۰تیر و ۲۸ مرداد میپردازد. -
نگاهی به روند سرنگونی دولت ملی دکتر محمد مصدق از منظر اسناد وزارت خارجه دولت آمریکا
روزنامه شماره ۶۳۶۳کودتا در دو ضربه
دنیای اقتصاد: دکتر کریم سلیمانی، مورخ و استاد دانشگاه شهید بهشتی ماه گذشته در ۶۸سالگی درگذشت. او تحصیلات عالی خود را در رشته ایرانشناسی به پایان رسانده و درجه دکتری را از دانشگاه بامبرگ آلمان دریافت کرده بود. آنچه میخوانید مقالهای است که او بر پایه اسناد وزارت خارجه آمریکا درباره روند کودتا علیه دولت دکتر مصدق نوشته است. مجموعه دوجلدی با عنوان «اسناد سخن میگویند» توسط دکتر احمدعلی رجایی و مهین سروری (رجایی) به فارسی برگردانده شده است. این مجموعه از اسناد چون حاصل مکاتبات رسمی میان سفارت آمریکا در…
-
روایت متفاوت اکونومیست از دکتر مصدق در آستانه کودتای ۲۸ مرداد
خبر آنلاین: مجله اکونومیست لندن در گزارشی وضعیت دکتر مصدق و فراز و فرودهای قدرت او پیش از کودتای سرنوشتساز ۲۸ مرداد را بررسی کرده بود.
-
رونمایی از آلبوم محمد معتمدی
دنیای اقتصاد: آلبوم «پیر احمدآباد» به آهنگسازی مسعود سخاوتدوست و خوانندگی محمد معتمدی فردا جمعه در فرهنگسرای ارسباران رونمایی میشود. در مراسم رونمایی این آلبوم که با اشعاری از شعرای معاصر به انتخاب محمدرضا شفیعی کدکنی منتشر شده، جمعی از استادان و بزرگان موسیقی حضور خواهند داشت.
-
موازنهگرایی مدرن در سیاست خارجی ایران
عماد عظیمی*«تاریخ در حال تکرار است»؛ جملهای آشنا که این روزها در محافل عمومی و سیاسی بسیار شنیده میشود. نگاهی به شرایط این روزهای ایران، ذهن را ناخودآگاه به سالهای دولت محمد مصدق میبرد؛ زمانی که ملی شدن صنعت نفت، ایران را به تقابل مستقیم با بریتانیا کشاند. در آن دوره، با لغو امتیاز شرکت نفت ایران و انگلیس، کشور با تحریمهای شدید نفتی روبهرو شد و خزانه دولت از درآمدهای نفتی تهی گشت.
-
شکست دموکراسی در خاورمیانه چگونه رقم خورد؟
روزنامه شماره ۶۲۱۳سایه نفت و کمونیسم بر توسعه ایران
دنیای اقتصاد - سید امیررضا انگجی: در ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، کودتایی در ایران صورت گرفت که دولت نخستوزیر وقت محمد مصدق را سرنگون کرد. مورخان هنوز در مورد اینکه آیا ترس آمریکا از کمونیسم یا تمایل این کشور به کنترل نفت، مهمترین عامل تاثیرگذار بر تصمیم مداخله در ایران بود، به اجماع نرسیدهاند. با این حال برخی مطالعات جدید نشان میدهد که تغییر تعادل سیاسی ایران از ۱۳۳۲ تحتتاثیر دو عامل بود: فضای جهانی جنگ سرد و نفت.
-
وداع با حکیم حکایتگر
دنیایاقتصاد: محمود حکیمی، نویسنده، پژوهشگر و مترجم در ۸۰ سالگی با کولهباری از کتاب و خاطره از میان ما رفت. کسانی که از نزدیک او را میشناختند، مهربانی و روی گشادهاش را به یاد میآورند و آنان که آثارش را مطالعه کردهاند، ترکیبی از روحیه دینداری، وطندوستی و آزاداندیشیاش را در داستانها، آثار تحقیقی و مقالاتش یافتهاند؛ کتابهایی چون سلحشوران علوی، رودخانه خروشان عشق: نگاهی به زندگانی دکتر سیدحسین فاطمی، زندگینامه، اندیشهها و مبارزات دکتر محمد مصدق و داستانهایی از زندگی امیرکبیر از جمله چنین آثاری هست…
-
درگذشت محمود مصدق
روزنامه شماره ۶۰۹۵۹هزار جراحی در بیمارستان نجمیه
محمود مصدق، نوه محمد مصدق چهارشنبه هفته گذشته جهان را بدرود گفت. او متولد ۱۳۱۳ و متخصص طب زنان بود. محمود مصدق، لیسانس حقوق از دانشگاه هاروارد را داشت و دلش میخواست وکیل بشود؛ ولی با خواست پدرش مسیر زندگیاش تغییر کرد و دوره پزشکی در دانشگاه لوزان سوئیس را گذراند و به ایران برگشت و تا پایان زندگیاش یکی از قدیمیترین پزشکانی بود که تجربه نیمقرن معالجه بیماران دچار نازایی را داشت.
-
فوری/ محمود مصدق درگذشت
ايسنا: نوه رهبر نهضت ملی نفت درگذشت.
-
علت حضور محمود مصدق نوه دکتر مصدق در دادگاه چه بود؟ + عکس
اقتصادنیوز: محمود مصدق نوه دکتر مصدق روز یکشنبه ۲۸ مردادماه در دادگاه رسیدگی به پرونده کودتای ۲۸ مردادماه سال ۱۳۳۲ شرکت کرد و تصاویری از او منتشر شد.
-
نگاهی به روند سرنگونی دولت ملی دکتر محمد مصدق از منظر اسناد وزارت خارجه دولت آمریکا
روزنامه شماره ۶۰۸۳کودتای اول
دکتر کریم سلیمانی / استاد دانشگاه شهید بهشتی
-
کدام وقایع در ۲۸مرداد دیده نمیشود؟
روزنامه شماره ۶۰۸۲سانسور در تاریخنویسی
دکتر موسی غنینژاددر اغلب کتابها و مقالاتی که ستایشگران محمد مصدق در خصوص کارنامه سیاسی وی و وقایع ۲۸ مرداد نوشتهاند سانسور و هوچیگری نقش پررنگی دارد. البته این رویکرد در رفتار سیاسی و خاطرهنویسی خودِ مصدق هم قابل مشاهده است و این را میتوان به روشنی در جای جای نطقهای سیاسی و نیز کتاب خاطرات وی مشاهده کرد. به نظر میرسد این سانسور و هوچیگری ریشه در تلاش برای لاپوشانی تناقضهای آشکار در روایت مرسوم خودِ مصدق و ستایشگران وی از وقایع دارد.
-
درسآموختهای برای سیاستگذاران
نیکلا گرجستانی / مقام ارشد سابق بانک جهانیدر چهلوپنجمین سالگرد انقلاب اسلامی۵۷، پرسشها و ادعاهای بسیاری درباره شرایط اقتصادی و اجتماعی ایران در سالهای منتهی به انقلاب در رسانهها و محافل، چه در ایران و چه در خارج از کشور مطرح میشود. در این میان، چند تفکر کلان و متقابل به چشم میخورد. بعضی، بهویژه آنهایی که با شرایط اجتماعی قبل از فروپاشی حکومت پهلوی آشنا هستند، از جمله کسانی که در دولت کار کرده بودند یا در اپوزیسیون معتدل بودند یا در ایران کار علمی میکردند، بر این باورند که سیاستهای حکومت پهلوی دوم شرایط انقلابی و فروپاشی نظام…
-
افسانه شیرین مصدق در برابر واقعیات تلخ تاریخی
دکتر موسی غنینژادطرح مباحثی در نقد کارنامه سیاسی مصدق و اندیشههای پشتیبان آن از دو دهه پیش به اینسو به افسونزدایی از هاله تقدسی که پس از وقایع ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ درباره وی از سوی برخی روشنفکران عمدتا چپ برساخته شده بود، کمک زیادی کرده است. این موضوع از این جهت اهمیت دارد که میراث سیاسی مصدق تاثیر عمیقی بر تاریخ کشورمان گذاشته و این تاثیر تا به امروز تداوم داشته است. مصدق با ناسیونالیسم رمانتیک و اجنبی ستیز خود به دستاوردهای حیاتی جنبش مشروطهخواهی ضربههای مهلکی وارد ساخت که پس از وی از سوی هوادارانش،…
-
«قانونگرایی»، «دموکراسیخواهی» و «مشروطهطلبی» مصدق
دکتر موسی غنینژاداگر نبود اتهامزنی بیپروا و غیراخلاقی آقای نیکولا گرجستانی به منتقدان کارنامه سیاسی دکتر محمد مصدق تحتاین عنوان که «صنعت مصدقستیزی پدیدهای است سازمانیافته و من یقین دارم هزینههای هنگفتی از آن حمایت میکنند»، آنهم در گفتوگو با «اکو ایران» (۳مهر ۱۴۰۲) که زیرمجموعهای از گروه رسانهای «دنیایاقتصاد» است، تمایلی به نوشتن این یادداشت نداشتم. حدود یک ماه قبل از گفتوگوی فوقالذکر، به مناسبت هفتادمین سالگرد واقعه ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، میزگردی در گروه رسانهای «دنیایاقتصاد» در نقد و بررسی این…
-
معاون اول قوه قضاییه استعفا داد/ محسنی اژه ای درخواست را پذیرفت
میزان: محمد مصدق معاون اول قوه قضاییه استعفای خود، از سمت معاون اولی قوه قضاییه را تقدیم رئیس عدلیه کرد.
-
کتابخانه مصدق
دکتر مصدق موقعی که در مدرسه علوم سیاسی تدریس می کرد کتابخانه شخصی خود را به آنجا بخشید. کتابخانه آن مرحوم حاوی مقداری کتابهای چاپ سنگی ایران و هند بود. دیگر کتابهای حقوقی بود که از اروپا تهیه کرده بود. این قسمت حاوی دوره منشورات حقوقی دالوز Dalloz و سیری Sirey و نظایر آنها بود. همه آن کتابها به مهر اهدایی او و به رنگ سرخ ممهور شده بود. -
به بهانه پنجاهوهفتمین سالروز درگذشت سیاستمدار ایرانی
روزنامه شماره ۵۹۶۳ایدههای حکومتداری مصدق
نیکلا گرجستانی*اخیرا به مناسبت هفتادمین سالگرد کودتای ۲۸مرداد۱۳۳۲ که دولت ملی و دموکراتیک دکتر محمد مصدق را سرنگون کرد، نوشتارها و مصاحبههای زیادی در ایران و خارج منتشر و برگزار شد. بعضی از این نوشتارها و مصاحبهها منش حکومتداری مصدق را نقد و او را متهم به پوپولیسم میکنند.
-
دکه - ۱۴۰۲/۰۷/۱۲
روزنامه فرهیختگان روز دوشنبه در گزارشی با عنوان اطلاعات تازه این روزنامه از یک پرونده مهم نوشت: فرزندان مقام ارشد قضایی از ۸ ماه قبل بازداشت هستند. این گزارش میافزاید: پیگیریهای خبرنگار «فرهیختگان» از منابع آگاه نشان میدهد که آن مقام ارشد قضایی که فرزندانش دستگیر شدهاند، حجتالاسلام محمد مصدق، معاون اول قوهقضائیه است.
-
نقش آمریکا و انگلیس در کودتای ۲۸ مرداد چه بود؟
فارس: امروز، سالروز کودتای ۲۸ مرداد علیه دولت دکتر محمد مصدق است، روزی که یک دانش آموخته علوم سیاسی درباره آن می گوید: دوره ۲۸ ماهه نخستوزیری مصدق یکی از مهمترین دورهها در تاریخ ایران است. -
اختصاصی
روزنامه شماره ۵۸۰۵این ذکر مصیبت نیست!
دکتر همایون کاتوزیان*در این واقعیت نمیتوان تردید کرد که بین ۲۵ و ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ دو کودتای پیاپی به دست نیروهای خارجی و داخلی دولت ملی دکتر محمد مصدق را ساقط کرد. -
این نظامیان پس از کودتای ۲۸ مرداد ارتقای مقام گرفتند!+ لیست
اقتصادنیوز: فهرستی از درجهداران ارتشی دخیل در سرنگونی مرحوم محمد مصدق در ۲۸ مرداد را مشاهده می کنید.
-
پرسش امروز
روزنامه شماره ۵۸۰۴داستان کودتا بعد از ۷۰ سال
فاطمه نصیری: با گذشت ۷۰سال از واقعه ۲۸مرداد ۱۳۳۲ هنوز این موضوع از جذابیت زیادی برخوردار است و ناگفتههای فراوانی پیرامون آن وجود دارد. دکتر محمد مصدق نیز مانند بسیاری از شخصیتهای برجسته تاریخ معاصر ایران، موافقان و مخالفان خود را دارد. عدهای معتقدند که مصدق با تعطیلکردن مجلس، قانون اساسی ایران را زیرپا گذاشت و با ملی کردن صنعت نفت، استفاده از درآمدهای نفتی در بودجه و به عبارت دیگر نفتی شدن اقتصاد ایران را تشدید کرد.
-
وقت اعتراف لندن به کودتای ۲۸ مرداد
دنیایاقتصاد: «دیوید اوئن» وزیر خارجه بریتانیا بین سالهای ۱۹۷۷ تا ۱۹۷۹گفت که بریتانیا باید بهخاطر اعتبارش در نهایت به نقش کلیدی خود در کودتای ۱۹۵۳ (۲۸ مرداد ۱۳۳۲) که منجر به سرنگونی دولت «محمد مصدق» نخستوزیر وقت ایران شد، اعتراف کند.روزنامه گاردین ۱۵ اوت- ۲۴ مرداد در این خصوص نوشت: ایالات متحده ۱۰ سال پیش با افشای حجم زیادی از اسناد اطلاعاتی رسما به نقش خود در کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ ایران اعتراف کرد. -
بهارستان - ۱۴۰۲/۰۵/۲۶
-
وحشت ناصرالدینشاه از بانک شاهی
۹مرداد سال۱۳۳۱ محمد مصدق، نخستوزیر وقت، طی دستوری بانک شاهنشاهی را تعطیل کرد. این بانک بیش از ۵دهه در ایران فعالیت داشت. سال۱۲۶۷ شمسی، انگلیسیها بانک جدید کمپانی شرقی را در هندوستان تاسیس کردند، با وجود مخالفتهای ناصرالدینشاه، یک شرکت بازرگانی شعبهای از آن بانک را در تهران راهاندازی کرد. «علیخان امینالدوله»، نماینده ناصرالدینشاه در وزارت رسائل و همچنین همرکاب او در سفرهای خارجی ضمن اشاره به مخالفت شاه قاجار با تاسیس بانک در ایران مینویسد: «ناصرالدینشاه احداث بانک را در ایران به…
-
مجلس شورای ملی و نقش رضا حکمت
۲۵تیر۱۳۲۶ دوره پانزدهم مجلس شورای ملی افتتاح شد و در ۶مرداد۱۳۲۸ به پایان رسید. نخستین جلسه رسمی این دوره مجلس نیز در روز ۶مرداد۱۳۲۶ برگزار شد. ریاست مجلس پانزدهم در دست رضا حکمت بود. ۱۳۴نماینده به مجلس راه یافتند و نمایندگان ارامنه جنوب و مهاباد تعیین نشدند.