شماره روزنامه ۶۰۱۸
|

محمد مصدق

محمد مصدق

  • افسانه شیرین مصدق در برابر واقعیات تلخ تاریخی

    دکتر موسی غنی‌نژاد
    طرح مباحثی در نقد کارنامه سیاسی مصدق و اندیشه‌‌های پشتیبان آن از دو دهه پیش به این‌‌سو به افسون‌زدایی از هاله تقدسی که پس از وقایع ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ درباره وی از سوی برخی روشنفکران عمدتا چپ برساخته شده بود، کمک زیادی کرده است. این موضوع از این جهت اهمیت دارد که میراث سیاسی مصدق تاثیر عمیقی بر تاریخ کشورمان گذاشته و این تاثیر تا به امروز تداوم داشته است. مصدق با ناسیونالیسم رمانتیک و اجنبی ستیز خود به دستاوردهای حیاتی جنبش مشروطه‌‌خواهی ضربه‌‌های مهلکی وارد ساخت که پس از وی از سوی هوادارانش،…
  • «قانون‏گرایی»، «دموکراسی‌خواهی» و «مشروطه‌طلبی» مصدق

    دکتر موسی غنی‌نژاد
    اگر نبود اتهام‌زنی بی‌پروا و غیر‌اخلاقی آقای نیکولا گرجستانی به منتقدان کارنامه سیاسی دکتر محمد مصدق تحت‌این عنوان که «صنعت مصدق‌ستیزی پدیده‌ای است سازمان‌یافته و من یقین دارم هزینه‌های هنگفتی از آن حمایت می‌کنند»، آن‌هم در گفت‌وگو با «اکو ایران» (۳مهر ۱۴۰۲) که زیر‌مجموعه‌ای از گروه رسانه‌ای «دنیای‌اقتصاد» است، تمایلی به نوشتن این یادداشت نداشتم. حدود یک ماه قبل از گفت‌وگوی فوق‌الذکر، به مناسبت هفتادمین سالگرد واقعه ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، میزگردی در گروه رسانه‌ای «دنیای‌اقتصاد» در نقد و بررسی این…
  • معاون اول قوه قضاییه استعفا داد/ محسنی اژه ای درخواست را پذیرفت

    میزان: محمد مصدق معاون اول قوه قضاییه استعفای خود، از سمت معاون اولی قوه قضاییه را تقدیم رئیس عدلیه کرد.
  • کتابخانه مصدق

    دکتر مصدق موقعی که در مدرسه علوم سیاسی تدریس می کرد کتابخانه شخصی خود را به آنجا بخشید. کتابخانه آن مرحوم حاوی مقداری کتاب‌های چاپ سنگی ایران و هند بود. دیگر کتاب‌های حقوقی بود که از اروپا تهیه کرده بود. این قسمت حاوی دوره منشورات حقوقی دالوز Dalloz و سیری Sirey و نظایر آنها بود. همه آن کتاب‌ها به مهر اهدایی او و به رنگ سرخ ممهور شده بود.
  • ایده‌های حکومتداری مصدق

    نیکلا گرجستانی*
    اخیرا به مناسبت هفتادمین سالگرد کودتای ۲۸مرداد۱۳۳۲ که دولت ملی و دموکراتیک دکتر محمد مصدق را سرنگون کرد، نوشتارها و مصاحبه‌های زیادی در ایران و خارج منتشر و برگزار شد. بعضی از این نوشتارها و مصاحبه‌ها منش حکومتداری مصدق را نقد و او را متهم به پوپولیسم می‏کنند.
  • دکه - ۱۴۰۲/۰۷/۱۲

    روزنامه فرهیختگان روز دوشنبه در گزارشی با عنوان اطلاعات تازه ‌این روزنامه از یک پرونده مهم نوشت: فرزندان مقام ارشد قضایی از ۸ ماه قبل بازداشت هستند. این گزارش می‌افزاید: پیگیری‌های خبرنگار «فرهیختگان» از منابع آگاه نشان می‌دهد که آن مقام ارشد قضایی که فرزندانش دستگیر شده‌اند، حجت‌الاسلام محمد مصدق، معاون اول قوه‌قضائیه است.
  • نقش آمریکا و انگلیس در کودتای ۲۸ مرداد چه بود؟

    فارس: امروز، سالروز کودتای ۲۸ مرداد علیه دولت دکتر محمد مصدق است، روزی که یک دانش آموخته علوم سیاسی درباره آن می گوید: دوره ۲۸ ماهه نخست‌وزیری مصدق یکی از مهمترین دوره‌ها در تاریخ ایران است.
  • این ذکر مصیبت نیست!

    دکتر همایون کاتوزیان*
    در این واقعیت نمی‌توان تردید کرد که بین ۲۵ و ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ دو کودتای پیاپی به دست نیروهای خارجی و داخلی دولت ملی دکتر محمد مصدق را ساقط کرد.
  • این نظامیان پس از کودتای ۲۸ مرداد ارتقای مقام گرفتند!+ لیست

    اقتصادنیوز: فهرستی از درجه‌داران ارتشی دخیل در سرنگونی مرحوم محمد مصدق در ۲۸ مرداد را مشاهده می کنید.
  • داستان کودتا بعد از ۷۰ سال

    فاطمه نصیری: با گذشت ۷۰سال از واقعه ۲۸مرداد ۱۳۳۲ هنوز این موضوع از جذابیت زیادی برخوردار است و ناگفته‌های فراوانی پیرامون آن وجود دارد. دکتر محمد مصدق نیز مانند بسیاری از شخصیت‌‌‌های برجسته تاریخ معاصر ایران، موافقان و مخالفان خود را دارد. عده‌‌‌ای معتقدند که مصدق با تعطیل‌کردن مجلس، قانون اساسی ایران را زیرپا گذاشت و با ملی کردن صنعت نفت، استفاده از درآمدهای نفتی در بودجه و به عبارت دیگر نفتی شدن اقتصاد ایران را تشدید کرد.
  • وقت اعتراف لندن به کودتای ۲۸ مرداد

    دنیای‌اقتصاد: «دیوید اوئن» وزیر خارجه بریتانیا بین سال‌های ۱۹۷۷ تا ۱۹۷۹گفت که بریتانیا باید به‌خاطر اعتبارش در نهایت به نقش کلیدی خود در کودتای ۱۹۵۳ (۲۸ مرداد ۱۳۳۲) که منجر به سرنگونی دولت «محمد مصدق» نخست‌‌‌وزیر وقت ایران شد، اعتراف کند.روزنامه گاردین ۱۵ اوت- ۲۴ مرداد در این خصوص نوشت: ایالات متحده ۱۰ سال پیش با افشای حجم زیادی از اسناد اطلاعاتی رسما به نقش خود در کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ ایران اعتراف کرد.
  • وحشت ناصرالدین‌شاه از بانک شاهی

    ۹مرداد سال۱۳۳۱ محمد مصدق، نخست‌وزیر وقت، طی دستوری بانک شاهنشاهی را تعطیل کرد. این بانک بیش از ۵دهه در ایران فعالیت داشت. سال۱۲۶۷ شمسی، انگلیسی‌ها بانک جدید کمپانی شرقی را در هندوستان تاسیس کردند، با وجود مخالفت‌های ناصرالدین‌شاه، یک شرکت بازرگانی شعبه‌ای از آن بانک را در تهران راه‌اندازی کرد. «علی‌خان امین‌الدوله»، نماینده ناصرالدین‌شاه در وزارت رسائل و همچنین هم‌رکاب او در سفرهای خارجی ضمن اشاره به مخالفت شاه قاجار با تاسیس بانک در ایران می‌نویسد: «ناصرالدین‌شاه احداث بانک را در ایران به…
  • مجلس شورای ملی و نقش رضا حکمت

    ۲۵تیر۱۳۲۶ دوره پانزدهم مجلس شورای ملی افتتاح شد و در ۶مرداد۱۳۲۸ به پایان رسید. نخستین جلسه رسمی این دوره مجلس نیز در روز ۶مرداد۱۳۲۶ برگزار شد. ریاست مجلس پانزدهم در دست رضا حکمت بود. ۱۳۴نماینده به مجلس راه یافتند و نمایندگان ارامنه جنوب و مهاباد تعیین نشدند.
  • صبار فرمانفرماییان کفیل وزارت بهداری دولت مصدق

    صبار فرمانفرماییان (زاده ۲۳ تیر ۱۲۹۱) پزشک و سیاستمدار ایرانی، وزیر بهداری دولت محمد مصدق و رئیس انستیتو پاستور ایران بود. او فرزند معصومه‌خانم، همسر چهارم عبدالحسین میرزا فرمانفرما بود. عبدالحسین میرزا فرمانفرما، نوه عباس میرزا و از شاهزادگان قاجار محسوب می‌شد که در دوره فترت مجلس بین دوره‌های سوم و چهارم نخست‌وزیر ایران بود. فرزندان فرمانفرما پس از اجرایی شدن قانون نام خانوادگی به نام‌های فرمانفرما و فیروز شناخته می‌شوند.
  • عدلیه - ۱۴۰۲/۰۴/۰۳

    حق دخالت حاکمیت برای بی‌حجابی درخیابان: محمد مصدق، معاون اول قوه‌قضائیه گفت: حجاب واجب شرعی و سیاسی است. تعجبم از کسانی است که ادعای علم دارند و گاهی در حوزه و دانشگاه مطرح می‌کنند که حجاب حریم خصوصی است و حاکمیت نباید دخالت کند، اما این‌گونه نیست. حجاب در حریم خانواده، حریم خصوصی است و حاکمیت دخالتی در آن ندارد، اما اگر حجاب در خیابان رعایت نشود، حاکمیت حق دخالت دارد./ ایسنا
  • «آلنده» جدید معادن لیتیوم شیلی را ملی می‌کند؟

    دنیای‌اقتصاد: ملی‌کردن منابع زیرزمینی، نفت و مواد معدنی، در تاریخ معاصر بی‌‌‌‌‌‌‌‌‌سابقه نیست. حداقل برای ایران ملی‌کردن طنینی ویژه دارد. اگر نام جنبش ملی‌شدن در ایران ‌با نام محمد مصدق گره خورده است، ملی‌شدن منابع معدنی شیلی، سالوادور آلنده را به‌خاطر می‌آورد.
  • هشدار جدی اسحاق جهانگیری به دولت رئیسی

    جماران: اسحاق جهانگیری معاون اول رییس جمهور در دولت های یازدهم و دوازدهم نوشت: آخرین روز هر سال - ۲۹ اسفند- یاد و نامی را زنده می‌کند که از مفاخر تاریخ معاصر ایرانند؛ ملی شدن صنعت نفت و پیشوای دور اندیش آن "مرحوم دکتر محمد مصدق" آغازگر نهضتی بودند که هم در ایران و هم در منطقه افقی نو به سوی استیفای حقوق ملی و توسعه ملی گشودند.
  • ماه مصدق

    دکتر محمد مصدق، ملقب به مصدق‌السلطنه، سیاستمدار و حقوقدان ایرانی، ‌زاده ۲۹ اردیبهشت ۱۲۵۸ است، او ماه اسفند را با ملی کردن نفت در ۲۹ اسفند در دوران نخست وزیری خود و مرگ در ۱۴اسفند به نام خود ثبت کرده است. او طی سال‌های ۱۳۳۰ تا ۱۳۳۲ نخست‌وزیر ایران بود که با کودتای ۲۸ مرداد، دولتش سقوط کرد. او بعد از تحمل سه سال زندان، به قلعه احمدآباد تبعید شد و بعد از مرگ به دلیل بیماری سرطان، در همان‌جا دفن شد.
  • بازرگانان، نفت و کارت بازرگانی

    دنیای‌اقتصاد-محمد آزاد: در یادداشت قبل، لحظه‌ای دکتر محمد مصدق به داستان وارد شد و مانند تمام داستان‌های دیگری که او در آن حضور دارد اعتراضی کرد و رفت. اما درباره سال‌های منتهی به کودتا و جریان ملی شدن نفت در ایران بزرگان چندان سخن گفته‌اند و چنان در حافظه تاریخی ملت ایران حضور قاطع دارد که اظهارنظر درباره آن بیش از دانش به جرات نیاز دارد. هرچه بود، با اعمال تحریم‌های غربی و شرقی علیه ایران اوضاع تجارت در کشور در بحرانی‌ترین شرایط قرار داشت و عملا تجارتی به شکل رسمی انجام نمی‌گرفت.
  • نهاد؛ سدی برابر فراموشی

    محمد آزاد / روزنامه‌نگار
    دوره ۴ساله اتاق بازرگانی رو به اتمام است و جلسه روز سه‌شنبه (مورخ ۲۵ بهمن ۱۴۰۱) اتاق تهران در آخرین دقایق خود در حال برگزاری بود که این یادداشت نوشته می‌شد؛ «ما از اسلاف خود در سال۱۳۲۷ کوچک‌تر نیستیم» این جمله در هوا و از میان صحبت‌های اعضا ربوده شد. چه‌بسا در سال۱۵۰۱ کسی مانند امروز که ما تاریخ اتاق بازرگانی را مرور می‌کنیم به بررسی مکاتبات و اتفاقات امروز اتاق بازرگانی نشسته باشد.
  • احداث ۵۵هزار واحد مسکونی با حمایت بانک کارآفرین

    دنیای‌اقتصاد: تفاهم‌‌‌نامه پنج‌جانبه احداث ۵۵‌هزار واحد مسکونی طرح نهضت ملی مسکن بین وزارت راه و شهرسازی، قوه قضائیه، ستاد اجرایی فرمان امام (ره)، بانک کارآفرین و بانک پارسیان امضا شد.
  • سه گروه فعال در کرمان- دوره مصدق

    بنده به‌دلیل فعالیت در کارخانه خورشید از دوره نوجوانی به‌طور ناخواسته پایم به مسایل سیاسی باز شده بود، در جریان کودتای ۲۸مرداد سال۱۳۳۲، جوانی بیست‌ساله بودم و نظر به تعلق به مسائل مربوط به کشورم، ضمن مطالعه روزنامه‌ها و کتاب‌های سیاسی و تاریخی، تمام وقایع و حوادث را با دقت بررسی و رصد می‌کردم و ازآنجاکه در مسائل سیاسی کرمان نیز فعالیت می‌کردم، احاطه نسبی به وقایع، رخدادها و تشکل‌های سیاسی ایران و کرمان در آن دوران داشتم.
  • سالگرد مغز متفکر ملی ‌شدن نفت

    سیدحسین فاطمی معروف به دکتر فاطمی، سیاست‏‌مدار و روزنامه‏‌نگار ایرانی و از ۱۳۳۱ تا ۱۳۳۲ وزیر امور خارجه ایران بود. او پس از کودتای ۲۸ مرداد محاکمه و به اعدام محکوم شد. به گفته محمد مصدق، فکر ملی شدن نفت پیشنهاد حسین فاطمی بود.او به فاصله ۳ سال، دو بار ترور شد. بار اول توسط محمد‌مهدی عبدخدایی در سال ۱۳۳۰ و بار دوم توسط شعبان جعفری در سال ۱۳۳۲ و هر دو بار هم جان سالم به در برد. اما در نهایت در ۱۹ آبان ۱۳۳۳ اعدام شد.
  • تجربه فرهاد آییش از بازی در نقش مصدق

    دنیای اقتصاد: فرهاد آییش از بازیگرانی است که تاکنون دوبار نقش دکتر محمد مصدق را ایفا کرده است؛ یک بار در فیلم «خائن‌کشی» ساخته مسعود کیمیایی و بار دیگر در تئاتر «راپورت‌های شبانه دکتر مصدق» به کارگردانی اصغر خلیلی.
بیشتر