رویای «پیمان‌های اسحاق» در آمریکای لاتین

فلاویو بولسونارو (فرزند رئیس‌جمهور سابق و راست‌گرای افراطی، ژائیر بولسونارو که اکنون در زندان به سر می‌برد) در آن زمان به‌تازگی کارزار انتخاباتی خود را برای کنار زدن رئیس‌جمهور مستقر، لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا، آغاز کرده بود. «الیس جووری» در گزارشی برای «میدل ایست‌آی» نوشت، مردم برزیل امروز یکشنبه، ۴ اکتبر، به پای صندوق‌های رأی می‌روند. اگر هیچ‌یک از نامزدها موفق به کسب ۵۰درصد از کل آرا نشوند، دور دوم انتخابات در ۲۵اکتبر برگزار خواهد شد.

«دیوید ماگالهاس»، استاد روابط بین‌الملل در «دانشگاه فدرال اوبرلاندیا» در سائوپائولوی برزیل، می‌گوید: «نتانیاهو از پیروزی فلاویو سود خواهد برد.» او به «میدل ایست‌آی» گفت: «[به‌ویژه] در زمانی که اسرائیل در جامعه بین‌المللی به‌طور فزاینده‌ای منزوی شده است؛ وضعیتی که به‌دلیل نشانه‌هایی از نابودی و نسل‌کشی در نوار غزه وخیم‌تر شده است.» فلاویو در اقدامی که به معنای فاصله گرفتن از موضع اکثریت جامعه جهانی خواهد بود، به اسرائیل وعده داده است که سفارت برزیل را به بیت‌المقدس منتقل کند. او همچنین وعده داده که به طرح موسوم به «پیمان‌های اسحاق» بپیوندد؛ ابتکاری که رئیس‌جمهور آرژانتین اوایل سال جاری در جریان سفر به اسرائیل و در کنار نتانیاهو اعلام کرد. هدف این طرح، ادغام اسرائیل در ساختار اقتصادی، سیاسی و امنیتی کشورهای آمریکای لاتین است.

روابط اسرائیل با جناح راست سیاسی برزیل از طریق نهادهای نظامی و پلیس، بلوک مسیحیان انجیلی (اوانجلیک) و صنعت دفاعی برقرار است؛ پیوندهایی که هم در دوران دولت‌های چپ‌گرا و هم راست‌گرا عمیق‌تر شده‌اند. ماگالهاس خاطرنشان می‌کند که برزیل در دوران ریاست‌جمهوری ژائیر بولسونارو دستخوش «تحولی عمیق» شد؛ به این معنا که سیاست تاریخی حفظ فاصله یکسان میان فلسطینی‌ها و اسرائیلی‌ها را کنار گذاشت و رویکردی به‌شدت طرف‌دار صهیونیسم اتخاذ کرد. نظرسنجی‌های فعلی نشان‌دهنده رقابت بسیار نزدیک میان لولا و فلاویو است. «ادواردو بولسونارو»، برادر فلاویو، یکی از ارکان نفوذ اسرائیل در برزیل محسوب می‌شود.

«برونو هوبرمن»، استاد روابط بین‌الملل در دانشگاه کاتولیک سائوپائولو در برزیل می‌گوید که نفوذ اسرائیل در برزیل «عمدتا از طریق نیروهای مسلح و پلیس ایجاد شد و از آنجا به احزاب و جنبش‌های راست افراطی گسترش یافت.» هوبرمن اظهار کرد که همزمان با نزدیک‌تر شدن برزیل به «جنوب جهانی» و به‌ویژه کشورهای عربی، این کشور از طریق رابطه با اسرائیل نوعی «وزنه تعادل» نیز ایجاد کرد. این کار با «واردات تسلیحات» انجام شد که به ایجاد رابطه‌ای مبتنی بر وابستگی فناورانه منجر شد. این تغییر ماهیتی ایدئولوژیک نیز داشت. نیروهای نظامی و پلیس دارای نوعی «همسویی ایدئولوژیک» با اسرائیل بودند. او گفت: «به این ترتیب، این مقامات دولتیِ غیرمنتخب به کانالی برای اعمال فشار در درون ساختار حکومت تبدیل شدند و برزیل را نه به دلایل فنی ــ مثلا برتری تسلیحات اسرائیلی ــ بلکه به دلایل ایدئولوژیک به اسرائیل نزدیک‌تر کردند.»

این پیوندها لولا را در موقعیتی قرار می‌دهد که باید میان انتقاد از اسرائیل و رابطه حساس میان حزب خود و ارتش برزیل (که گرایش به راست دارد و به اسرائیل نزدیک‌تر است) تعادل برقرار کند. لولا جنگ اسرائیل علیه نوار غزه تحت محاصره را «نسل‌کشی و تلاشی برای نابودی ملت فلسطین» توصیف کرده است. برزیل به روند حقوقی که آفریقای جنوبی علیه اسرائیل در دیوان بین‌المللی دادگستری آغاز کرده بود، پیوست. امروزه روابط دیپلماتیک میان دو طرف تنها در سطح کاردار برقرار است.

به‌رغم موضع لولا در قبال اسرائیل بر سر غزه، سه گروه قدرتمند در سطح پارلمانی فعالیت می‌کنند. این گروه‌ها که به‌عنوان «سه B» شناخته می‌شوند، نماینده «بولت» یعنی گلوله‌ها هستند که به قانون‌گذارانی با پیشینه نظامی اشاره دارند؛ «بیف» یا گوشت گاو که نماینده منافع قدرتمند کشاورزی - تجاری است و «بایبل» یعنی کتاب مقدس، نماینده انجیلی‌ها. بسیاری از انجیلی‌ها همان دلبستگی را به اسرائیل دارند که هم‌مذهبانشان در ایالات متحده دارند و از قدرت سیاسی مشابهی به‌عنوان یک بلوک رأی‌دهنده برخوردارند.