تالار شیشه‌ای در فاز هیجان؟

بورس پس از رشد حدود ۹۲درصدی از ابتدای سال، اکنون در وضعیتی قرار گرفته که مهم‌ترین ابهام درباره آن میزان استقامت بازار در سطوح جدید است. ورود شاخص کل به ابرکانال ۷‌میلیون واحد و رشد پرشتاب ماه‌های اخیر، در کنار تداوم ورود پول، نشان می‌دهد تقاضا همچنان قدرت قابل‌توجهی دارد. ‌این در حالی است که سرعت بالای رشد می‌تواند بخشی از سرمایه‌گذاران را به سمت شناسایی سود هدایت کند و بازار را برای مدتی با افزایش عرضه و کاهش شتاب مواجه کند. بنابراین باید پرسید آیا بازار سهام می‌تواند پس از این رشد قابل‌توجه، همچنان مسیر صعودی خود را ادامه دهد ؟ 

این ابهام در شرایطی مطرح می‌شود که بازارهای موازی نیز در ماه‌های اخیر تغییرات قابل‌توجهی داشته‌اند. بازار مسکن و خودرو از نگاه کارشناسان در محدوده اشباع قیمتی قرار دارند؛ اما در مقابل، بازارهایی مانند ارز، طلا و رمزارزها با ریسک‌ها و ابهامات خاص خود مواجه‌اند. از این منظر، بورس به‌دلیل نقدشوندگی بالا و امکان ورود سرمایه با مبالغ مختلف، همچنان یکی از گزینه‌های مهم برای تبدیل نقدینگی به دارایی محسوب می‌شود.

آزمون جدی بازار

رشد حدود ۹۲درصدی شاخص کل از ابتدای سال، بازار را با آزمون تازه‌ای مواجه کرده است. بخشی از سرمایه‌گذارانی که طی این مدت سود قابل‌توجهی به دست آورده‌اند، ممکن است در سطوح فعلی اقدام به فروش کنند. چنین استراتژی‌ای به معنای تغییر روند نیست و می‌تواند به جابه‌جایی سهام میان گروهی از سرمایه‌گذاران منجر شود. به بیان دیگر، ممکن است بورس برای مدتی از شتاب رشد خود فاصله بگیرد، اما همچنان در مسیر کلی خود باقی بماند. 

در همین حال، سطح P/E، ارزش دلاری بازار و ورود پول حقیقی‌ها از جمله متغیرهایی هستند که می‌توانند در ارزیابی مسیر آینده بورس اهمیت داشته باشند. تداوم جریان ورود پول و قدرت جذب عرضه‌ها می‌تواند به بازار اجازه دهد سطوح جدید را تثبیت کند؛ در مقابل، کاهش تقاضا و افزایش فشار فروش می‌تواند زمینه را برای یک دوره نوسانی فراهم کند.

فردین آقابزرگی

فردین آقابزرگی، کارشناس بازارهای مالی، درباره وضعیت بازارهای دارایی به «دنیای اقتصاد» گفت: بازار مسکن و خودرو در حال حاضر به محدوده‌های اشباع قیمتی رسیده‌اند. مسکن از گذشته و حتی به‌صورت تاریخی یکی از مقاصد اصلی ورود پول و مورد علاقه سرمایه‌گذاران بوده است.

او افزود: بازارهایی مانند ارز، طلا و رمزارزها همچنان مورد توجه سرمایه‌گذاران هستند، اما ورود به این بازارها به تخصص و توانایی بیشتری نیاز دارد. تجارت داخلی و خارجی نیز از این قاعده مستثنی نیست و هر فردی توانایی و قابلیت ورود به این حوزه‌ها را ندارد. بنابراین، با وجود آنکه برخی از این بازارها در مقاطعی رشدهای بسیار سریعی را تجربه کرده‌اند، ظرفیت جذب سرمایه‌های خرد در آنها به اندازه بورس نیست.

این کارشناس در پاسخ به اینکه آیا بورس در فاز هیجان است، اظهار کرد: رشد بورس حتی از آنچه پیش‌بینی می‌کردیم نیز سریع‌تر بوده است. پیش‌تر انتظار داشتیم شاخص کل در شش ماه نخست سال از محدوده ۶‌میلیون واحد عبور کند، اما بازار نه‌تنها این سطح را پشت سر گذاشت، بلکه اکنون از کانال ۷‌میلیون واحد نیز عبور کرده است. پیش‌تر گفته می‌شد شاخص تا پایان سال می‌تواند به محدوده ۷‌میلیون و ۵۰۰ هزار واحد برسد، اما با توجه به سرعت حرکت اخیر، این احتمال وجود دارد که رسیدن به این سطح حتی زودتر از برآوردهای قبلی اتفاق بیفتد.

فردین آقابزرگی گفت: اکنون سوال مهمی که در ذهن بسیاری از سرمایه‌گذاران شکل گرفته این است که آیا چنین سرعت رشدی می‌تواند ادامه داشته باشد و بازار توان استقامت و دوام این روند را خواهد داشت؟ شاخص کل از ابتدای سال حدود ۹۲درصد رشد کرده است. طبیعی است که در چنین شرایطی این پرسش مطرح شود که آیا بازار می‌تواند با همین شدت به حرکت خود ادامه دهد یا نیازمند وقفه‌ای در مسیر خواهد بود.

او ادامه داد: در معاملات دیروز نیز بخشی از این رفتار را مشاهده کردیم. تعدادی از سرمایه‌گذاران از بازار خارج شدند و این موضوع حتی باعث قرمز شدن برخی نمادهایی شد که قبل از آن در صف خرید قرار داشتند. با این حال، در ادامه ورود پول حقیقی‌ها که تا حدود زیادی یکی از عوامل تعیین‌کننده روند معاملات است، نشان داد که اشتیاق برای حضور در بازار همچنان وجود دارد و تقاضا در سطوح قابل‌توجهی باقی مانده است.

این کارشناس تاکید کرد: دو موضوع، یعنی سطح نسبت قیمت به سود یا P/E و ارزش دلاری بازار، از جمله آیتم‌هایی هستند که وضعیت فعلی بورس را بهتر توضیح می‌دهند. این دو متغیر نشان می‌دهند که با توجه به انتظارات تورمی و افزایش عمومی قیمت‌ها، تبدیل سرمایه‌های خرد به سهام همچنان توجیه‌پذیر است. در چنین شرایطی، سرمایه‌گذاران به دنبال دارایی‌هایی هستند که علاوه بر ظرفیت حفظ ارزش، از نقدشوندگی بالایی نیز برخوردار باشند و بازار سرمایه از این منظر یکی از مهم‌ترین گزینه‌هاست.

او افزود: بورس در‌حال‌حاضر یکی از دارایی‌هایی است که بالاترین ضریب نقدشوندگی را در میان گزینه‌های موجود دارد. بنابراین، اینکه آیا رشد بازار می‌تواند با همین شدت ادامه پیدا کند، موضوعی است که باید با احتیاط بیشتری درباره آن صحبت کرد. ممکن است بازار برای مدتی نیازمند یک وقفه باشد؛ اما این وقفه به معنای توقف روند، تردید در ارزندگی بورس یا تغییر نگاه سرمایه‌گذاران نسبت به این بازار نیست.

او ادامه داد: این وقفه می‌تواند بیشتر به معنای دست‌به‌دست شدن برگه‌های سهام باشد؛ یعنی سرمایه‌گذارانی که در ماه‌های گذشته سود قابل‌توجهی به دست آورده‌اند، بخشی از سهام خود را نقد کنند و از بازار خارج شوند و در مقابل، گروه دیگری از سرمایه‌گذاران وارد شوند. در چنین شرایطی ممکن است سرعت رشد شاخص برای مدتی کاهش پیدا کند، اما این اتفاق لزوما به معنای اصلاح قیمت‌ها نیست. به بیان دیگر، می‌توان انتظار داشت بازار برای مدتی وارد مرحله‌ای از جابه‌جایی سهام و تثبیت شود، بدون آنکه روند کلی آن تغییر کند.

فردین آقابزرگی تاکید کرد: بنابراین باید میان «اصلاح قیمت» و «وقفه در رشد» تفاوت قائل شد. ممکن است شاخص برای مدتی نوسان کند، بخشی از نمادها با افزایش عرضه مواجه شوند و حتی برخی قیمت‌ها عقب‌نشینی کنند، اما این رفتار را نباید به‌سرعت به معنای پایان روند صعودی تعبیر کرد. تا زمانی که متغیرهای بنیادی، سطح ارزندگی و جریان ورود پول از بازار حمایت می‌کنند، بورس همچنان در جایگاهی قرار دارد که می‌تواند مورد توجه سرمایه‌گذاران باشد.

او اظهار کرد: بورس همچنان در سطحی ارزنده‌تر و کم‌ریسک‌تر نسبت به بسیاری از بازارهای دیگر قرار دارد. البته این به معنای آن نیست که بورس بدون ریسک است یا رشد آن باید با همین سرعت ادامه پیدا کند. هرچه بازار سریع‌تر رشد کند، طبیعی است که احتمال شناسایی سود و افزایش عرضه نیز بیشتر می‌شود. اما تفاوت اصلی اینجاست که در مقایسه با سایر بازارها، هنوز می‌توان برای بورس پشتوانه‌هایی مانند نقدشوندگی بالا، امکان ورود با سرمایه‌های مختلف و ظرفیت رشد سودآوری شرکت‌ها را در نظر گرفت.