تغییر ریتم در بازار سهام

بررسی عملکرد بازارهای دارایی از ابتدای سال جاری، از برتری معنادار نماگرهای سهامی در مقایسه با بازارهای موازی حکایت دارد. شاخص هموزن با رشد ۸۹درصدی از ابتدای سال، بهترین عملکرد را در میان دارایی‌ها و شاخص‌های مورد بررسی به ثبت رسانده است. این شاخص که وزن یکسانی برای شرکت‌های مختلف در محاسبه خود در نظر می‌گیرد، تصویری از وضعیت گسترده‌تری از سهام بازار ارائه می‌کند و عملکرد آن نشان می‌دهد رشد قیمت‌ها صرفا محدود به تعداد معدودی از نمادهای بزرگ نبوده است. 

در رتبه بعدی، شاخص کل فرابورس قرار دارد که از ابتدای سال تاکنون ۷۹ درصد افزایش ارتفاع داشته است. شاخص کل بورس نیز با ثبت بازدهی ۷۵درصدی، در جایگاه بعدی جدول قرار گرفته است. قرار گرفتن سه نماگر سهامی در سه رتبه نخست، نشان می‌دهد بازار سرمایه در سال جاری توانسته است از نظر بازدهی، عملکردی بهتر از بازار ارز، طلا و سکه داشته باشد. این موضوع از منظر رفتار سرمایه‌گذاران نیز اهمیت دارد. هنگامی که بازدهی یک بازار در فاصله قابل‌توجهی از سایر گزینه‌های سرمایه‌گذاری قرار می‌گیرد، انگیزه بیشتری برای ورود سرمایه به آن بازار ایجاد می‌شود. با این حال، تداوم این وضعیت به عوامل مختلفی از جمله وضعیت سودآوری شرکت‌ها، ارزش‌گذاری سهام، جریان نقدینگی و شرایط عمومی اقتصاد بستگی دارد.

فاصله سهام با دلار و طلا

در سوی دیگر جدول، بازارهای سنتی قرار دارند؛ دلار در بازار آزاد از ابتدای سال با رشد ۴۴درصدی همراه شده است. هرچند این میزان بازدهی در مقایسه با عملکرد بازار سهام قابل‌توجه است، اما فاصله ۳۱ واحد درصدی میان بازدهی دلار و شاخص هموزن نشان می‌دهد در سال جاری بازار سهام توانسته است عملکرد بهتری برای سرمایه‌گذاران به ثبت برساند. طلای ۱۸عیار نیز از ابتدای سال ۳۳درصد افزایش قیمت داشته است. سکه امامی با بازدهی ۲۳درصدی در رتبه پایین‌تری از جدول قرار گرفته است. 

بنابراین در شرایطی که معمولا بازارهای ارز و طلا به‌‌عنوان مهم‌ترین گزینه‌های سرمایه‌گذاری در دوره‌های تورمی مورد توجه قرار می‌گیرند، در سال جاری رشد نماگرهای سهامی از این بازارها پیشی گرفته است. البته مقایسه بازدهی بازارها به‌تنهایی نمی‌تواند تصویری کامل از جذابیت آنها ارائه کند. میزان نوسان، نقدشوندگی، ریسک، امکان ورود و خروج سرمایه و افق سرمایه‌گذاری نیز از جمله عواملی هستند که در انتخاب دارایی اهمیت دارند. از این منظر، فاصله قابل‌توجه بازدهی بورس با بازارهای ارز و طلا می‌تواند توجه بیشتری را به عملکرد بازار سهام جلب کند، اما همزمان ضرورت توجه به ریسک‌های این بازار را نیز افزایش می‌دهد.

کاهش شتاب صعود بورس

عملکرد هفتگی بورس تهران نشان می‌دهد اگرچه روند صعودی شاخص کل همچنان ادامه دارد، اما از سرعت رشد آن کاسته شده است. شاخص کل در هفته گذشته ۱.۸درصد افزایش یافت و برای ششمین هفته متوالی در مسیر صعودی حرکت کرد. با این حال این میزان از رشد، ضعیف‌ترین بازدهی هفتگی این شاخص در شش هفته اخیر محسوب می‌شود. در پایان هفته، شاخص کل در سطح ۶‌میلیون و ۵۰۴هزار واحد قرار گرفت. نکته قابل‌توجه دیگر آن بود که شاخص کل پس از ۲۰ روز معاملاتی متوالی رشد، در معاملات روز چهارشنبه با افت مواجه شد. این تغییر مسیر را می‌توان نشانه‌ای از افزایش عرضه و استراحت بازار پس از یک دوره ممتد صعودی دانست؛ موضوعی که در روندهای صعودی قدرتمند، پدیده‌ای طبیعی محسوب می‌شود. 

در مقابل، شاخص هموزن عملکرد متفاوتی داشت. این شاخص در هفته گذشته ۰.۲درصد کاهش یافت و پس از شش هفته متوالی رشد، هفته‌ای منفی را پشت سر گذاشت. واگرایی میان عملکرد شاخص کل و هموزن، در کنار کاهش شتاب رشد شاخص کل، نشان می‌دهد حرکت بازار در مقطع فعلی نسبت به هفته‌های قبل با احتیاط بیشتری دنبال می‌شود. 

از سوی دیگر، میانگین روزانه ارزش معاملات خرد بازار سهام در هفته گذشته به حدود ۴۸همت رسید که همچنان رقم قابل‌توجهی محسوب می‌شود. با‌این‌حال، در سمت جریان نقدینگی، حدود ۱۰هزار و ۹۰۰‌میلیارد تومان پول توسط سرمایه‌گذاران حقیقی از بازار سهام خارج شد. به‌جز ورود پول در معاملات روز شنبه، پس از تعطیلی روز یکشنبه، سه روز پایانی هفته با خروج سرمایه‌گذاران حقیقی همراه بود. 

ترکیب این متغیرها نشان می‌دهد بازار سهام در شرایطی قرار گرفته که از یک سو بازدهی بسیار بالایی از ابتدای سال به ثبت رسانده و همچنان در سطوح تاریخی بالا قرار دارد و از سوی دیگر، نشانه‌هایی از شناسایی سود و افزایش احتیاط میان معامله‌گران نمایان شده است. در چنین شرایطی، تداوم روند صعودی بازار بیش از گذشته به توانایی آن در جذب نقدینگی جدید، حفظ ارزش معاملات و جابه‌جایی سرمایه میان صنایع و نمادهای مختلف وابسته خواهد بود.