بازگشت پرقدرت بورس
بورس هفته آینده به کدام سو میرود؟
احسان خاتونی، کارشناس بازار سرمایه گفت: پس از نوسانات کاهشی و افت حدود ۱۵ تا ۲۰ درصدی بازار سهام در هفته گذشته که عمدتا ناشی از افزایش تنشهای ژئوپلیتیک بود، در هفته جاری شاهد بهبود شاخصها و قیمتها بودهایم. بهتدریج و با کاهش سطح ریسکها و افزایش احتمال نوعی توافق میان ایران و آمریکا، صفوف خرید و ورود نقدینگی به بازار سرمایه شکل گرفت. کاهش تنشها باعث شد قیمت نفت و طلای جهانی و نرخ ارز داخلی نیز تا حدی اصلاح شوند. با توجه به تحلیلهایی که درباره هوشمندی بازار دلار و طلا وجود دارد، به نظر میرسد سرمایهگذاران اطمینان بیشتری نسبت به کاهش ریسکهای ژئوپلیتیک پیدا کردهاند. همین موضوع باعث شد ورود نقدینگی و شکلگیری صفوف خرید امروز در بازار سرمایه نسبت به روزهای قبل سنگینتر شود.
وی افزود: بازار سرمایه در حال حاضر با دلار تالار دوم که به محدوده بالای ۱۳۰ هزار تومان رسیده، در سطوح ارزندگی بسیار مناسبی قرار دارد. اگر ارزش بازار را با دلار آزاد محاسبه کنیم، ارزش کل بازار سرمایه در حال حاضر حدود ۸۵میلیارد دلار برآورد میشود که میتوان گفت در محدودههای حداقلی خود نسبت به سالهای گذشته قرار دارد. با این حال، تنها نگرانی فعلی بازار کاهش حجم و ارزش معاملات است. هنوز اطمینان کامل نسبت به فروکشکردن ریسکها به بازار بازنگشته و برخی فعالان معتقدند که همچنان احتمال تنش و درگیری در منطقه وجود دارد. به همین دلیل، اگرچه صفوف خرید امروز مناسب بود، اما خیلی قدرتمند شکل نگرفت و در کنار آن، عرضههایی هم در بازار مشاهده شد.
انتظار میرود طی روزهای آینده، بهویژه در روزهای پایانی هفته که سه روز تعطیلی را هم در پیش داریم، اگر اظهارنظر یا اتفاق خاصی رخ ندهد و نشانههایی از آغاز مذاکرات دیده شود، هفته آینده بتواند یک هفته رویایی برای بازار سرمایه باشد. بهخصوص نمادهای دلاری بازار در گروههای پتروشیمی، پالایشی، فلزی و معدنی این ظرفیت را دارند که بخش عمده ریزشهای اخیر خود را طی هفته آینده جبران کنند. با این حال، به نظر میرسد در معاملات سهشنبه، با توجه به تعطیلات پیشرو، همچنان احتیاط در عرضهها دیده شود. در چنین شرایطی، بسیاری از سرمایهگذاران در حال اصلاح و چینش مجدد پرتفوی خود هستند. شرایط کلی بازار مناسب ارزیابی میشود، اغلب نمادها متعادل معامله میشوند و شاهد قفلشدگی در بازار نیستیم.
در نهایت باید پذیرفت که ریسکهای ژئوپلیتیک تاثیر بسزایی بر بازار سرمایه دارند و نمیتوان آنها را نادیده گرفت. بازار تجربه جنگ ۱۲ روزه را هم در کارنامه خود دارد؛ دورهای که پس از آن بسیاری از قیمتها و شاخصها بیش از ۴۰ تا ۵۰ درصد اصلاح شدند. اگرچه با کاهش تنشها، شاهد بازگشت سنگین بازار بودیم، اما در مقطع فعلی هم میتوان ردپای آن ترس را در معاملات دید. بنابراین نمیتوان چندان خرده گرفت که چرا با وجود ارزندگی بالا، برخی سرمایهگذاران همچنان فروشنده هستند.
مهمترین محرک بورس تا پایان سال
محمدحسین علیبخشی، کارشناس بازار سرمایه گفت: در خصوص وضعیت بازار سرمایه باید گفت مهمترین عامل اثرگذار بر بازارها در شرایط فعلی، ریسکهای ژئوپلیتیک و تهدیدهای نظامی است؛ ریسکهایی که به نظر من هفته گذشته به بالاترین سطح خود رسید و همین موضوع فشار فروش سنگینی را به بازار تحمیل کرد و باعث شد بازار به سمت سطوح پایینتر حرکت کند. در روز چهارشنبه هفته گذشته، بازار تا حدی متعادل شد و بهویژه شاهد تحرکات مثبتی در صندوقهای اهرمی بودیم. همین موضوع باعث شد اختیار خریدهای صندوقهای اهرمی در روزهای سهشنبه و چهارشنبه با مثبتهای خوبی همراه شوند و این پیام را به بازار بدهند که در صورت عدم وقوع اتفاق منفی، میتوان انتظار شروع مثبت بازار در روز شنبه را داشت.نکته مهم این بود که قیمت آخرین معامله روز دوشنبه بسیاری از سهمها بالاتر از قیمت پایانی آنها قرار گرفت که این موضوع نشان میداد بازار برای روز بعد نیز میتواند شرایط مثبتی داشته باشد. همین اتفاق هم رخ داد و روز دوشنبه بازار با شروعی توفانی همراه شد. از همان دقایق ابتدایی، حدود ساعت ۹:۰۵ شاخص کل نزدیک به ۸۷ هزار واحد رشد کرد و دوباره سطح ۴میلیون واحد را پس گرفت و در ادامه تا محدوده ۴میلیون و ۵۲۸ هزار و ۹۵ واحد افزایش یافت.صندوقهای اهرمی روز دوشنبه شرایط بسیار خوبی داشتند و اقبال به این صندوقها در این هفته قابل پیشبینی بود. یکی از دلایل آن نوع معاملات اختیار خرید صندوقهای اهرمی در روزهای سهشنبه و چهارشنبه هفته گذشته بود. با وجود اینکه خود صندوقهای اهرمی در آن روزها منفی بودند، اما برخی از قراردادهای اختیار معامله آنها بازدهیهای ۳۰ تا ۴۰ درصدی را ثبت کردند که این موضوع نشان میداد در صورت عملی نشدن ریسکهای سیاسی، بازار میتواند وارد فاز مثبت شود. دوشنبه نیز همین اتفاق افتاد؛ بهطوری که ۷۲ نماد از منفی به صف خرید رفتند، ۲۰ نماد از صف فروش به مثبت تغییر وضعیت دادند و حدود ۳۰۰ نماد در صف خرید معامله میشدند. به نظر من مهمترین عامل و متغیر تعیین کننده تا پایان سال، همچنان ریسکهای سیاسی است. اگر فضای کشور به سمت مذاکره و توافقهای واقعی حرکت کند و سایه جنگ از سر کشور برداشته شود، از منظر بنیادی قیمتهای فعلی بسیاری از شرکتها بسیار ارزنده است و ظرفیت رشد بالاتری دارند. اما اگر شرایط سیاسی مبهم باقی بماند و مشخص نباشد که در نهایت تصمیمگیری به چه سمتی میرود، احتمال نوسان بازار وجود دارد و حتی این امکان هست که بازار سطوح فعلی را نیز از دست بدهد.
در حال حاضر، هرچند افزایش نرخ دلار باعث شده برخی شرکتها از منظر قیمتی جذابتر به نظر برسند، اما در حوزه کسبوکار مشکلات جدی وجود دارد. شاخص مدیران خرید آذرماه که منتشر شد، همچنان زیر سطح خنثای ۵۰ قرار دارد. افزایش شدید قیمت مواد اولیه و رشد تورم نشان میدهد اقتصاد ایران همچنان در مسیر رکود تورمی قرار دارد و این وضعیت در حال عمیقتر شدن است. یکی از معضلات مهم بنگاههای تولیدی، کمبود مواد اولیه است؛ بهطوری که برای بیستویکمین ماه متوالی، بنگاهها پایینترین سطح موجودی مواد اولیه را گزارش کردهاند. این مساله ناشی از جهش نرخ ارز، افزایش قیمت نهادهها، تاخیر در تخصیص ارز و عملکرد ناکارآمد سامانههای ثبتسفارش، بورس کالا و تامین منابع ارزی است که زنجیره تامین صنعت را با اختلال جدی مواجه کرده است.
از سوی دیگر، در بخش صادرات نیز برای چهاردهمین ماه متوالی در محدوده رکودی قرار داریم. مشکلاتی مانند رفع تعهد ارزی، نبود نظام انگیزشی مناسب، محدودیتهای بانکی، هزینه و ریسک بالای صادرات و تحریمها باعث کاهش درآمدهای ارزی و افت توان رقابتی بنگاهها شده است. به همین دلیل، از منظر تولید، اقتصاد کشور با چالشهای جدی مواجه است. با یکسانسازی و در نهایت تکنرخی شدن ارز، در سال آینده به ثبات قیمتی برسیم و شاهد جهشهای ناگهانی نباشیم تا تولید به آرامش نسبی برسد و شرکتها از زیان خارج شوند.
