آینده شرکتهای ارزنده بورسی
سه دلیلی که ارزندگی بازار را توضیح میدهد
مهدی کریمی، کارشناس بازار سرمایه گفت: تحلیل وضعیت بازار سهام بدون در نظر گرفتن وضعیت سیاسی و نظامی در منطقه ناقص خواهد ماند. اکنون در نزدیکترین وضعیت تنش نظامی و سیاسی قرار داریم. بر همین اساس حتی احتمال رخ دادن تنش میتواند بر بازارها اثر جدی داشته باشد. دلیل افزایش نرخ ارز در بازار آزاد و رسیدن آن به نرخهایی که فراتر از انتظار بود نیز افزایش این ریسکها است. البته بخشی از بازار هم این نگاه را دارد که اگر فروش نفت کاهش پیدا کند، دلار میتواند باز هم رشد داشته باشد. در گفتوگوهای گذشته با روزنامه «دنیای اقتصاد»، برآورد ما این بود که آخر سال حوالی ۱۲۵ تا ۱۳۰ هزار تومان باشد، مگر تحت دو شرط افزایش ریسکهای نظامی و کاهش در فروش نفت که اکنون هر دو شرط وجود دارد. وی افزود: در چنین فضایی بدون تشکیل یک سبد دارایی نمیتوان برای آینده آماده بود. حتی در قیمتهای فعلی دلار هم نمیشود کمتر از ۳۰ درصد سرمایه را به ارز اختصاص داد. بخشی از سرمایه باید دلاری باشد و توصیه این است که هر زمان بازار دلار یا بازار سهام اصلاحهای جدی و فرصتهای خرید ایجاد میکنند، از آن مقاطع برای اصلاح سبد و خرید دارایی استفاده شود.
این کارشناس بازار سرمایه ارزندگی بازار را ارزیابی کرد و گفت: بازار سهام به سه دلیل در یکی از ارزندهترین شرایط خود قرار دارد. دلیل اول نسبت ارزش بازار به دلار آزاد است. بورس در شهریور ۱۴۰۴ یک کف تاریخی را تجربه کرد و اکنون کل بازار فقط حدود ۷ درصد بالاتر از آن کف قرار دارد. این موضوع به ارزش بازار به دلار توافقی باز میگردد. دلاری که بازار با آن ارزشگذاری میشود، برای بسیاری از شرکتها دلار نیمایی است.
دلیل دوم متغیر ارزش بازار است. ارزش بازار به دلار توافقی الان حدود ۱۱۰میلیارد دلار است که تقریبا ۱۰ درصد پایینتر از کف شهریور قرار دارد. یعنی به لحاظ تحلیلی، بازار حتی با دلار توافقی هم پایینتر از نقطهای است که قبلا از آن یک رالی سنگین شروع شده بود.
دلیل اینکه نسبتها نسبت به کف کمی بالاتر دیده میشوند، دلار شرکتها است که به تازگی یکی، دو ماه است که افزایش پیدا کرده و هنوز این رشد بهطور کامل در گزارشها منعکس نشده است. چون P/E گذشتهنگر است و زمان میبرد تا این اثر در سود شرکتها دیده شود و طبیعتا با گذر زمان، این نسبتها هم کاهش پیدا میکنند. دلیل بعدی این است که تعداد زیادی سهم با P/E فوروارد زیر ۴ و حتی زیر ۳ وجود دارد، کاملا مشخص است که بازار ارزنده است و خریدار خواهد داشت. الان در صنایع کوچک و حتی بزرگ چنین شرایطی بهوفور دیده میشود. در صنایعی مثل غذایی، زراعت و دارو گزینههای زیادی وجود دارد که برای سال ۱۴۰۵ P/E فوروارد حدود ۳ دارند. مجموعه این عوامل نشان میدهد بازار سهام در یکی از ارزندهترین مقاطع خود قرار دارد. وی به ضرورت توجه به مدیریت ریسک پرداخت و گفت: خرید طلا برای پوشش ریسک و دسترسی به دارایی نقد در صورت افزایش ریسک یک تصمیم منطقی است که بسته به شرایط افراد متفاوت است. در کنار این موارد بقیه دارایی را میتوان به بازار سهامی اختصاص داد که در موقعیت ارزندهای قرار دارد. همچنین توجه به صندوقهای درآمدثابت منطقی به نظر میرسد.
کریمی چشمانداز کوتاهمدت بورس را وابسته به متغیرهای مختلف دانست و گفت: حتی اگر تنش نظامی رخ دهد، اما زیرساختهای اقتصادی آسیب نبینند، بازار سهام صعودی خواهد بود و در ماههای آتی، خواهیم دید که این مقطع کف بازار سهام بوده است. اما در صورتی که تنشهای نظامی منجر به آسیب رسیدن به زیرساختها شود، در آن صورت بازار سهام موقعیت متفاوتی را تجربه میکند.
این کارشناس بازار سرمایه به اهمیت نقش نهاد ناظر در موقعیت کنونی پرداخت و گفت: تصمیم سازمان بورس و اوراق بهادار مبنی بر حذف حجم مبنا اقدام مثبتی بود و بهنظر میرسد بازار باید به سمت آزادتر شدن حرکت کند. وی افزود: زمانی که ریسکها بالا میرود و مردم بهدلیل همین ریسکها در حال فروش سهام ارزنده هستند، نهادهای دولتی و صندوقهایی مثل توسعه و تثبیت باید وارد بازار شوند. پس از جنگ نیز به این موضوع اشاره شد؛ آن زمان، موقعیتی است که این صندوقها باید سهم بخرند و اتفاقا سود هم خواهند کرد. در چنین شرایطی نمیشود انتظار داشت مردم عادی بار ریسک را به تنهایی به دوش بکشند.
کدام صنایع آینده بهتری دارند؟
مهدی صالحی، کارشناس بازار سرمایه به ارزیابی وضعیت بورس تهران پرداخت و گفت: در دو ماه گذشته با افزایش شدید نرخ ارز مواجه بودیم. نرخ ارز بسیاری از شرکتهای بورسی هم افزایش پیدا کرد. همین موضوع باعث شد وضعیت بنیادی بازار تا حدی بر ریسکهای جنگی و ریسکهای سیستماتیکی که پیرامون بازار وجود داشت غلبه کند. بهویژه اگر عقبماندگی حدود پنجساله بازار را در نظر بگیریم؛ بازاری که با وجود تورمهای سنگینی که بعد از سال ۹۹ تجربه شد، هنوز بسیاری از سهمهایش حتی به قیمتهای همان سال هم نرسیده بودند. پس از این رشد، بهخصوص پس از افزایش ریسکها، شرایط تغییر کرد. امروز میبینیم که بازار سرمایه، بهعنوان بازاری که به «بازار شیشهای» معروف است، بهشدت نسبت به این تحولات واکنش نشان میدهد. با وجود اینکه قیمت دلار در بازار آزاد افزایش پیدا کرده، آن واکنشهای قبلی دیگر در بازار سهام تکرار نمیشود. ترس حاکم بر بازار باعث شده شاهد ریزشهای قابلتوجهی در اکثر سهام در حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد و حتی در برخی نمادها بیشتر از این میزان باشیم. همچنین بسیاری از سهمها در دوره رشد بازار هم افزایش قابلتوجهی نداشتند، اما حالا درگیر یک ریزش دستهجمعی شدهاند. ریزشهای ۱۰۰ هزار واحدی شاخص که در چند روز متوالی تکرار شد، بهخوبی نشان میدهد که فضای بازار تا چه اندازه تحت تاثیر ریسکهای بیرونی قرار گرفته است.
وی به چشمانداز بازار سهام اشاره کرد و گفت: از نظر بنیادی، با وجود اینکه برخی گزارشهایی که منتشر شد چندان جذاب نبود، همچنان شرکتهایی وجود دارند که در واچلیست بنیادی سرمایهگذاران میتوانند قرار بگیرند و از نظر بنیادی مشکلی ندارند. عمدتا هم این شرکتها، شرکتهای کوچکتر هستند و ریسک پایینتری دارند. بهویژه در صنایع حیاتی کشور مثل دارو و غذا؛ صنایعی که حتی در صورت وقوع تنش هم احتمال آسیبدیدن آنها، چه از نظر عملیاتی و چه از نظر قرار گرفتن در معرض آسیب، کمتر از شرکتهای بزرگ و حساس است که ممکن است در چنین شرایطی آسیب ببینند. در مجموع، با افزایش ریسک سیاسی و نظامی، چشمانداز کوتاهمدت مثبت نیست. در بازار سرمایه، گاهی سایه تنش میتواند حتی از خود تنش هم مخربتر باشد. ادامه این وضعیت میتواند شرایط را برای سرمایهگذاران وخیمتر کند.
