دو هفته اول نخستوزیری اندی برنهام چگونه گذشت؟
پوپولیست جدید در خانه شماره ۱۰
برنهام، شهردار سابق منچستر بزرگ، متعهد به اصلاح برنامههای مراقبت اجتماعی برای معلولان و سالمندان شده و مقداری پول برای کاهش قبوض برق پیدا کرده است. او کرایه اتوبوس را به ۲ پوند (حدود ۲.۶۹دلار) محدود کرده، قول داده به جوانان در یافتن شغل کمک کند، وعده داده به بیخانمانی پایان دهد و گفته که قدرت و پول را از لندن به شهرداران منطقهای و رهبران شهرداری منتقل خواهد کرد. «پل دنت» که بهعنوان معاون برنهام در منچستر بزرگ خدمت میکرد، گفت: «رأیدهندگان واقعا صریح بودند: خواهان تغییر هستند. من فکر میکنم اندی اساسا این را درک میکند.»
اصلا مشخص نیست که این همه پول از کجا قرار است بیاید. رقبا هشدار دادهاند که وعدههای برنهام احتمالا مستلزم مالیاتهای بالاتر یا استقراض بیشتر دولت خواهد بود. با این حال، این گونه نیست که رسانهها همواره از برنهام تعریف کنند. او با تیترهای منفی رسانهای هم همراه است. برنهام در پاسخ به خشم عمومی از برنامه آزادی زودهنگام زندانیان که توسط استارمر او برنامهریزی شده بود، اعلام کرد که متجاوزان و برخی از مجرمان جنسی کودک پشت میلههای زندان خواهند ماند؛ تغییری که فشار بر سیستم زندانهای پرجمعیت کشور را افزایش میدهد.
در حال حاضر، سیستم سیاسی بریتانیا در بیثباتی و آشفتگی ایدئولوژیک فرو رفته است. برنهام، که نماینده حزب کارگر چپ میانه است، هفتمین نخستوزیر در یک دهه اخیر است. این جابهجایی بسیاری از بریتانیاییها را ناامید کرده است. در ویدئویی که هفته گذشته توسط شبکههای خبری به اشتراک گذاشته شد، مردی مسن از برنهام میپرسد: «شما کاندیدای محلی هستید، درست است؟» برنهام میخندد و توضیح میدهد که نخستوزیر است. مرد با ناباوری پاسخ میدهد: «چی، یکی دیگه؟ یه نخستوزیر جدید؟ چرا هر پنج دقیقه عوض میشوید؟» برنهام کاملا آگاه است. سلف او از حزب کارگر، کر استارمر، تنها ۲سال و ۱۵روز دوام آورد. ریشی سوناک، محافظهکار، هرگز به پایان سال دوم خود نرسید و لیز تراس تنها ۴۹ روز دوام آورد.
برای جلوگیری از سرنوشت مشابه، برنهام از کتاب راهنمای سیاسی ترامپ الگو گرفته است. بر همین اساس، او دوره خود را با موجی از سیاستهای شوکآور و حیرتانگیز آغاز کرد. او همچنین از استارمر آموخته که اولین برداشتها مهم هستند. در سال ۲۰۲۴، استارمر پس از کسب پیروزی و رهبری حزب کارگر، مجموعهای از اشتباهات و لغزشهای سیاسی را مرتکب شد که توسط روزنامههای زرد بریتانیا مورد انتقاد قرار گرفت. در مقابل، رویکرد برنهام بهگونهای طراحی شده که تا حد امکان از بسیاری از رسانههای خبری اغلب راستگرا دوری کند و مستقیما با مردم بریتانیا صحبت کند. او در پادکستی با عنوان «مشاغل آینده جیمی» در مورد بیکاری جوانان صحبت کرد و در پادکستی باگری لینهکر، یکی از بازیکنان سابق و مشهور فوتبال بریتانیا، قول داد که به مردم «حس قویتری از امید» بدهد. حضور شاد و غیررسمی او در رسانههای اجتماعی با حضور زهران ممدانی، شهردار شهر نیویورک، مقایسه شده است. برنهام اغلب ویدئوهایی از خودش که مستقیما رو به دوربین صحبت میکند، منتشر میکند. در یکی از این ویدئوها، او در مورد یک مساله بحثبرانگیز در بریتانیا (اینکه آیا باید قبل یا بعد از خیساندن چای کیسهای در آب داغ، شیر را در فنجان چای ریخت) اظهارنظر کرد که موجی از انتقاد رسانهای را به همراه داشت. در ویدئوی بعدی، با اشاره به اینکه در حال تماشای ویدئوهایی در مورد نحوه درست کردن چای به روش صحیح است، خودش را مسخره کرد. «راب فورد»، استاد سیاست در دانشگاه منچستر، گفت که برنهام در جذب احساسات عمومی بسیار بهتر از استارمر است. نخستوزیر جدید همچنین در مورد زندگی خود صحبت میکند. او آشکارا در مورد پدرش که آلزایمر دارد و در خانه سالمندان زندگی میکند، صحبت کرده است. به نظر میرسد رویکرد برنهام موثر بوده است. نظرسنجیهای اخیر نشان میدهد که محبوبیت شخصی او قوی است و حزب کارگر در چندین نظرسنجی از رقیب راستگرای پوپولیست خود، حزب «رفرم یوکی» پیشی گرفته یا با او برابر شده است.
«آلیستر اسموت» و «سام تاباریتی» هم دیروز چهارشنبه در گزارشی برای رویترز نوشتند، نخستوزیر جدید بریتانیا در پلتفرمهای رسانههای اجتماعی (از گفتن در مورد مزیت تنقلات گرفته تا مسخره کردن ظاهر خودش) طرفداران زیادی پیدا کرده و با احزاب پوپولیستی مانند «رفرم یوکی» مقابله میکند. کارشناسان میگویند تنها پس از دو هفته، پستهای عجیب و غریب برنهام میلیونها بازدید در تیکتاک، ایکس و اینستاگرام دریافت میکند. تحلیلگران میگویند اگرچه این اقدام به خودیِ خود بر چالشهای عظیمِ احیای یک اقتصاد راکد و ارتقای سطح زندگی پاسخی نمیدهد، اما او از این فرصت برای جلب حامیان و ایجاد بدنه مردمی استفاده کرده است؛ با این آگاهی که به زودی ممکن است پیامهایش ناخوشایندتر شوند. «جیمز لیونز»، مدیر سابق ارتباطات استراتژیک استارمر که قبلا برای تیکتاک کار میکرد، گفت که برنهام رویکردی متفاوت از سبزهای چپگرا یا «رفرم یوکی» در پیش گرفته است. لیونز گفت: «او به جای اینکه قطبیسازی کند، فقط به دنبال محبوبیت است. او ترفند بسیار بسیار دشواری را به کار میگیرد: اینکه در مورد کاری که به عنوان نخستوزیر انجام میدهد بسیار جدی باشد، اما خودش را خیلی جدی نگیرد.» هنگامی که «کمی بادنوک»، رهبر حزب اپوزیسیون محافظهکار، با لحنی تحقیرآمیز برنهام را «صرفا یک جفت مژه و یک تیشرت مشکی» خواند، او ویدئویی از خود منتشر کرد که در آن محکم پلک میزد، به پایین نگاه میکرد و میگفت: «در واقع سرمهایه، نه مشکی». لیونز گفت که بازگشت برنهام پس از ۹ سال دوری از پارلمان و ۱۶سال دوری از دولت، به او «فرصت دوبارهای برای ساختن نخستین برداشت در ذهن مردم» داده است. تحلیلگران دانشگاهی بر این باورند که توانایی برنهام در ارتباطات آنلاین - که برعکسِ خشک بودنِ پیشینیانش مثل استارمر، کاملا صمیمی و راحت است - برای حزب کارگر حیاتی بود.
«روزالیند سادرن»، استاد ارشد ارتباطات سیاسی در دانشگاه لیورپول، گفت درحالیکه حزب کارگر پیشتر صرفا ویدئوها و میمهای کاملا تصادفی در تیکتاک یا پُستهای معمولی درباره سیاستها منتشر میکرد، برنهام «استراتژی هماهنگتر و یکپارچهتری» را به نمایش گذاشته است. اگرچه برنهام با داشتن حدود ۷۳۰هزار دنبالکننده در ایکس، ۴۵۰هزار در تیکتاک و ۶۰۰هزار در اینستاگرام هنوز فاصله زیادی با فاراژ دارد، اما رشد او بسیار سریع بوده است؛ بهطوریکه تنها در یک روز از هفته گذشته، ۵۰هزار دنبالکننده جدید در تیکتاک و اینستاگرام به مخاطبانش اضافه شد. این ویدئوها به برنهام کمک میکند تا به رأیدهندگانی که بیشتر وقت خود را در آنجا میگذرانند - یعنی خیره شدن به تلفنهایشان - دسترسی پیدا کند.