رویداد هفته
تشکلگرایی از شاخصهای توسعهیافتگی است
دبیرکل اتاق ایران: اصفهان نخستین اتاقی است که تشکلهایش صاحب خانه مستقل میشوند
آقای روغنی، خانه تشکلهای اتاق اصفهان امروز افتتاح شد. این رویداد در مقایسه با نمونههای مشابه چه ویژگیای دارد که میتواند آن را از ورطه نمادین بودن نجات دهد؟
تشکلها اساساً کارشان شبکهسازی است. زبان گویای بخش خصوصی بودن، تعامل با دولت، و دنبال کردن مسائل و مشکلات صنفی، صنعتی و تجاری از محل خاستگاه و مطالباتی که وجود دارد، رسالت اصلی آنهاست. تشکلگرایی اتفاقاً از شاخصهای توسعهیافتگی است؛ از شاخصهای دیپلماسی اقتصادی؛ نماد و شاخص این است که در یک کشور دموکراسی وجود دارد. پس نقش تشکلها بیبدیل است. اما آنچه امروز در اصفهان رخ داد، با نمونههای دیگر یک تفاوت اساسی دارد: این نخستین باری است که یک اتاق بازرگانی در کشور، به صورت رسمی، برای تشکلهای خود خانه مستقل میخرد و آنها را صاحب کلید میکند. مهمترین هزینهای که هر تشکل با آن روبهروست، مسئله ملک و مسکن برای استقرار است. اتاق اصفهان، با درایت ریاست محترم، دبیرکل و همه دستاندرکاران، این دغدغه را از ذهن تشکلها برداشت. امروز ۴۴ تشکل استانی اینجا صاحب خانه شدند. این یک کار بزرگ و مؤثر است که میتواند الگویی وسیع برای کل کشور باشد. ما در اتاق ایران مصوبه گرفتهایم که برای فدراسیونها و اتاقهای استانی، محلهایی را آماده کنیم، خریداری کنیم یا بسازیم تا دوستان بتوانند در آنها مستقر شوند و کار تشکلی انجام دهند. اما اصفهان در این مسیر پیشگام بوده است.
برنامه شما برای تسری این الگو به سایر استانها چیست؟
ما استانهای بزرگی داریم که تشکلهای زیادی در آنها فعال است. آنها هم باید منابع بگذارند، فعالیتی را شروع کنند و برای تشکلهای خود خانه داشته باشند. این کار، یک حرکت نمادین به سمت توسعه اقتصادی است، یک حرکت به سمت استقلال برای تشکلهای ما، و یک حرکت برای رفع دغدغه ذهنی دوستان و همکارانمان در این حوزه. ما امیدواریم این میمون مبارک را به جاهای دیگر کشور هم منتقل کنیم. استانهایی که تشکلهای زیادی دارند، از این رویه و روند استفاده کنند. امروز اما اصفهان پیشگام است و من این را به تشکلهای استان و مردم اصفهان تبریک میگویم. حتماً باید از اتاق اصفهان تقدیر و تشکر کرد.
اشاره کردید که تشکلگرایی از شاخصهای توسعهیافتگی است. آیا تشکلهای استانی ظرفیت ایفای نقش در سطح ملی را هم دارند؟
من میخواهم با صراحت و جسارت بگویم که بله، کاملاً. اصفهان یکی از استانهای تشکلگرای کشور است. ما تشکلهای ریشهداری در این استان داریم با افراد بسیار کارشناس و آدمهای خیلی قوی که میتوانند حتی در قامت تشکلهای ملی ظاهر شوند. در این دوره، خود رئیس اتاق ایران فردی است که بالای ۴۰ سال در تشکلهای اقتصادی فعالیت داشته و همه اعضای هیات رییسه هم تشکلی هستند. یعنی هر فعالیتی که انجام میدهند، معمولاً از جنس تشکلی خواهد بود. ما به طور مشخص از نخبگان و الیت بخش خصوصی که در داخل اتاقهای بازرگانی حضور دارند، برای پیشبرد اهداف ملی بهره میبریم.
امروز شرایط کشور به دلیل حملات اخیر دشوار است، تشکلها در این برهه چه نقشی میتوانند ایفا کنند؟
متأسفانه امروز شرایط بدی در کشور وجود دارد. به دلیل حمله ناجوانمردانهای که کشورهای متخاصم، آمریکا و اسرائیل، و بعضی از همسایگان ما انجام دادند، ما از لحاظ مالی دچار چالشهایی شدهایم. بعضی از واحدهای ما ناجوانمردانه مورد هجوم قرار گرفتند. من امروز یک نمونهاش را از نزدیک دیدم؛ شرکتی که صددرصد فعالیتش در بخش خصوصی و در حوزه صنایع برودتی بود، هدف تهاجم قرار گرفته بود. کارگرهای ما شهید شدند، قطعهقطعه شدند. خب تشکل باید از این بخش دفاع کند.
تشکل به عنوان نماینده صنفی و صنعتی این بخش، باید بیاید و دفاع لازم را انجام دهد. امروز که این تشکلها صاحب خانه میشوند، یک بخش از دغدغه ذهنیشان تمام میشود. البته همه تشکلها هزینههایی دارند: هزینه کارمند، هزینه کار پژوهشی و مطالعاتی، و کارهایی که میخواهند انجام دهند. اینها را باید به نوعی تأمین و جبران کنند. اما خوشبختانه گام اول برداشته شده است.
شما در سخنان خود به موضوع عقبماندگی در حوزه هوش مصنوعی هم اشاره کردید. این بحث چه نسبتی با رسالت تشکلها و اتاق بازرگانی دارد؟
ببینید، امروز روز هوش مصنوعی است. این فضا، فضای این اتفاقات است و حتماً باید مورد توجه قرار بگیریم. ما کنار گوشمان امارات ۱۰۰ میلیارد دلار برای این حوزه گذاشته، عربستان ۶۰ تا ۷۰ میلیارد دلار گذاشته. بسیاری از کشورها سازمانهای مستقلی برای هوش مصنوعی ایجاد کردهاند. ما هم ایجاد کردیم، ولی خیلی ساده از کنار موضوع گذشتیم و آن وظیفه و مطلوبیت را نداشتیم. ببینید، تمام جنگی که اسرائیل و آمریکا علیه ما به راه انداختند، با استفاده از ابزارهایی شبیه هوش مصنوعی بوده است؛ همان ابزاری که میتواند سرمایه بزرگ ملی و میهنی ما، فرماندهان عزیزمان را ترور کند. زدن بسیار دقیق بعضی از مراکز اقتصادی ما هم به واسطه همین استفاده از هوش مصنوعی اتفاق افتاده است. طبیعتاً ما باید به سمت این حوزه حرکت کنیم. عقب ماندیم و جنگ هم به ما آسیبهایی رسانده و باعث شده مقداری از حوزه مسوولیتی و اختیارات خودمان عقب بیفتیم. تلاش خواهیم کرد که این عقبماندگی را جبران کنیم و بخش خصوصی ما هم وارد این بخش شده و دارد کار میکند. اما این حوزهای است که سرمایهگذاری نسبتاً کلانی نیاز دارد و بایستی به آن توجه کافی داشته باشیم. اتاق بازرگانی و تشکلها میتوانند در این مسیر، پیشبرنده باشند.
با این اوصاف، مرز میان فعالیت صنفی تشکلها و ورود آنها به عرصههای دیگر را کجا ترسیم میکنید؟
باید با صراحت عرض کنم که کار تشکلی، به هیچ وجه سیاسی نیست و ما به هیچ وجه اجازه فعالیت سیاسی در داخل تشکلها را نمیدهیم. حوزه کار ما صنعت، تجارت، معدن، محیط زیست و مسائل مربوط به فضای کسبوکار است. تشکلها بایستی در این زمینهها فعالیت خود را به طور گسترده شروع کنند. امروز در اصفهان، نخستین خانه رسمی تشکلهای کشور افتتاح شد و این اتفاق مبارک را به فال نیک میگیریم. امیدوارم که این الگو به سرعت به سایر استانها تسری یابد و بتوانیم با تقویت تشکلها، صدای بخش خصوصی را رساتر از همیشه به گوش حاکمیت برسانیم. تشکلهای ما شایسته بهترینها هستند و این خانه، تنها آغاز راه است.
پایان انتظار، آغاز یک همافزایی
انتظار اتحاد میان «تشکل» و «خانه» چشم اندازی شاید دور بود، انجمنها، جزیرههایی پراکنده در جغرافیای شهر، هر یک در راهرویی باریک، پشت میزی امانی، پیگیر دغدغههای صنفی خود بودند. امروز اما با بریده شدن این روبان، معمایی تاریخی نیز گشوده شد: چرا تشکلهای قدرتمند یک استان، نباید زیر یک سقف جمع شوند؟
این روبان، مرز میان پراکندگی و انسجام بود. در پسِ این گشایش ساده، پیمانی نهفته است میان تمام کسانی که باور دارند صدای واحد، رساتر از نجواهای پراکنده است. برش روبان، پایان انتظار نبود؛ آغاز شبکهای بود که حالا میتواند رؤیای همصدایی را به یک نقشه راه عملیاتی تبدیل کند. اینجا، خانهای شیشهای برای عبور از فردگرایی به خرد جمعی.
