شب عید اصفهان؛ پُرترددِ بیرونق
مهدی محمدی - خیابانهای اصفهان در آستانه نوروز ۱۴۰۵، بار دیگر همان تصویر همیشگی را بازتولید میکنند: ترافیک سنگین خودروها در معابر مرکزی و پیادهروهای پرترددی که گویی خبر از یک «شور خرید» میدهند. اما در پس این لایه ظاهری، لایهای عمیقتر و نگرانکننده نهفته است که فعالان بازار آن را «رکود در اوج شلوغی» مینامند. معمای اصلی اینجاست: چرا با وجود تردد انبوه جمعیت در بازارهایی نظیر پوشاک و کالاهای با دوام، «فروش واقعی» با افت بیسابقهای مواجه شده است؟
پاسخ به این معما در تقاطع دو متغیر «انقباض درآمد واقعی» و «هزینههای ساختاری تولید» نهفته است. اصفهان به عنوان قطب صنعتی کشور، امسال تورمی معادل ۴۴.۷ درصد را تجربه میکند که در بخشهایی نظیر پوشاک و خوراکیها، بهواسطه شوک ارزیِ ناشی از تکنرخی شدن نرخ ارز، فشار مضاعفی را بر دهکهای متوسط و فرودست وارد آورده است. در واقع، آنچه در خیابانها دیده میشود، نه «قدرت خرید»، بلکه «جستوجوی ناامیدانه» برای کالاهایی است که قیمت آنها با سرعت ۵۰ درصدی از نرخ دستمزدها سبقت گرفتهاند.
از سوی دیگر، هزینههای پنهانی همچون «اجارهبهای سرسامآور تجاری» در مناطق کلیدی اصفهان و «تقاضای بالای بخش صنعت» برای مواد اولیه، عملاً بهای تمامشده کالا را به سطحی رسانده که حتی با تخفیفهای شب عید نیز شکاف میان قیمت ویترین و جیب مشتری پر نمیشود. تلاقی این وضعیت با ماه مبارک رمضان، اولویتهای معیشتی را از «نوسازی پوشاک» به سمت «تأمین اقلام پایه سفره» تغییر داده است.
در این صفحه، تلاش شده است تا با نگاهی میدانی به بازار پوشاک و واکاوی ریشههای تورم پیشران در اصفهان، به این پرسش پاسخ دهیم که چرا فنر قیمتها در نصفجهان تندتر میپرد و چگونه انتظارات تورمی، رونق سنتی شب عید را به یک رکود فرساینده تبدیل کرده است. واقعیتی که نشان میدهد بدون تقویت پایدار قدرت خرید، شلوغی پیادهروها چیزی جز یک «پیادهروی اقتصادی» نخواهد بود.