چین جنگ سرد ایران و عربستان را ترجیح میدهد
دنياياقتصاد : بسیاری این سوال را مطرح میکنند که آیا این همکاری نظامی چین و عربستان نشاندهنده تغییر در تعامل چین با خاورمیانه، از ایران به سوی ریاض است؟ همچنین، هنوز مشخص نیست آیا پکن میتواند استراتژی متعادلکنندهای را در قبال این قدرتهای منطقهای حفظ کند یا خیر. به گزارش فرارو به نقل از آسیا تایمز، ریاض به سه دلیل در حال حرکت به سمت تولید موشکهای بالستیک خود برای تکمیل خرید در بازار بینالمللی تسلیحات است. نخستین دلیل تیرگی روابط ریاض و واشنگتن است. دلیل دوم آن است که ریاض با وجود داشتن نیروهای مسلح مجهز، سیستم دفاع هوایی ضعیفی دارد که همین موضوع باعث حملات انصارالله به تاسیسات نفتی آرامکو در سال ۲۰۲۲ میلادی شد. دلیل سوم آنکه رقیب اصلی منطقهای عربستان سعودی یعنی ایران به توانایی موشکی قدرتمندی دست یافته است. از دیدگاه عربستان سعودی، تنوع بخشیدن به خرید تسلیحات و دستیابی به فناوری موشکهای بالستیک برای تقویت قابلیتهای بازدارندگی، کاهش وابستگی خارجی و حفظ توازن قوا با ایران امری ضروری است.
از این رو نقشی که چین میتواند برای ریاض ایفا کند اهمیت دارد. این همکاری نظامی رو به رشد ممکن است به عنوان تغییر وفاداری چین بین عربستان سعودی و ایران به نظر برسد. با وجود این، تغییر رویکرد در سیاست متوازن و متعادل چین بعید به نظر میرسد. انتقال فناوری موشکی به عربستان سعودی با سیاست امنیت انرژی چین انطباق دارد. انتقال فناوری موشکی چین به ریاض جدای از تعامل آن کشور با تهران است. بررسی دقیق سیاست چین در منطقه نشان میدهد که آن کشور وضعیت موجود بین دو کشور را ترجیح میدهد. در اصل، پکن همچنان به بهرهبرداری از آرمانهای عربستان سعودی متعهد است تا به سبد واردات و صادرات خود به دور از کشورهای غربی تنوع ببخشد. با وجود این، هیچ گونه شواهدی وجود ندارد که نشان دهد چینیها عربستان سعودی را به جای ایران انتخاب میکنند، زیرا هر دو کشور برای چین اهمیت دارند.
با وجود این، کمک فناوری موشکی چین به عربستان سعودی، نقش ایران به عنوان برجستهترین شریک استراتژیک پکن در منطقه را کاهش نخواهد داد. همکاری تهران برای موفقیت طرح کمربند و جاده پکن امر حیاتی است. موقعیت ایران در محل اتصال آسیای مرکزی، جنوب آسیا و خاورمیانه امر حیاتی است؛ چرا که پکن قصد دارد حوزه نفوذ خود را در آن منطقه تحکیم بخشد. بسیاری از ایرانیان ممکن است خرید موشکی عربستان سعودی را خیانت چین به ایران قلمداد کنند. با وجود این، تهران ترجیح پکن را برای روابط غیر خصمانه اگر نگوییم دوستانه در سراسر خلیج فارس به رسمیت میشناسد. جامعه استراتژیک ایران نیز کاملا از موقعیت ژئواستراتژیک خود آگاه است و این موضوع را درک میکند. تعهد چین به سرمایهگذاری بیش از ۴۰۰ میلیارد دلار در ایران طی ۲۵ سال آینده امری آموزنده است.
ایدئولوژی مستحکم ضدغربی تهران و بیاعتمادی آن کشور نسبت به ایالات متحده باعث کسب اطمینان چین از قابلیت خود در رقابت با آمریکا شده است. اگر پکن قصد داشته باشد تایوان را با خود متحد سازد، ایران از پکن حمایت خواهد کرد که به ناچار ایالات متحده را وارد صحنه میکند. تا زمانی که ریاض برای امنیت خود به واشنگتن وابسته باشد، نزدیکی چین به ریاض با هزینه تهران بعید به نظر میرسد. اهمیت استراتژیک عربستان سعودی برای چین نیز در مقایسه با تهران کمرنگتر است. اگرچه عربستان سعودی بزرگترین تامینکننده انرژی پکن است اما این یک زنجیره وارداتی است که چین قصد دارد آن را تنوع بخشد. آنچه میتواند عملکرد متعادل پکن بین عربستان سعودی و ایران را مختل کند تغییر سیاست ایالات متحده به دلیل سیاستهای سرسختانه اوپک پلاس است.