محفلی برای ارزش‌آفرینی
سجاد نوری /مدیرعامل شرکت حامیان توسعه اعتماد
مرکز نوآوری و توسعه تعاون ایران یا همان «منتا» یکی از پروژه‌هایی است که به تازگی در هفته تعاون راه‌اندازی شده است. تفکر نوآورانه از فرآیند حل مسائل از طریق کشف، ترکیب و مرتب کردن بینش‌ها، ایده‌ها و روش‌ها به شکل‌های جدید می‌گوید. کامپیوترها، سیستم‌ها یا سازمان‌ها نوآوری نمی‌کنند بلکه افراد خالق نوآوری هستند. البته که سازمان‌ها و سیستم‌ها هم در این زمینه نقشی حیاتی دارند و عوامل مهمی در فعال‌سازی تفکر نوآورانه نزد افراد و تیم‌ها یا موانع بالقوه آن به‌شمار می‌آیند. تعاون یکی از بخش‌های سنتی و به باور عمومی کمتر نوآور اقتصاد ایران است. فارغ از درستی یا نادرستی این باور، وجود چنین تصوری، ضرورت توجه جدی‌تر به موضوع نوآوری در بخش تعاون را روشن می‌کند. اگر نوآوری را یک هدف و نتیجه قلمداد نکنیم و آن را یک فرآیند ببینیم، فرآیند نوآوری در مورد هر آنچه بخش تعاون انجام می‌دهد یا قادر به انجام آن است و همچنین نحوه انجام آن کاربرد دارد، صدق می‌کند.
نگرش‌های برخی مدیران در به‌کارگیری روش‌های موفق قبلی و باور به اینکه می‌توانند با همان روش‌ها هر مشکل را حل کنند و بر اساس تجارب گذشته خود تصور می‌کنند که نوآوری در محصول و خدمات جدید، منبع اصلی نوآوری به حساب می‌آید، یکی از موانع این فرآیند است. در حالی که محدوده نوآوری فراتر از نوآوری در محصول و خدمات است و زمینه‌ها و فرآیندهای زیادی برای نوآوری وجود دارند. انعطاف‌پذیری مدیران متواضعی که تصور نمی‌کنند فرمول مطلق و کامل موفقیت را در دست دارند، بستر مناسبی را برای ترویج تفکر نوآوری فراهم می‌کند. با این رویکرد، ما مهم‌ترین ماموریت مرکز نوآوری و توسعه تعاون (منتا) را ترویج تفکر نوآوری در تعاونی می‌دانیم تا شرایط و ملزومات این فرآیندها فراهم شود. در اصل تعریف و اجرای پیوسته فرآیندهایی که این ماموریت را به سرانجام برسانند، اصلی‌ترین فعالیت منتا خواهد بود. البته شرح کار مراکز نوآوری در اکوسیستم نوآوری کشور مشخص است و در منتا تلاش خواهد شد تا این شرح کار به صورت متمرکز و هدفمند در بخش تعاون به اجرا درآید.
در این راستا، تلاش اولیه منتا بر واکاوی چالش‌های حوزه تعاون است. در پی آنیم که ابتدا وضع موجود تعاونی‌ها را نه از منظر چالش‌های آنها با دولت و قوانین و مواردی از این دست، بلکه از دیدگاه کسب‌وکاری بررسی کنیم و مسائل و مشکلاتی را که حل نوآورانه آنها، ایجاد ارزش افزوده می‌کند بررسی و تبیین کنیم. بدون شک این گام، یک حرکت پیوسته خواهد بود که با فعالیت ۱۱ مرکز نوآوری در سطح کشور در استان‌های آذربایجان شرقی، البرز، تهران، زنجان، فارس، قم، کردستان، کرمان، مازندران، هرمزگان و همدان، شبکه‌ای را ایجاد کرده است که فرآیند استخراج مسائل را تسهیل می‌کند. در گام بعدی، چالش‌ها تبدیل به مسائل مشخص می‌شوند و به نظام نوآوری کشور شامل همه بازیگران آن، عرضه می‌شود تا مبنای ایده‌پردازی کسب‌وکارها قرار گیرند. کسب‌وکارهایی که خود نیز تعاونی‌های آینده خواهند بود و دریچه ورود نوآوری به بخش تعاون قلمداد می‌شوند. تعدد و تنوع تعاونی‌ها با نزدیک به ۹۵ هزار تعاونی فعال، شبکه گسترده اعضای آنها با بیش از ۱۰ میلیون عضو و گستره وسیع جغرافیایی آنها که تا روستاهای دور را نیز دربر می‌گیرد، یکی از مهم‌ترین ابزارهای قدرتمند این جریان در ابعاد مختلف از جمله شبکه لجستیکی و بازار هدف است. موضوع دیگری که در منتا مورد توجه است، صادرات و بین‌المللی‌سازی محصولات تعاونی‌هاست.
ارائه خدمات یکپارچه اعم از استانداردسازی، تحقیقات بازار و بازاریابی بین‌المللی، تبلیغات و برندینگ، خدمات فروش و پس از فروش، تسهیل نقل و انتقال پول و مواردی از این دست، خدماتی است که توسط شتاب‌دهنده صادراتی مستقر در منتا برای تعاونی‌ها به ویژه تعاونی‌های دانش‌بنیان و خلاق پیش‌بینی شده است. این مسیر، تنها سناریوی فعالیت منتا نخواهد بود و سناریوهای دیگری نیز برای کاهش شکاف نوآوری و رسیدن به نتایج واقعی نوآورانه در سازمان‌های مربوطه، پیش‌بینی شده است. هشت باجه در این پیشخوان خدمات خود را ارائه می‌دهند: بانک توسعه تعاون، باجه صندوق ضمانت سرمایه‌گذاری، بیمه تامین اجتماعی، اداره کل تعاونی در هر استان، پیشخوان دولت، صندوق نوآوری، سازمان امور مالیاتی و یک واحد مشاوره حقوقی برای کسب‌وکارهایی که به آن نیاز پیدا می‌کنند. رویکرد این است که نیاز نباشد استارت‌آپ‌ها و شتاب‌دهنده‌ها برای کارهایشان از این اداره به آن اداره روند. مثلاً اگر تیمی به تسهیلات نیاز داشت همان‌جا به باجه بانک مراجعه کند، اگر تصمیم بر ثبت تعاونی بود همان‌جا به باجه تعاون برود، همان‌جا کارهای مربوط به بیمه را انجام دهد و مشاوره حقوقی بگیرد و... . به این ترتیب از بوروکراسی اداری هم کم خواهد شد.
مشاهده اخبار بیشتر در ویژه نامه سراسری معاونت تعاون وزارت کار
