آنالیز هزینهای در ساخت مسکن
طی ماههای اخیر هزینههای ساخت مسکن ناشی از جهش قیمت زمین و همچنین رشد شدید قیمت مصالح و تجهیزات ساختمانی تحت تاثیر نوسانات اقتصادی ناشی از شوکهای ارزی تغییر کرد و با افزایش شدید همراه شد. گزارشهای آماری مرجع نیز این موضوع را تایید میکند. بهطوریکه آخرین برآوردهای رسمی از هزینه ساخت هر مترمربع بنای مسکونی در پایتخت مربوط به نیمه دوم سال گذشته نشان میدهد که تحت تاثیر جهش قیمت مصالح ساختمانی و همچنین سایر هزینههای مربوط به ساخت مسکن، اعم از هزینه تامین زمین، اخذ جواز ساختمانی و... به مرز ۳ میلیون تومان رسیده است.
بررسیها نشان میدهد، حجم سرمایهگذاری ساختمانی در شهرهای کشور متناسب با افزایش قیمت مسکن، تقویت میشود و تحت تاثیر رشد هزینههای ساخت، قیمت دلار و بازدهی بازار سهام، کاهش پیدا میکند. نقش متفاوت هر کدام از عوامل، تحتتاثیر نوع اثرگذاری آنها بر سود یا زیان فعالیتهای ساختمانی است. در این میان البته حساسیت فعالان بازار ملک به تغییرات قیمت آپارتمان و مصالح ساختمانی، بیشتر از توجه آنها به مهمترین رکن قیمت تمامشده ساخت مسکن یعنی زمین است. زمین یا همان عرصه مورد نیاز برای ساختوساز -که سالهاست در تهران، ساختمانهای مسکونی قابل تخریب و مشارکت، نقش آن را برای سازندهها بازی میکند- جزء اصلی قیمت تمام شده ساخت مسکن را تشکیل میدهد. متناسب با دورههای رکود - رونق در بازار ساختوساز، هزینهای که سازندهها صرف تهیه زمین برای پروژههای ساختمانی خود میکنند، بین ۵۰ تا ۶۰ درصد کل قیمت تمامشده ساخت مسکن است. اما بهرغم این میزان نقش زمین در بازار ملک، میزان توجه به تغییر و تحولات بازار زمین از طرف سازندهها، کمتر از تعقیب سایر متغیرهای ملکی توسط این گروه است.
حتی خریداران واحدهای مسکونی بهعنوان تقاضای حاضر در بازار مسکن نیز معمولا در مواجهه با رشد شدید قیمت مسکن، در تحلیلهایی که درباره علت جهش قیمت در ذهن خود مطرح میکنند، از نقش زمین غفلت میکنند. هر چند طی یک سال گذشته دستکم سه عامل اصلی در جهش قیمت مسکن در تهران تاثیرگذار بود. اما در سال ۹۷، وزنه «قیمت ملک کلنگی» در بالا بردن قیمت فروش واحدهای نوساز، بیتاثیر نبود و در مناطقی از پایتخت، اثر قابل ملاحظهای ایفا کرد.علاوه بر زمین، هزینههای ساخت وساز مجموعه دیگری از مولفههای پیدا و پنهان را نیز شامل میشود. مولفههایی همچون هزینه عوارض ساختمانی و... نیز در هزینه تمام شده برای ساخت هر مترمربع ساختمان تاثیرگذار است. در صفحه امروز باشگاه اقتصاددانان، فهرست مولفههای مختلف هزینه ساخت وساز در شهر تهران از سوی کارشناسان و صاحبنظران حوزه اقتصاد مسکن مورد بررسی قرار گرفته است. در این بررسی وضعیت کنونی عوامل تاثیرگذار بر هزینههای ساخت وساز و تفاوت آنها با یکسال گذشته مشخص شده است.