واقعگرایی توسعهمحور + فایل صوتی
ایران امروز، صرفنظر از ابعاد خسارات جنگ اخیر، پیش از آن نیز با انباشت مجموعهای از ناترازیهای عمیق اقتصادی و نهادی؛ از جمله تورم مزمن، فرسایش سرمایهگذاری، بحرانهای محیطزیستی، ناکارآمدیهای مدیریتی و محدودیتهای ناشی از چالشهای بینالمللی مواجه بود. جنگ، در چنین بستری، نه آغاز بحران بلکه تشدیدکننده بحرانهایی بود که سالها در حال شکلگیری بودند. اکنون پرسش اصلی این نیست که چگونه باید به وضعیت پیش از جنگ بازگشت، بلکه پرسش مهمتر آن است که آیا اساسا بازگشت به وضعیت پیشین، خود میتواند راهحل باشد؟ تجربه دهههای گذشته نشان داده است که بسیاری از اهداف توسعهای کشور یا محقق نشدهاند یا در عمل، با فاصلهای معنادار از اهداف اولیه باقی ماندهاند. این واقعیت، ضرورت بازنگری در برخی مسیرهای طیشده را بیش از هر زمان دیگری آشکار میکند.
شاید بتوان گفت ایران اکنون در یکی از حساسترین بزنگاههای تصمیمگیری معاصر خود قرار گرفته است؛ مقطعی که در آن، همزمان با محدودیت منابع و فرسایش ظرفیتها، فرصتی کمسابقه نیز برای بازاندیشی در الگوهای حکمرانی اقتصادی و توسعهای کشور شکل گرفته است. در چنین شرایطی، به نظر میرسد، بیش از هر چیز، نیازمند نوعی واقعگرایی توسعهمحور هستیم؛ رویکردی که نه بر آرمانگراییهای غیرقابل تحقق، بلکه بر شناخت دقیق محدودیتها، اولویتبندی منابع، برنامهریزی عملیاتی و اصلاحات تدریجی اما پایدار استوار باشد.
بازسازی ایران، اگر قرار است معنایی فراتر از ترمیم فیزیکی داشته باشد، ناگزیر باید به پروژهای ملی برای نوسازی اقتصاد، ارتقای بهرهوری، بازتعریف سیاست صنعتی، اصلاح ناترازیها، بازآرایی فضای توسعه و تقویت سرمایه انسانی تبدیل شود. چنین پروژهای، نه با تصمیمهای مقطعی و جزیرهای، بلکه تنها از مسیر هماهنگی میان دولت، بخش خصوصی، نهادهای سیاستگذار، دانشگاهها و جامعه کارشناسی امکانپذیر خواهد بود.
بر همین اساس، «دنیای اقتصاد» بر آن است تا با مشارکت نهادهای کلیدی اقتصادی و سیاستگذاری کشور، بستری برای گفتوگو، تضارب آرا و تولید دانش سیاستی درباره آینده اقتصاد ایران فراهم کند؛ تلاشی که هدف آن، نه ارائه نسخههای شعاری، بلکه کمک به تدوین یک نقشهراه واقعبینانه، اجرایی و سنجشپذیر برای بازسازی و نوسازی ایران در دوران پس از جنگ است. شاید اکنون، بیش از هر زمان دیگری، زمان آن رسیده باشد که درباره «ایران آینده» فکر کنیم؛ ایرانی که قرار نیست صرفا دوباره ساخته شود، بلکه باید بهتر، کارآمدتر و پایدارتر از گذشته طراحی شود.
* مدیر مسوول
سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد را بشنوید:
