تحلیلگران اقتصادی بر این باورند که افزایش هزینه‌های تولید در سال جاری، یکی از مهم‌ترین عواملی است که باعث شده نیمی از محصولات صنعتی، با افت محسوس تولید مواجه شوند. از سوی دیگر ارزیابی‌ها حاکی از آن است که در دوماه منتهی به اردیبهشت سال ۹۷، از بین ۱۳ محصول منتخب معدنی، تولید ۸ محصول سیر صعودی و ۵ محصول سیر نزولی را تجربه کرده‌اند. بررسی آمار تولید ۱۳ محصول منتخب «شیمیایی و پتروشیمی» نیز نشان می‌دهد که در مدت زمان مورد بررسی از مجموع ۱۳ محصول منتخب، ۵ محصول افت تولید را ثبت کرده و ۸ محصول باقی‌مانده تولید شده هم روند مثبتی را پیموده‌اند. با این حساب می‌توان گفت از میان ۵۷ کالای منتخب صنعتی، معدنی و پتروشیمی در دوماه آغازین سال ۹۷، در مجموع ۳۱ کالا رشد مثبت و ۲۶ کالا افت تولید را تجربه کرده‌اند.

قیمت بالای تولید در کشور، یکی از مهم‌ترین چالش‌هایی به‌شمار می‌رود که این روزها انتقاد بسیاری از فعالان اقتصادی و تولیدکنندگان داخلی را موجب شده است؛ دست‌اندازی که تاثیر آن را می‌توان به‌وضوح در آمارهای دوماه منتهی به اردیبهشت امسال که از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت منتشر شده، مشاهده کرد. در این میان علاوه بر افزایش هزینه‌های تولید، گلوگاه‌های دیگری نیز به چشم می‌خورند که بر روند مثبت تولید کالاهای منتخب صنعتی سایه افکنده است. وزیر صنعت، معدن و تجارت در تازه‌ترین اظهارات خود نه‌تنها افزایش هزینه‌های تولید را دلیل کاهش تولیدات برخی کالاهای داخلی عنوان کرد، بلکه عواملی همچون مالیات ارزش‌افزوده و تامین سرمایه در گردش را نیز مهم‌ترین دغدغه‌هایی دانست که این روزها فعالان اقتصادی را با مشکلات عدیده‌ای مواجه کرده است. به‌گفته محمد شریعتمداری برخی از تولیدکنندگان علاوه بر مشکل مالیات ارزش افزوده، در تامین سرمایه در گردش واحدهای تولیدی خود هم مشکل دارند و از بازار غیرمتشکل پولی تامین مالی می‌کنند که هزینه تامین پول آن هم بسیار بالاست. متولی صنعت کشور برای برون‌رفت واحدهای تولیدی و فعالان اقتصادی از گرداب مشکلات عنوان شده، نسخه‌هایی برای پیچیدن نیز در دست دارد. به‌گفته او دولت در نظر دارد به تولید برای طرح‌های توسعه و سرمایه در گردش، یارانه سود تسهیلات آن هم از محل بودجه عمومی تخصیص دهد.

کارنامه رشد و افت

آمارهای اعلام شده بیانگر آن است که در دوماه منتهی به اردیبهشت سال‌جاری از مجموع ۵۷ کالای منتخب صنعتی، معدنی و پتروشیمی، ۱۵ محصول منتخب صنعتی از مجموع ۳۱ محصول، رشد تولید را تجربه کرده‌اند و بیشترین تولید به پنج محصول «الیاف اکریلیک»، «روغن موتور صنعتی تصفیه اول»، «اتوبوس، مینی‌بوس و ون»، «انواع سواری» و «کارتن» اختصاص داشته است. این محصولات به‌ترتیب رشد ۱۰۰، ۳۲، ۳۱، بیش از ۲۴ و حدود ۲۴ درصدی را در مدت زمان مذکور در کارنامه خود ثبت کرده‌اند. این درحالی است که پنج محصول منتخب صنعتی «تراکتور»، «کامیون کشنده»، «نئوپان»، «انواع تلویزیون» و «سموم دفع آفات نباتی» به‌ترتیب بیشترین افت تولید را تجربه کرده‌اند. آمار اعلام شده درخصوص معدنی‌ها نیز بیانگر آن است که از میان ۱۳ کالای منتخب معدنی و صنایع معدنی در دوماه منتهی به اردیبهشت‌ماه، ۸ محصول منتخب رشد تولید و ۵ محصول باقی‌مانده افت تولید را ثبت کرده‌اند. براین اساس پنج محصول منتخب معدنی «کاتد مس»، «ظروف شیشه‌ای»، «سنگ آهن»، «فولاد خام» و «شمش آلومینیوم» بیشترین رشد تولید و پنج محصول «چینی بهداشتی»، «کاشی»، «سیمان»، «شیشه جام» و «محصولات فولادی» بیشترین افت تولید را در کارنامه دوماهه خود ثبت کرده‌اند. آمار تولید کالاهای منتخب شیمیایی و پتروشیمی هم به تفکیک محصولات «شیمیایی و پلیمری» نشان می‌دهد از میان ۱۳ محصول منتخب درمجموع ۸ کالا رشد مثبت و ۵ کالا افت تولید را از سر گذرانده‌اند.