رشد ۲۸۵درصدی ورود وجه نقد به «کپارس»
دنیای‌اقتصاد - علی قاسمی : بررسی صنعت کاشی و سرامیک، به شناخت درست بازار مسکن و آگاهی از شرایط ساخت‌وساز در کشور نیاز دارد. زمانی که قیمت مسکن رو به افزایش است، تمایل به ساخت‌وساز افزایش پیدا می‌کند؛ در نتیجه تقاضا برای محصولات کاشی و سرامیک افزایش می‌یابد. یکی از موضوعاتی که در دولت سیزدهم و آغاز طرح نهضت ملی مسکن مورد توجه قرار گرفت، افزایش تقاضا برای این محصولات بود. از طرف دیگر، باید به این موضوع توجه کرد که در شرایط رکود تورمی ممکن است تقاضا برای این محصول کاهش یابد. «کپارس» علاوه بر توجه به این موضوعات، روی افزایش تولید محصول پرتقاضا و با ارزش‌افزوده بالای خود، یعنی کاشی پرسلانی، سرمایه‌گذاری می‌کند.
شرکت کاشی پارس، در تاریخ ۱۴/ ۰۴/ ۱۳۵۲ به صورت سهامی عام تاسیس و از سال ۱۳۷۴ از سوی سازمان بورس و اوراق بهادار پذیرفته شد. سهام شرکت برای اولین بار در تاریخ ۲۳/ ۱۰/ ۱۳۷۵ با تعداد ۶۷۲هزار و ۲۵۷سهم ۸۷۶ریالی مورد معامله قرار گرفت. موضوع فعالیت شرکت طبق اساسنامه، تولید انواع کاشی دیوار، کف، سرامیک، وسایل بهداشتی، چینی و انواع لعاب‌های کاشی است. این شرکت به لحاظ بهره‌مندی از تجارب کارکنان خبره و تکنولوژی، در سطح بالایی قرار دارد. سهامدار عمده «کپارس»، شرکت صنایع کاشی و سرامیک سینا و در نهایت، بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی است.
ظرفیت تولید شرکت از سال ۹۰ تا سال ۹۹، ۵میلیون و ۲۰۰هزار مترمربع کاشی بوده که در سال ۱۴۰۰، این ظرفیت به واسطه افزایش ظرفیت تولید کاشی پرسلانی، به ۶میلیون و ۷۰۰هزار مترمربع افزایش یافت. میزان تولید کاشی و سرامیک کشور در سال ۹۰، ۴۷۵میلیون مترمربع بود که در سال ۱۳۹۵، به ۳۴۰میلیون مترمربع رسید. در نهایت ظرفیت تولید کشور در سال ۱۴۰۰، دوباره به حدود ۴۵۸میلیون مترمربع رسید. نسبت تولید شرکت به ظرفیت تولید کشور در سال‌های ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ به ترتیب، ۲/ ۱ و ۳/ ۱درصد بوده؛ در حالی که این نسبت در اوایل دهه ۹۰ خورشیدی، حدود یک‌‌درصد و در سال ۹۱ زیر یک‌‌درصد بود. سهم صادرات شرکت از کل صادرات کشور نیز، حدود ۹/ ۰درصد بود که در سال ۹۵، به اوج خود یعنی ۶/ ۱درصد رسید. در سال ۱۴۰۰ نیز این سهم، حدود ۵/ ۱درصد بود.
عوامل تاثیر‌گذار بر صنعت کاشی و محیط بیرونی شرکت
تغییر در شرایط بازار: بازار مورد نظر شرکت کاشی پارس و صنعت کاشی، متاثر از صنعت ساختمان در داخل کشور و میزان صادرات است. از این رو با توجه به افزایش قیمت مسکن انتظار می‌رود، محصولات شرکت مورد استقبال قرار گیرد و میزان ساخت‌وساز افزیش یابد. از طرف دیگر، ممکن است با افزایش قیمت‌ها، تقاضا برای خرید مسکن کاهش یابد و بازار مسکن پس از مدتی وارد فاز رکود شود. با افزایش نرخ ارز و افزایش میزان صادرات احتمالا شرکت با مشکلی روبه‌رو نمی‌شود و از این طریق می‌تواند کاهش تقاضا را جبران کند.
نرخ ارز: شرکت کاشی پارس به واردات وابستگی کامل ندارد و فقط بخشی از محصولات خود را از خارج از کشور تامین می‌کند. بنابراین افزایش نرخ ارز بر افزایش بهای تمام‌شده اثر چندانی ندارد و شاید با افزایش صادرات، افزایش نرخ ارز به نفع شرکت باشد.
فروش
فروش کاشی دیواری در سال ۱۴۰۰، حدودا ۳میلیون و ۱۰۰هزار مترمربع بوده که نسبت به سال ۹۹، با کاهش ۸درصدی همراه بوده است. درصد فروش صادراتی کاشی دیواری به کل فروش این محصول، طی چهار سال گذشته تغییرات چشمگیری داشته؛ به طوری که سهم صادرات این محصول از ۴۴درصد به ۷۵درصد افزایش پیدا کرده است.
این موضوع از توجه ویژه شرکت به صادرات این محصول حکایت دارد. میزان فروش کاشی پرسلانی نیز در سال ۱۴۰۰، یک‌میلیون و ۸۰۰هزار مترمربع بوده که نسبت به سال پیش از آن ۴۰درصد افزایش یافته است. سهم صادرات این محصول در سال‌های اخیر تغییر خاصی نداشته و بین ۴۵ تا ۴۹درصد بوده است. با توجه به نسبت‌های فروش صادراتی و داخلی هر محصول و پیش‌بینی‌هایی که از تولید شرکت در دسترس است، می‌توان مجموع فروش را در سه‌فصل پایانی سال ۱۴۰۱ رقمی در حدود ۴میلیون و ۴۰۰هزار مترمربع پیش‌بینی کرد. بودجه شرکت برای فروش در این مدت، ۴میلیون و ۳۰۰هزار مترمربع بوده است.
نرخ فروش محصولات، در هیات‌مدیره و با توجه به افزایش بهای تمام‌شده شرکت، تعیین می‌شود. بنابراین پیش‌بینی شرکت از نرخ فروش داخلی کاشی دیواری در ۹ماه پایانی سال ۱۴۰۱، رقمی در حدود ۸۰هزار تومان به‌ازای هر مترمربع و برای نرخ فروش داخلی کاشی پرسلانی نیز، ۱۸۷هزار تومان به ازای مترمربع است.
با در نظر گرفتن مفروضات تحلیلگر «دنیای‌اقتصاد» از میزان تولید و فروش و نحوه قیمت‌گذاری محصولات در بودجه شرکت، درآمد این کاشی‌ساز در سه‌فصل پایانی سال، ۵۳۹میلیارد تومان پیش‌بینی می‌شود که با درآمد ۱۵۰میلیاردی سه‌ماه اول سال، مجموع مبلغ فروش در سال ۱۴۰۱رقمی بالغ‌بر ۶۹۵میلیارد تومان خواهد شد.
فروش داخلی شرکت کاشی پارس، به صورت تحویل کالا به خریدار در محل کارخانه به نمایندگان شرکت انجام می‌شود که هزینه حمل با خریدار است. فروش صادراتی از طریق عاملان و نمایندگان مستقر در سایر کشورها به صورت تحویل کالا در محل کارخانه انجام می‌شود و هزینه حمل با خریدار است.
این شرکت در نظر دارد به‌منظور توسعه محصولات و خدمات جدید، اقدام به راه‌اندازی خط تولید محصولات پرسلانی بزرگ کند که خرید یک دستگاه جدید پرس و سایر تجهیزات در راستای این موضوع بوده است. شرکت کاشی پارس قصد دارد برای برآورده کردن خواسته‌ها و سلایق مختلف مشتری‌ها، اقدام به تجهیز واحد تحقیق و توسعه محصولات جدید و در صورت لزوم، خرید طرح از فروشندگان معتبر داخلی و بین‌المللی کند.
مشتریان خارجی «کپارس» کشورهای عراق، جمهوری‌آذربایجان و روسیه هستند که سهم عراق در صادرات محصولات بیش از سایر کشورهاست. بعد از عراق، جمهوری‌آذربایجان و در نهایت روسیه سهم کمتری از صادرات محصولات شرکت دارند.
با مقایسه حاشیه سود ناخالص محصولات، درمی‌یابیم که حاشیه سود ناخالص کاشی دیواری، حدود ۲۹ تا ۳۰درصد است. معمولا حاشیه سود ناخالص کاشی پرسلانی در «کپارس» نسبت به کاشی‌های دیواری کمتر و ارزش‌افزوده آن بالاتر است. به همین دلیل، این شرکت به محصولات پرسلانی خود، نگاه ویژه‌ای دارد و در راستای توسعه تولید این محصولات اقدامات لازم را به عمل می‌آورد.
بهای تمام‌شده
با توجه به راه‌اندازی خط تولید کاشی پرسلانی و افزایش تولید و فروش، بهای تمام‌شده با تغییرات چشمگیری همراه خواهد بود. در شرکت کاشی پارس و همچنین در صنعت کاشی، اهمیت سربار و مواد اولیه برای تحلیلگران مالی به یک اندازه است و توجه و بررسی دقیقی را می‌طلبد.
«کپارس»، در سال ۱۴۰۰، حدود ۱۸۲میلیارد تومان مواد اولیه خریداری و مبلغ ۱۵میلیارد تومان هزینه حمل پرداخت کرده است. خرید خارجی نیز عمدتا از چین و به مبلغ ۳۰۰هزار یورو یا ۹میلیارد تومان بوده و شامل خرید جوهر، زیرکونیوم و کائولن می‌شود. خرید مواد نانوپولیش نیز، با بهای حدود ۳۱هزار و ۸۰۰دلار برای شرکت تمام‌شده است.
در حال حاضر عامل مهمی که در افزایش مبلغ مواد اولیه شرکت و در نهایت پیشی‌گرفتن مبلغ بهای تمام‌شده از فروش موثر واقع است، افزایش نرخ مواد اولیه و همچنین افزایش میزان خرید و مصرف آن به‌واسطه خط تولید جدید بوده است.
تامین‌کنندگان لعاب «کپارس»، در ایران شرکت‌های کیمیا رازی، پردیس لعاب یزد، لعاب پاس فارس، لعاب مشهد و لعابیران هستند که شرکت کیمیارازی در میان تامین‌کنندگان لعاب، سهم بیشتری دارد. مقداری گلوله از سرامیک‌های صنعتی اردکان و کارتن نیز از سیند آریا و کارتن‌کویر تهیه می‌شود. هزینه حقوق و دستمزد در سال ۱۴۰۰، طبق قانون کار افزایش پیدا کرده و بخشی از این افزایش ناشی از افزایش تعداد کارکنان شرکت در سال ۱۴۰۰ به دلیل راه‌اندازی خط تولید جدید بوده است. یکی از هزینه‌های مهم در قسمت سربار، هزینه استهلاک است. شرکت کاشی پارس پس از راه‌اندازی خط تولید جدید که به آن اشاره شد، اقدام به خرید ماشین‌آلات و تجهیزات جدید کرد. بنابراین با توجه به اینکه ارزش دفتری این ماشین‌آلات در شرایط تورمی قطعا از سایر ماشین‌آلات شرکت بیشتر است، از این رو هزینه استهلاک نیز با افزایش چشمگیری همراه بوده است. بنابراین انتظار می‌رود مبلغ استهلاک همین اندازه بالا بماند؛ ولی رشد بالایی را برای سال‌های آتی از استهلاک انتظار نداریم. یکی از اقلام مهم در هزینه‌های اداری، عمومی و فروش در سال ۱۴۰۰، مبلغ یک‌میلیارد و ۸۰۰میلیون تومان از مطالبات خارجی است که در نتیجه انتقال وجه از مشتری خارجی و بلوکه شدن آن در بانک‌های خارجی بازیافت شده و کاهش ارزشی به مبلغ ۲میلیارد و ۳۰۰میلیون تومان در حساب هزینه‌های اداری عمومی و فروش در نظر گرفته شده است.
بررسی کوتاه صورت جریان نقد عملیاتی
طبق بررسی‌های صورت‌گرفته از صورت جریان وجوه نقد، خالص ورود وجه نقد حاصل از فعالیت‌های عملیاتی در سال ۱۴۰۰به‌میزان ۲۸۵درصد افزایش یافته است. این عدد ممکن است به‌تنهایی نتواند مفهوم کاملی را به مخاطب برساند؛ اما با مقایسه رشد این جریان نقد با رشد درآمدهای عملیاتی به نتایج خوبی می‌رسیم؛ چرا که در این مدت با وجود افزایش ۵۷درصدی درآمدهای عملیاتی، جریان نقد حاصل از فعالیت‌های عملیاتی که همان فروش شرکت است، ۲۸۵درصد با افزایش مواجه شده است. این امر در کسب‌وکار‌های کوچک نیز کاملا ملموس است و درک درستی از نحوه فروش و دریافت وجه نقد حاصل از آن به سرمایه‌گذاران و فعالان حوزه کسب‌وکار می‌دهد. این نرخ رشد قابل‌توجه بیانگر آن است که فروش شرکت بیشتر حالت نقدی به خود گرفته و شرکت کمتر از فروش نسیه بهره می‌برد.
بررسی اقلام ترازنامه‌ای
نسبت جاری، در شرکت در پایان خردادماه سال‌جاری ۵/ ۱واحد بوده که نسبت به سال ۱۴۰۰ و سال‌های قبل از آن با روند صعودی همراه بوده است. این امر از افزایش توان شرکت در پرداخت به‌موقع تعهداتش حکایت دارد. نسبت‌های اهرمی نیز در این سال‌ها نشان می‌دهد که «کپارس» توجه بیشتری به تامین منابع از سمت سهامداران و تمایل کمتری به ایجاد بدهی و اهرمی کردن شرکت دارد. سرمایه در گردش در سال ۱۴۰۰ با افزایش ۱۱۷درصدی همراه بوده که با توجه به افزایش ۵۷درصدی درآمدهای عملیاتی، حاکی از آن است که شرکت از سرمایه درگردش خود بازدهی لازم را کسب نمی‌کند.
