در جمع بزرگان
آزاده خرمیمقدم /روزنامهنگار
در سالهای اخیر، صنعت فولاد ایران با چالشهای متعددی مواجه بوده است، اما با این حال همچنان در حال رشد و توسعه است. این صنعت نهتنها به تامین نیازهای داخل کمک میکند، بلکه به عنوان یکی از مهمترین بخشهای اقتصادی کشور، در صادرات نیز نقش بسزایی دارد. با نگاهی به آمار و ارقام تولید فولاد، میتوان روند تغییرات و تاثیرات مختلف بر این صنعت را بهتر درک کرد. در ادامه به بررسی تولید فولاد در ایران در ماههای اخیر و وضعیت کلی این صنعت خواهیم پرداخت.

طبق گزارش انجمن جهانی فولاد (WSA)، بیش از ۴۶۹ میلیون تن فولاد در جهان در دوره ژانویه تا مارس ۲۰۲۴ تولید شد که ۲/ ۱۶۱ میلیون تن از آن در مارس ۲۰۲۴ تولید شده است. این گزارش اضافه کرده است که حجم تولید فولاد در جهان در دوره سهماهه ۵/ ۰ درصد افزایش یافته است. ایران نیز از ژانویه تا مارس ۲۰۲۴ حدود ۶/ ۷ میلیون تن فولاد تولید کرده است که نشاندهنده رشد ۳/ ۱۶درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته است.
چین، هند، ژاپن، ایالاتمتحده، روسیه، کره جنوبی، آلمان، ترکیه، برزیل و ایران در سه ماه اول سال ۲۰۲۴ جزو ۱۰ تولیدکننده برتر فولاد در جهان بودند. طبق گزارش انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران (ISPA)، تولید فولاد در ایران در سال گذشته خورشیدی (سال ۱۴۰۲ که در ۱۹ مارس به پایان رسید) در مقایسه با سال قبل ۸/ ۵ درصد افزایش داشته است.
بر اساس آخرین دادههای منتشرشده انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران (ISPA)، تولید فولاد کشور در سال گذشته به ۳۳۴/ ۲۹ میلیون تن رسید. از مقدار گفتهشده، ۱۸,۴۵۲,۰۰۰ تن بیلت و بلوم و ۱۰,۸۸۲,۰۰۰ تن اسلب بوده است؛ تولید بیلت و بلوم در سال گذشته ۲/ ۹ درصد و تولید اسلب ۷/ ۰ درصد افزایش داشته است. طبق دادههای انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، تولید آهن اسفنجی نیز در سال گذشته در مقایسه با سال پیش از آن ۵/ ۸ درصد افزایش داشته است.
ایران جایگاه جهانی خود را در تولید فولاد بهبود بخشید و بر اساس دادههای جدید منتشرشده انجمن جهانی فولاد، در ژانویه ۲۰۲۴ به نهمین تولیدکننده بزرگ فولاد تبدیل شد. همچنین مطابق همین منبع آماری، ایران در سال ۲۰۲۳، ۱/ ۳۱ میلیون تن فولاد خام تولید کرد که ۴/ ۵۸ درصد از تولید کل غرب آسیا در سال مذکور را شامل میشود. کشورهای غرب آسیا مورد بررسی در گزارش WSA، از جمله ایران، عراق، اردن، کویت، عمان، قطر، عربستان سعودی و یمن، موفق به تولید ۲/ ۵۳ میلیون تن فولاد در سال ۲۰۲۳ شدند. بر اساس دادههای WSA، تولید فولاد کشور ایران در سال ۲۰۲۳ نسبت به سال قبل ۸/ ۱ درصد افزایش یافت، در حالی که تولید در سال قبل ۶/ ۳۰ میلیون تن بود.
مجموع تولید فولاد خام غرب آسیا در این سال نسبت به سال ۲۰۲۲، ۳/ ۱ درصد افزایش یافت. بر اساس دادههای WSA، ایران در سال ۲۰۲۳ دهمین تولیدکننده بزرگ فولاد در جهان بود.
تولیدکنندگان فولاد در جهان موفق به تولید بیش از ۸۸۸/ ۱ میلیارد تن فولاد در سال ۲۰۲۳ شدند که کاهش بسیار کمی در مقایسه با سال ۲۰۲۲ به شمار میآید و به همین دلیل، انجمن جهانی فولاد درصد تغییر را صفر اعلام کرده است.

چین با تولید ۰۱۹/ ۱ میلیارد تن، هند با تولید ۲/ ۱۴۰ میلیون تن و ژاپن با تولید ۸۷ میلیون تن، سه کشور برتر تولیدکننده فولاد در جهان در سال ۲۰۲۳ بودند.
در جلسهای که به معرفی قابلیتهای صادراتی صنعت فولاد ایران اختصاص داشت و در حاشیه نمایشگاه ایران اکسپو ۲۰۲۴ برگزار شد، وحید یعقوبی از انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران (ISPA) اعلام کرد که ارزش صادرات بخش فولاد ایران در سال گذشته خورشیدی (که در ۱۹ مارس به پایان رسید) به ۸/ ۷ میلیارد دلار رسید. یعقوبی گفت: «سال گذشته، صادرات صنعت فولاد ۸/ ۷ میلیارد دلار بود و امسال انتظار داریم این رقم افزایش یابد.» او اضافه کرد: «با برداشتن محدودیتهای انرژی، انتظار میرود صنعت فولاد امسال ۱۰ میلیارد دلار درآمد داشته باشد.» این مقام رسمی اشاره کرد که تولید فولاد در کشور نیز در سه ماه اول سال جاری (از ۲۱ مارس تا ۲۱ ژوئن) در مقایسه با سه ماه مشابه سال گذشته ۵/ ۱۰ درصد افزایش یافته است. یعقوبی پیشبینی کرد که تولید فولاد ایران در سال جاری به ۳۲ میلیون تن برسد.
به نظر میرسد صنعت فولاد ایران در سالهای گذشته بهطور مداوم در برابر تمامی فشارها و موانع ایجادشده از سوی عوامل خارجی، مانند تحریمهای آمریکا و شیوع ویروس کرونا که تاثیر جدی بر عملکرد برترین تولیدکنندگان جهان گذاشته است، در حال توسعه بوده است. محصولات صنعت فولاد ایران نهتنها نیازهای داخلی را تامین میکنند، بلکه به برخی کشورهای خاورمیانه، آفریقا و اروپا نیز صادر میشوند. انتظار میرود کشور تا سال ۱۴۰۴ خورشیدی (مارس ۲۰۲۵) به جایگاه هفتم در میان برترین تولیدکنندگان فولاد جهان دست یابد. با این حال، مطابق با آمار انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران (ISPA)، برای دستیابی به هدف تولید تا ۵۵ میلیون تن در سال تا سال ۲۰۲۵، صنعت فولاد ایران به سرمایهگذاری جدیدی به مبلغ ۴/ ۲۷ میلیارد دلار نیاز دارد که حدود ۵/ ۳ میلیارد دلار باید بهطور مستقیم در تولید فولاد و مواد خام سرمایهگذاری شود.
طبق آمار انجمن جهانی فولاد، تولید فولاد در ایران در ماه آگوست ۲۰۲۴ به ۴/ ۱ میلیون تن کاهش یافت، در حالی که در ماه جولای ۸/ ۱ میلیون تن بود. متوسط تولید فولاد در ایران از سال ۱۹۹۱ تا ۲۰۲۴ برابر با ۱۰۹۶۲/ ۱ میلیون تن بوده است که بالاترین میزان آن در ماه می ۲۰۲۳ با ۳/ ۳ میلیون تن و پایینترین آن در سپتامبر ۱۹۹۱ با ۱۶۶ هزار تن ثبت شده است.
مشاهده اخبار بیشتر در ویژه نامه سراسری سمپوزیوم فولاد ۱۴۰۳