مازوت چیست و چه ضررهایی دارد؟
ایسنا: مازوت را میتوان از جمله ترکیبهای نفت خام به شمار آورد که حاصل تقطیر جزء به جزء آن به هنگام پالایش نفت خام است و بعد از تبخیر بنزین و سایر فرآوردههای سبکتر، از نفت خام بدست میآید. بر این اساس مازوت نوعی نفت کوره با کیفیت بسیار پایین به شمار میآید نفت کوره از جمله فرآوردههای نفتی است که در بسیاری از موتورها، چراغها، گرمکنها و کورهها مورد استفاده قرار میگیرد و همچنین به عنوان حلال نیز از آن بهره میگیرند. نفت کوره همانطور که گفته شد از نفت خام بدست میآید و برای استفاده در کاربریهای مختلف، آنرا پالایش میکنند. طبق اعلام سایت علمی و آموزشی «فرادرس»، مازوت که به طور عمده توسط کشورهای روسیه، قزاقستان، آذربایجان، ترکمنستان و ایران تولید میشود برای گرم کردن بویلرها (دیگ بخار) جهت تولید بخار مورد استفاده قرار میگیرد چراکه این ماده، گرمای سوختن بسیار بالایی دارد. از عوامل مهم در درجهبندی این سوخت باید به محتوای گوگرد آن اشاره کرد که متاثر از منبع اصلی آن است. در حمل و نقل مازوت به طور معمول به این سوخت، «نفت کثیف» (Dirty Oil) میگویند و از آنجایی که ویسکوزیته بسیار بالایی دارد، پمپ کردن آن به تجهیزات خاصی نیازمند است.
در اثر سوزاندن سوختهای فسیلی حاوی گوگرد همچون مازوت، ترکیباتی موسوم به Sox منتشر میشوند که بخش بیشتر آنرا SO۲ تشکیل میدهد SO۲ گازی سمی است که برای سلامتی مضر است. این گاز، وزن بیشتری نسبت به هوا دارد و زمانی که غلظت آن در هوا به بیش از ۵۰۰ppb برسد، بوی بدی خواهد داشت که در این سطح، کشنده خواهد بود. این گاز در غلظتهای پایینتر، درد قفسه سینه، مشکلات تنفسی، قرمزی چشم و افزایش احتمال بروز بیماریهای قلبی و تنفسی را به همراه دارد. به طور کلی، غلظت معمول این گاز در اتمسفر کمتر از ۱۰ppb ذکر میشود که در این غلظت اثر مخربی بر سلامتی نخواهد داشت. اثر دوم سوزاندن مازوت و سایر سوختهای گوگردی، تشکیل سولفاتها و نیتراتها به شکل آئروسول یا ذرات بسیار ریز هوا است که «ذرات معلق» (Particulate Matter) موجود در هوا را سبب میشوند. این ذرات معلق با تشدید آلودگی هوا خطر آسم و حملات قلبی و تنفسی را افزایش میدهند. اثر سوم سوزاندن مازوت از منبع انتشار آن فراتر میرود و در این حالت اکسیدهای گوگرد به دلیل واکنش در اتمسفر و فاز محلول در آب، به اسید تبدیل میشوند. این آئروسولهای اسیدی تحت شرایط خاص هواشناسی به باران اسیدی، برف و مه تبدیل خواهند شد. زمانی که آلودگی هوا ناشی از عملکرد و فعالیتهای انسانی نباشد، pH بارانهای اسیدی در حدود ۵.۵ خواهد بود که این میزان خاصیت اسیدی به دلیل وجود کربنیک اسید حاصل از واکنش بخار آب با دیاکسید کربن است. این بارانهای اسیدی اثرات مخرب دیگری نیز بر جای میگذارند که از میان آنها میتوان به حل شدن فلزات سنگین در بارانهای اسیدی اشاره کرد و خاکها نیز دیگر توانایی نگهداشتن ریشه درختان را نخواهند داشت. در نتیجه با فرسایش خاک و از بین رفتن پوشش گیاهی، احتمال بروز سیل افزایش مییابد.