راهکارهایی برای مدیریت فرسودگی در سطوح ارشد؛
وقتی مدیران هم از پا میافتند
او میگوید ازدواجش بهخاطر برنامه کاری سنگینش از قبل «در آستانه فروپاشی» بود و با خودش گفت: «صبر کن، یعنی میخواهی من حتی بیشتر هم کار کنم؟»
شرکت همان زمان جستوجو برای پیدا کردن مدیر عملیات جدید را آغاز کرد و لیتلز میگوید: «همان موقع بود که واقعا فهمیدم کاملا از پا افتادهام.»
او به سمتی با عنوان «مدیر ارشد تحول» منتقل شد که به گفته خودش «بسیار قابلمدیریتتر» بود. همچنین با یک مربی اجرایی همکاری کرد و حدود سه ماه را درحالیکه از راه دور از منطقه کوهستانی پوکونو در ایالت پنسیلوانیا کار میکرد، صرف بازیابی و بهبود حالش کرد.
امروز او مدیرعامل دو شرکت تامین نیروی انسانی حوزه سلامت به نامهای PDTXperts و DayOne Staffing است. بسیاری از کارکنان معمولا با مدیران ارشدی که تحت فشار و استرس هستند همدردی نمیکنند، چون شغل آنها اغلب با حقوقهای بسیار بالا و مزایای ویژه همراه است. اما شاید برخلاف انتظار، فرسودگی شغلی در سطح مدیران ارشد رو به افزایش است.
طبق گزارش موسوم به «چشمانداز جهانی رهبری ۲۰۲۵» ۷۱ درصد رهبران سازمانی اعلام کردهاند که میزان استرسشان افزایش یافته است؛ این رقم در سال ۲۰۲۲، ۶۳ درصد بود.
این گزارش از حدود ۱۰ هزار و ۷۰۰ مدیر در سطوح مختلف - از مدیران تازهوارد گرفته تا مدیران میانی، ارشد و اعضای هیاتمدیره اجرایی - در سراسر جهان نظرسنجی کرده است.
این گزارش نشان میدهد که احساس کار کردن بیش از حد و زمان ناکافی، همراه با چالشهای ناشی از تغییرات بزرگ در نیروی کار جهانی مانند ظهور هوش مصنوعی، باعث شده بسیاری از مدیران فکر کنند بهسختی میتوانند از پس شرایط بربیایند و فقط تلاش میکنند «سرشان را بالای آب نگه دارند.»
در مقایسه، ۵۵ درصد کارکنان گفتهاند که در محل کار دچار فرسودگی شغلی هستند. این آمار مربوط به یک نظرسنجی است که در نوامبر ۲۰۲۵ توسط شرکت تحقیقات بازار Ipsos و شرکت مشاوره Eagle Hill انجام شد و بیش از ۱۴۰۰ نیروی کار تماموقت آمریکایی بهصورت تصادفی در آن شرکت داشتند.
«تسا وست»، نویسنده، روانشناس اجتماعی و استاد دانشگاه نیویورک، میگوید مدیران ارشدی که دچار فرسودگی شدهاند میتوانند نوعی «سرایت استرس» را در کل سازمان ایجاد کنند، زیرا کارکنان، حتی بهطور ناخودآگاه، تنش و آشفتگی حال رئیس خود را احساس میکنند. وست میگوید: «استرس میتواند از یک نفر به نفر دیگر منتقل شود و اثراتش هم جسمی است. و اغلب حتی متوجه این موضوع هم نمیشویم.»
میشل کوپمن، مشاور اجرایی و بنیانگذار و مدیرعامل شرکت توسعه رهبری CxO Coaching، میگوید مدیران ارشد اغلب احساس میکنند مجبورند مشکلات و فشارهای خود را پنهان کنند؛ بهویژه با توجه به حقوق بالایی که دریافت میکنند و تعداد کارکنانی که زیر نظر آنها کار میکنند.
او میگوید درونریزی این فشارها میتواند استرس رو به افزایش آنها را حتی شدیدتر کند.
کوپمن میگوید: «هرچه بالاتر میروی، بیشتر احساس میکنی باید ضعفهایت را پنهان کنی. مردم اینطور فکر میکنند. این باور وجود دارد که وقتی به بالاترین جایگاه میرسی، دیگر نباید آسیبپذیر باشی. اما این یک تصور اشتباه است.»
استعفای کارکنان بهدلیل نارضایتی از مدیران
«کریستی رادرفورد»، مشاور در دانشگاههاروارد و نویسنده کتاب «۹۰ روز تا بهبودی از فرسودگی» میگوید بخش زیادی از فرسودگی شغلی مدیران ارشد امروز ریشه در دوران همهگیری کرونا دارد؛ دورهای که به گفته او «نقطه عطفی سرنوشتساز» بود.
او میگوید مدیران هم درست مانند هر نیروی کار دیگری، حالا ششمین سال پیاپی افزایش حجم کار و کمبود منابع را تجربه میکنند.
طبق گزارشی از شرکت نرمافزار منابع انسانی BambooHR، ۹۰ درصد کارکنانی که در سال ۲۰۲۴ شغل خود را ترک کردند، دلیل اصلی این تصمیم را رئیسشان عنوان کردهاند. این گزارش بر اساس نظرسنجی از ۱۵۰۰ کارمند بزرگسال تماموقت در آمریکا تهیه شده است.
این کارکنان گفتهاند که سبک مدیریتی ضعیف، ارتباطات نامناسب، و نبود قدردانی و بازخورد سازنده از سوی مدیرانشان، از جمله رفتارهایی بوده که بر تصمیم آنها برای استعفا تاثیر گذاشته است.
کوپمن میگوید همه این ویژگیها میتوانند در اثر فرسودگی شغلی تشدید شوند.
استیون روگلبرگ، نویسنده و استاد مدیریت در دانشکده کسبوکار «بلک»، میگوید اگر متوجه شدید رئیستان نشانههای فرسودگی شغلی دارد، همانطور که به یک همکار کمک میکنید، از او هم حمایت کنید.
روگلبرگ میگوید: «پیشنهاد کمک بدهید، با حوصله به حرفهایشان گوش کنید و هر طور که میتوانید حمایتشان کنید. در عین حال، نیازهای خودتان را هم اولویتبندی کنید تا ناخواسته فشار بیشتری به فرسودگی رئیستان اضافه نکنید.
همچنین بهتر است منابع کمک و حمایت خود را متنوع کنید تا همه چیز فقط بر دوش رئیس نباشد.» برای مثال، میتوانید سوالهای کماهمیتترتان را برای زمانی نگه دارید که رئیستان آرامتر و متمرکزتر به نظر میرسد، یا در صورت نیاز از همکاران و مدیران دیگر
کمک بگیرید. کوپمن هم اضافه میکند که اگر احساس میکنید میتوانید صادقانه و راحت با رئیستان صحبت کنید، شاید بد نباشد به او پیشنهاد دهید در طول روز کاری کمی استراحت کند یا چند روز مرخصی بگیرد تا دوباره انرژی و تمرکز خود را به دست بیاورد.
کوپمن میگوید به خودتان یادآوری کنید که در کنار شاخصها و نتایج کاری، خوشحالی و رضایت شخصی را هم در اولویت قرار دهید. «اگر تمام تمرکزتان فقط روی نتایج قابلاندازهگیری و ملموس باشد، در واقع دارید این واقعیت را پنهان میکنید که از خیلی چیزهای مهم دیگر، مثل احساس رضایت درونی و رشد فردی، بهرهای نمیبرید.»
او همچنین توصیه میکند افرادی را پیدا کنید که هنگام استرس بتوانید از آنها کمک بخواهید و در طول روز برای خودتان استراحتهای کوتاه و منظم برنامهریزی کنید.
لیتلز میگوید پیش از تجربه فرسودگی شغلی در حال تلاش برای رسیدن به جایگاه مدیرعاملی بود.
به گفته خودش، تا سال ۲۰۲۳ دوباره احساس کرد آماده است این هدف را دنبال کند.
اکنون که مدیرعامل دو شرکت است، برای کاهش استرس کاری به تفویض موثر وظایف تکیه میکند؛ به این صورت که خودش بیشتر روی استراتژی تمرکز دارد و اجرای کارها را تیمش انجام میدهد.
او همچنین کارکنانش و خودش را تشویق میکند که از مرخصی باحقوق استفاده کنند، در زمان تعطیلات کاملا از کار جدا شوند و برای پاسخ دادن به ایمیلها خارج از ساعات کاری مرز مشخصی تعیین کنند.
منبع: CNBC