اقتصاد مهارتها به جای آموزش عالی
امروزه صاحب صلاحیت بودن برای کار ربطی به محل فارغ التحصیلیتان ندارد، بلکه به آنچه میتوانید انجام دهید مربوط است. طبق تحقیقات سایت کاریابی «ایندید» بیش از نیمی از آگهیهای استخدام در آمریکا اشارهای به مدرک تحصیلی ندارند. در مقابل، تعداد کارآموزیهای ثبتشده تنها طی یک دهه به بیش از دو برابر افزایش یافته است.
این پدیده رقابتپذیری اقتصاد آموزش عالی را در مقابل اقتصادی که بر اثبات مهارت تاکید دارد زیر سوال میبرد. آیا ممکن است که رویای آمریکایی با مدرک آغاز نشود؟ آیا اساسا مدارک تحصیلی را میتوان برای دوران اقتصاد مهارتی بازطراحی کرد؟ آیا آموزش عالی قادر خواهد بود قبل از آن که دیر شود خود را نوسازی کند؟ مطابق آمار سال ۲۰۲۴ فدرالرزرو، ۴۳میلیون آمریکایی وام دانشجویی گرفته و هر یک معادل ۳۹هزار دلار بدهی دارند. تازه پس از پرداخت هزاران دلار، نتیجه مایوسکننده است، زیرا نیمی از فارغالتحصیلان تا یک سال پس از فراغت از تحصیل و نیم دیگر تا ۱۰ سال پس از آن بیکار میمانند. به عبارت دیگر، برای بسیاری از خانوادهها، گرفتن مدرک تحصیلی راهی به سوی رفاه نیست، بلکه یک قمار بزرگ به حساب میآید. به همین دلیل، ثبتنامهای دانشگاه در ابتدای ۲۰۲۵ به میزان ۲.۴ درصد کمتر از دوران کرونا بوده است.
بازنویسی قواعد توسط کارفرمایان
شرکتها الزام مدرک تحصیلی را برای بسیاری از مشاغل کنار گذاشتهاند و مسیرهایی برای آموزش داخلی و صدور گواهی صلاحیت برای کارکنان ایجاد کردهاند و عملا به مراجع جدید تعیین اعتبار شغلی تبدیل شدهاند. پروژه «هوش مصنوعی در خدمت آمریکا» (AI Works for America)، در شرکت گوگل به یک سیستم ملی صدور گواهی در حوزه هوش مصنوعی تبدیل شده است. برنامه کارآموزی «مشاغل نوین مهارتمحور» (New Collar Apprenticeship) شرکت IBM بیش از ۹۰درصد شرکتکنندگان را برای مشاغل امنیت سایبری و علوم داده صاحب صلاحیت میکند.
همچنین پروژه «انتخاب آگاهانه شغل» (Career Choice) شرکت آمازون برای گذراندن کارآموزی داخلی، به کارکنان انبار، پول پرداخت میکند تا تحرک خط مقدم عملیات شرکت را ارتقا دهند. مایکروسافت و لینکدین نیز آموزش ۱۰میلیون نفر در سراسر جهان را در زمینه هوش مصنوعی بدون نیاز به مدرک تحصیلی، هدف خود قرار دادهاند.
تلاش دانشگاهها برای سازگاری
برخی از دانشگاهها برای سازگاری خود با شرایط جدید اقدام کردهاند. دانشگاههای مستقر در منطقه «شیدی گرو» که بخشی از سیستم دانشگاهی مریلند است در ۸۰ زمینه با موسسات مختلف همکاری دارند تا دانشجویان قبل از فارغ التحصیل شدن، کارآموزی و آموزشهای مورد نیاز صنایع را بگذرانند. آمار نشان میدهد که ۸۵ درصد این دانشجویان مستقیما وارد محیط کار میشوند. همچنین دانشگاه نورث ایسترن در مشارکت با کارفرمایان، برنامههای آموزشی تجربی را به گونهای برقرار کرده است که فارغالتحصیلان نهتنها قادر به توسعه مدلهای تئوریک در صنعت باشند، بلکه از همان روز اول ورود به محیط کار بتوانند مشکلات کاربردی را حل و فصل کنند.
توسعه راههای جایگزین
علاوه بر دانشگاهها و شرکتها، موجی از ارائهدهندگان آموزشهای کاربردی پدید آمدهاند و به کارآموزیها که یادآور آموزشهای استاد-شاگردی در حرفههای قدیم هستند وسعت و سرعت بیشتری بخشیدهاند. در سال ۲۰۲۴ حدود ۶۸۰ هزار آمریکایی در دورههای کارآموزی شرکت کردهاند که نسبت به سال ۲۰۱۴ افزایش ۱۱۴ درصدی نشان میدهد. دورههای کارآموزی عملی به راهی ارزانتر و سریعتر برای به دست آوردن شغل خوب بدون مدرک تحصیلی سنتی تبدیل شدهاند. در مدرسه «مارسی لب» در بروکلین، دانشآموزان یک دوره یکساله رایگان را طی میکنند که آنها را برای ایفای ۶ نقش در صنعت کامپیوتر بدون نیاز به مدرک تحصیلی آماده میکند.
موسسه تامین منابع انسانی «کریروایز» دانشآموزان دبیرستانی را به کارآموزیهایی که در آن به کارآموز پول پرداخت میشود میفرستد. اخیرا در وزارت کار آمریکا کارآموزی به مثابه استراتژی اصلی جذب نیروی کار پذیرفته شده و عملا کارآموزی را به رقیبی برای تحصیلات چهارساله دانشگاهی تبدیل کرده است. اگرچه برای مشاغلی چون پرستاری، مهندسی و معلمی نمیتوان تحصیلات عالیه را حذف کرد و در بسیاری از زمینهها داشتن مدرک لیسانس لازمه درآمد بلندمدت است، اما این موضوع هزینه بالای تحصیلات دانشگاهی، انبوهی از بدهی و عدم تضمین بازگشت سرمایه را توجیه نمیکند. تصمیمگیری برای ورود به تحصیلات دانشگاهی باید پس از محاسبه نرخ بازگشت سرمایه آن انجام شود. همان محاسبهای که برای هر نوع سرمایهگذاری دیگری انجام میشود.
منبع: Forbes
