ترافیک «ناقص‌ها» در انبار خودروسازان
دنیای اقتصاد : گزارش اخیر سه خودروساز بزرگ کشور به سازمان بورس نشان می‌دهد که روند دپوی خودرو بار دیگر از سوی تولیدکنندگان آغاز شده است. طبق این گزارش فروش سواری‌ها در مهرماه نسبت به شهریور۱۳.۳ درصد کاهش یافته و از ابتدای سال تا پایان مهر نیز ۱۱.۶ درصد کمتر از مدت مشابه سال گذشته بوده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد عامل اصلی افت فروش، تولید خودروهای ناقص است که به دلیل کمبود قطعه و مشکلات زنجیره تامین رخ داده است. خودروسازان به دلیل بدهی‌های سنگین به قطعه‌سازان و افزایش هزینه‌های تامین قطعات، قادر به تکمیل تولید نبودهاند و بخش قابل‌توجهی از محصولات خود را دپو کرده‌اند. روند دپوی خودرو پیشینه‌ای طولانی دارد و خصوصا پس از تحریم‌های ثانویه نیز به شکل جدی مشاهده شده بود. حالا نیز نشانه‌های مشابهی در آمار فروش و تولید ماهانه و سالانه خودروسازان دیده می‌شود و نشان می‌دهد که ضعف تامین قطعه همچنان یکی از چالش‌های اصلی صنعت خودرو است.
طبق گزارش خودروسازان به سازمان بورس، فروش سه شرکت ایران خودرو، سایپا و پارس خودرو در مهرماه امسال نسبت به شهریور با افت قابل‌توجهی مواجه بوده است.
همچنین سه خودروساز بزرگ از ابتدای سال جاری تا انتهای مهرماه ۱۱.۶ درصد کمتر از مدت مشابه سال گذشته فروش داشتهاند. علاوه بر این مقایسه آمار فروش و تولید خودروسازان در هفت ماهه امسال حاکی از رشد دپوی محصول توسط آنها است. او‌ج‌گیری دپوی خودروسازان درحالی رقم می‌خورد که آنها به تازگی یک مرحله از افزایش قیمت را پشت سر گذاشته‌اند. در سال‌های گذشته، دپوی خودرو عموما پیش از اعلام قیمت‌ها انجام می‌شد تا خودروسازان بتوانند بعد از رشد قیمت، محصولات خود را به بهای بیشتری بفروشند این در شرایطی است که طی هفت ماه گذشته خودروسازان دو مرحله رشد قیمت را (خرداد و مهر) در سال جاری تجربه کردند بنابراین دپوی عمدی محصولات منطقی به نظر نمی‌رسد.
بنابراین عامل اصلی که می‌توان در افت مجموع فروش سه خودروساز بزرگ کشور تاثیرگذار دانست، تولید خودروهای ناقص است. البته ایرانخودرو تعداد خودروهای ناقص خود را به‌‌‌طور جداگانه اعلام می‌‌‌‌‌کند که در هفت ماه گذشته سه‌هزار و ۸۴۴ دستگاه بوده است. اما دو خودروساز دیگر در گزارش خود به سازمان بورس که در سامانه کدال منتشر می‌شود تعداد این خودروها را جداگانه اعلام نکرده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اند و به احتمال زیاد آنها را جزو خودروهای تولیدی خود محسوب کرده‌اند، اما به دلیل داشتن نقص، طبیعتا قابل فروش نبودهاند. خودروهای ناقص به دلیل کمبود قطعه از ابتدای سال دوباره به خط تولید خودروسازان بازگشته است.
خودروسازان از طرفی به دلیل بدهی بالایی که به قطعه‌سازان دارند و از طرف دیگر به دلیل رشد نرخ ارز و فعالسازی مکانیسم ماشه، در تامین قطعه به مشکل خورده‌اند. درخواست تسهیلات ۲۰ همتی از طرف هر کدام از خودروسازان از دولت خود نشانه‌ای از عمق مشکل بدهی به قطعه‌سازان است چراکه گویا دولت هم پرداخت بدهی تولیدکنندگان قطعه از این محل را پیش‌شرط پرداخت این تسهیلات قرار داده است.از طرف دیگر در اوایل مهرماه مکانیسم ماشه فعال شد این موضوع موجب شده که تامین قطعات وارداتی تا حدی سخت شود یا دست کم می‌توان گفت که هزینه تامین قطعه را افزایش داده است. بنابراین به احتمال زیاد تولید خودروهای ناقص دلیل اصلی افت فروش خودروسازان و همچنین شکاف بین آمار تولید و فروش آنها است.
طبق آمار کدال سه خودروساز بزرگ کشور از ابتدای سال جاری تا انتهای مهرماه ۴۳۰ هزار و ۴۹۱ دستگاه خودروی سواری را به فروش رساندهاند، این در شرایطی است که این رقم در مدت مشابه سال ۱۴۰۳ به ۴۸۶ هزار و ۸۴۰ دستگاه میرسید. بر این اساس فروش خودروی سواری در مدت زمان یاد شده ۵۶ هزار و ۳۴۹ دستگاه معادل ۱۱.۶درصد کمتر شده است. همچنین در همین مدت زمان این خودروسازان ۴۵۵ هزار و ۳۳۳ دستگاه خودروی سواری تولید کرده‌اند، با توجه به آمار فروش آنها می‌توان گفت که ۲۴ هزار و ۸۴۲ دستگاه از تولیدات سواری خودروسازان به فروش نرسیده یا به عبارت دیگر آنها ۶.۵درصد از محصولات خود را دپو کرده‌اند.
اما در مقایسه ماهانه هم، خودروسازان افت فروش در مهرماه نسبت به شهریور داشتهاند، بر این اساس ایرانخودرو، سایپا و پارسخودرو در هفتمین ماه از سال ۱۳.۳ درصد کمتر از شهریور فروش سواری داشتهاند. به طوری که فروش این دست از خودروها از ۷۸ هزار و ۸۹۹ دستگاه در شهریور به ۶۸هزار و ۴۲۰ دستگاه در مهرماه رسیده و افت ۱۰ هزار و ۴۷۹ دستگاهی را ثبت کرده است. همچنین در مهرماه خودروسازان ۷۵ هزارو ۷۳۵ دستگاه خودروی سواری تولید کرده بودند با توجه به فروش ۶۸ هزار و ۴۲۰ دستگاهی آنها در هفتمین ماه از سال آنها ۷ هزار و ۳۱۵ دستگاه از تولید مهرماه خود را نفروخته‌اند.
جزئیات فروش خودروسازان
طبق آمار ارائه‌شده به سامانه کدال، ایرانخودروییها در هفت ماه گذشته میزان ۳۰۷ هزار و ۸۷۱ دستگاه از تولیدات خود را به فروش رساندهاند. این شرکت در مدت مشابه سال گذشته ۲۸۴ هزار و ۲۳۹ دستگاه فروش داشته، بنابراین میزان فروش این خودروساز بزرگ کشور ۲۳ هزار و ۶۳۲ دستگاه بیشتر شده یا به عبارتی ۸.۳ درصد افزایش را ثبت کرده است.
طبق آمار ارائه شده به کدال، ایرانخودرو در مدت زمان یاد شده توانسته ۳۱۹ هزار و ۲۴۱ دستگاه محصول سواری را به تولید برساند. بر این اساس در بازه زمانی تحت بررسی، بزرگ‌ترین خودروساز ایران ۱۱هزار و ۳۷۰ دستگاه معادل ۳.۶ درصد از تولیدات خود را به فروش نرسانده است.
پرفروش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ترین محصول ایرانخودرو در هفت‌ماهه امسال، گروه پژو بوده است. این گروه خودرویی در هفت ماهه امسال آمار فروش ۸۹ هزار و ۴۴۹ دستگاهی را ثبت کرده است که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته با آمار ۱۰۱ هزار و ۹۸۶ دستگاهی، ایرانخودرو ۱۲.۳ درصد (معادل ۱۲ هزار و ۵۳۷ دستگاه) پژوی کمتری فروخته است. در حال حاضر تنها مدل ۲۰۷ در بین خانواده پژو در ایرانخودرو تولید می‌شود.
رتبه دوم در لیست پرفروش‌ترین‌های ایرانخودرو نیز نصیب گروه سورن شده است. گروه سورن ۸۵ هزار و ۶۷۲ دستگاه فروش در هفت ماه گذشته داشته است. در مقایسه آمار ۶۲ هزار و ۹۹۳ دستگاهی فروش سورن در مدت مشابه ۱۴۰۳، فروش این گروه خودرویی ۳۶ درصد افزایش را تجربه کرده است.
علاوه بر این، ایرانخودروییها از ابتدای سال جاری تا انتهای مهرماه ۵۰هزار و ۳۸۰ دستگاه دنا را به فروش رساندهاند؛ این آمار نشان می‌دهد فروش این خودرو نسبت به فروش ۴۳ هزار و ۸۱۱ دستگاهی مدت مشابه سال گذشته، رشد ۱۵ درصدی داشته است. ایرانخودروییها همچنین از فروش ۷هزار و ۳۱۴ دستگاه رانا در هفت ماهه امسال خبر داده‌اند. طبق اعلام این شرکت، فروش رانا در هفت ماه ابتدایی سال ۱۴۰۳ به میزان ۹هزار و ۵۷۶ دستگاه بوده است. بنابراین فروش این خودرو در مدت زمان یاد شده به میزان ۲۳.۶ درصد کمتر شده است.
طبق آمار ثبت‌شده در کدال ایرانخودرو در هفت ماه ابتدایی سال ۴۸ هزار و ۵۷۴ دستگاه تارا فروخته است، این آمار در مدت مشابه پارسال به میزان ۳۸ هزار و ۸۰۳ دستگاه بوده است که نشان می‌دهد فروش این محصول ۹هزار و ۷۷۱ دستگاه بیشتر شده و رشد ۲۵.۲ درصدی داشته است. بزرگ‌ترین خودروساز ایران همچنین ۱۱هزار و ۲۶۹ دستگاه هایما را در این مدت زمان به فروش رسانده است. این در حالی است که فروش این شاسی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بلند مونتاژی چینی در مدت مشابه سال گذشته ۷هزار و ۸۴۹ دستگاه بود. بنابراین هایما نیز رشد فروش ۳هزار و ۴۲۰ دستگاهی و ۴۳.۶ درصدی را ثبت کرده است. همچنین بخش دیگری به عنوان دیگر محصولات در کدال ایرانخودرو تعریف شده که میزان فروش آن ۱۵ هزار و ۲۱۳ دستگاه اعلام شده است.
دیگر خودروساز بزرگ کشور یعنی سایپا در مدت زمان یاد شده با افت فروش مواجه بوده است. این شرکت در هفت ماه نخست امسال ۸۹ هزار و ۴۷۰ دستگاه محصول تولیدی سواری را فروخته، این در شرایطی است که در مدت مشابه سال ۱۴۰۳ میزان فروش این شرکت به ۱۴۶ هزار و ۱۸ دستگاه میرسید. بنابراین فروش سایپا ۳۸.۷ درصد (معادل ۵۶ هزار و ۵۴۷ دستگاه) افت کرده است. طبق آمار موجود در کدال، تولید سواری سایپا در همین مدت زمان به ۹۹ هزار و ۱۸۲ دستگاه رسیده است. بنابراین با در نظر گرفتن فروش ۸۹ هزار و ۴۷۰ دستگاهی این شرکت در مدت مذکور، دومین خودروساز بزرگ کشور ۹۰.۲ درصد از محصولات تولیدی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اش را فروخته و ۹.۸ درصد دیگر را انبار کرده است.
محصولات سواری فروش رفته سایپا در هفت ماهه امسال شامل خانواده ایکس ۲۰۰ و شاهین بوده است. در این بین، بیشترین فروش نصیب خانواده ایکس ۲۰۰ (تیبا، کوئیک، ساینا) شده است. در بازه زمانی تحت بررسی، ۶۹ هزار و ۴۷۰ دستگاه از محصولات این خانواده به فروش رفته است. با توجه به آمار ۱۱۶ هزار و ۵۱۳ دستگاهی هفت ماه ابتدایی ۱۴۰۳، فروش این گروه خودرویی ۴۷ هزار و ۴۳ دستگاه معادل ۴۰.۴ درصد کم شده است.
دیگر محصول سایپا یعنی شاهین در مدت مذکور ۱۹هزار و ۹۰۱ دستگاه فروش داشته است. با توجه به آمار ۲۹ هزار و ۵۰۵ دستگاهی مدت مشابه سال گذشته، سایپا فروش شاهین را ۳۲.۵ درصد کاهش داده است.
سری هم به زیرمجموعه سایپا یعنی پارسخودرو بزنیم. این شرکت در هفت ماهه سال جاری با افت شدیدی در فروش خود مواجه بوده است. پارسخودرو فروش سواری خود را به ۳۳ هزار و ۱۵۰ دستگاه رسانده است. این در شرایطی است که از ابتدای سال ۱۴۰۳ تا انتهای مهرماه همان سال فروش این شرکت به ۵۶ هزار و ۵۸۳ دستگاه میرسید. بر این اساس فروش سواری پارسخودرو ۲۳ هزار و ۴۳۳ دستگاه معادل ۴۱.۴ درصد کمتر شده است.
فروش ۳۳ هزار و ۱۵۰ دستگاهی سومین خودروساز بزرگ کشور در هفت‌ماه امسال در حالی رقم خورده که تولید خودروهای سواری این شرکت در همین بازه زمانی به ۳۶ هزار و ۹۱۰ دستگاه می‌رسد. بنابراین پارس‌خودرویی‌ها ۳هزار و ۷۶۰دستگاه معادل ۱۰.۲ درصد از تولیدات خود را دپو کرده‌اند. در هفت ماه ابتدایی سال گروه Q۲۰۰ و سهند تنها محصولات فروشی پارسخودرو بوده‌‌‌‌‌اند. گروه Q۲۰۰ در مدت زمان یاد شده ۲۸ هزار و ۴۷۹ دستگاه فروش داشته است.
در مدت مشابه سال گذشته فروش این گروه ۳۸هزار و ۶۲۴ دستگاه بوده است بنابراین در این مدت زمان، فروش این گروه خودرویی ۱۰ هزار و ۱۴۵ دستگاه معادل ۲۶.۳ درصد کمتر شده است. پارسخودرو همچنین ۴هزار و ۶۷۱ دستگاه سهند را فروخته است. در مدت مشابه سال گذشته ۵هزار و ۶۹۲ دستگاه از این خودرو به فروش رسیده بود. بنابراین در این مدت زمان فروش سهند افت ۱۷.۹ درصدی را تجربه کرده است.
فروش ماهانه خودروی سواری
آمار منتشرشده در کدال حکایت از آن دارد که سه خودروساز بزرگ کشور در مهرماه ۶۸ هزار و ۴۲۰ دستگاه خودروی سواری را به فروش رساندهاند. این رقم در ماه پیش از آن ۷۸ هزار و ۸۹۹ دستگاه بوده است. بنابراین در این ماه خودروسازان داخلی با افت ۱۰ هزار و ۴۷۹ دستگاهی و ۱۳.۳ درصدی در فروش خود مواجه بودند.
ایرانخودرو در ماه ابتدایی پاییز ۵۴ هزار و ۱۶۰ دستگاه خودرو را به فروش رسانده است. این در شرایطی است که این رقم در شهریورماه ۵۷هزار و ۴۳ دستگاه بوده است. بنابراین بزرگ‌ترین خودروساز کشور، در مهرماه با پنج درصد افت فروش مواجه بوده یا به عبارت دیگر دوهزار و ۸۸۳ دستگاه کمتر خودروی سواری فروخته است.
همچنین سایپا در این ماه ۱۱ هزار و ۴۷۶ دستگاه از محصولات سواری خود را به فروش رسانده است. این رقم در ماه پایانی تابستان ۱۵ هزار و ۹۸۱ دستگاه بود. بنابراین نارنجی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌پوشان جاده مخصوص در این ماه ۴هزار و ۵۰۵ دستگاه معادل ۲۸.۲ درصد فروش کمتری نسبت به شهریور داشتهاند. اما پارسخودرو در هفتمین ماه از سال رکورددار افت فروش بوده و فروش این شرکت کمتر از نصف شده است. سومین خودروساز بزرگ کشور در مهر امسال دوهزار و ۷۸۴ دستگاه خودروی سواری به فروش رسانده است، این رقم در مقایسه با فروش پنج هزار و ۸۷۵ دستگاهی شهریور ۳هزار و ۹۱ دستگاه کمتر است تا پارسخودرو در مهرماه افت ۵۲.۶ درصدی در فروش را ثبت کند.
