آغاز بازیافت ایمن کشتی‌‌ها
اجرای کنوانسیون بین‌المللی هنگکنگ برای بازیافت ایمن کشتی‌‌ها از تیرماه ۱۴۰۴ آغاز شد.
به گزارش «دنیای‌اقتصاد»، پوریا کولیوند معاون نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران نزد سازمان بین‌المللی دریانوردی(IMO) اعلام کرد: با تصمیم‌سازمان بین‌المللی دریانوردی، کنوانسیون هنگکنگ برای بازیافت ایمن کشتی‌‌ها از ۲۶ ژوئن ۲۰۲۵ مصادف با ۵ تیر ماه ۱۴۰۴، لازم الاجرا شد و این اقدام، نویدبخش آغاز دورانی نوین در بازیافت کشتی‌‌ها با هدف ارتقای ایمنی و حفاظت محیط‌زیست جهانی است.
وی افزود: سازمان بین‌المللی دریانوردی (IMO) بیش از ۲دهه است که در راستای ایجاد مقررات جهانی برای بازیافت ایمن کشتی‌‌ها فعالیت می‌کند و اولین دستورالعمل‌‌های مرتبط در سال ۲۰۰۳به تصویب رسید. با تدوین و تصویب کنوانسیون هنگکنگ در سال ۲۰۰۹، چارچوب جامعی برای ارتقای استانداردهای ایمنی، زیست‌‌محیطی و حقوق کار تدوین شد.
کولیوند گفت: بر اساس مفاد این کنوانسیون، تمام کشتی‌‌هایی که به پایان عمر عملیاتی خود می‌‌رسند، موظف به ثبت «فهرست مواد خطرناک» ویژه خود هستند که این فهرست در مراحل مختلف بازرسی و تایید می‌شود و پیش‌‌نیاز اجرای فرآیند بازیافت به‌‌شمار می‌رود. کولیوند افزود: همچنین مراکز بازیافت کشتی باید واجد صلاحیت بوده و برای هر کشتی، «برنامه بازیافت اختصاصی» تدوین کنند که تمام جزئیات بازیافت و نحوه مدیریت ایمن مواد خطرناک را شامل می‌شود.
به گزارش «دنیای‌اقتصاد»، کولیوند اظهار کرد: کنوانسیون هنگکنگ مسوولیت‌‌هایی مشخص برای تمام طرف‌‌های درگیر از جمله مالکان کشتی، سازندگان، کشورهای صاحب پرچم، بنادر و دولت‌‌های میزبان مراکز بازیافت، تعریف کرده است تا بازیافت کشتی‌‌ها در چارچوبی ایمن، بهداشتی و مطابق با استانداردهای زیست‌‌محیطی انجام گیرد.
وی خاطرنشان کرد: سازمان بین‌المللی دریانوردی (IMO) در راستای اجرای موثر این کنوانسیون، تمام دستورالعمل‌‌های فنی مرتبط از جمله در زمینه صدور گواهینامه‌‌ها، بازرسی‌‌ها، تدوین فهرست مواد خطرناک و برنامه بازیافت کشتی‌‌ها را تصویب و منتشر کرده است و از مهم‌ترین این دستورالعمل‌‌ها می‌توان به دستورالعمل تهیه برنامه بازیافت کشتی، دستورالعمل بازیافت ایمن و سازگار با محیط‌زیست، دستورالعمل صدور مجوز برای مراکز بازیافت و نیز دستورالعمل بازرسی و گواهی‌‌دهی کشتی‌‌ها در سال‌های ۲۰۱۱ و ۲۰۱۲ و نیز دستورالعمل تهیه فهرست مواد خطرناک در سال ۲۰۲۳ اشاره کرد. همچنین راهنمای موقتی برای اجرای هماهنگ کنوانسیون‌‌های هنگکنگ و بازل در سال ۲۰۲۴ تدوین شد.
کولیوند اعلام کرد: تاریخ اجرای این کنوانسیون در ژوئن ۲۰۲۳ و همزمان با پیوستن کشورهای بنگلادش و لیبریا به آن و تحقق تمام معیارهای لازم برای اجرا، به‌‌طور رسمی تعیین شده است. حدود ۹۰درصد بازیافت کشتی‌‌ها در جهان در ۵ کشور بنگلادش، چین، هند، پاکستان و ترکیه انجام می‌شود که از این میان، سه کشور بنگلادش، هند و ترکیه به کنوانسیون پیوسته‌‌اند. در همین راستا، پروژه مشترک IMO و دولت نروژ موسوم به SENSREC از سال ۲۰۱۵ در بنگلادش آغاز شد و نقش مهمی در بهبود وضعیت زیست‌‌محیطی، ایمنی کاری، آموزش نیروی انسانی و ارتقای زیرساخت‌‌های حقوقی و فنی برای الحاق بنگلادش به این کنوانسیون، ایفا کرده است.
کولیوند اظهار کرد: باتوجه به تاثیر گسترده این کنوانسیون بر ایمنی محیط‌زیست، ارتقای شرایط کاری، صرفه‌‌جویی دریانوردی در انرژی و پیشگیری از آلودگی جهانی، اجرای آن نقطه عطفی در مسیر توسعه پایدار صنایع دریایی محسوب می‌شود و شرکت‌های کشتیرانی، مدیران صنایع بندری، نهادهای دولتی و اپراتورهای بازیافت کشتی‌‌ها باید از هم‌‌اکنون برای همسویی با الزامات این کنوانسیون برنامه‌‌ریزی و اقدام کنند.
