افت بهای برنت با امید به دیپلماسی
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرد مذاکرات واشنگتن و تهران «در مسیر خوبی» قرار دارد و به همین دلیل تصمیم گرفته حملات نظامی آمریکا علیه ایران را که نزدیک به دو هفته ادامه داشت، متوقف کند تا فرصت بیشتری برای دیپلماسی فراهم شود. در مقابل، تهران نیز حملات تلافیجویانه علیه پایگاههای آمریکا در منطقه را متوقف کرده و همزمان مذاکراتی را با میانجیگری عمان درباره آینده تردد کشتیها در تنگه هرمز آغاز کرده است. این تحولات باعث شد بخشی از نگرانی معاملهگران نسبت به اختلال عرضه نفت کاهش یابد و قیمتها بخشی از جهش هفته گذشته را پس بدهند. با این حال، تحلیلگران تاکید میکنند بازار بیش از آنکه به توافق نهایی امیدوار باشد، به کاهش موقت ریسکهای ژئوپلیتیک واکنش نشان داده است. در همین حال، از سمت عرضه نیز خبرهای مثبتی منتشر شد. صادرات نفت از پایانه کنسرسیوم خط لوله خزر (CPC) در ساحل دریای سیاه روسیه که در پی حملات پهپادی اوکراین متوقف شده بود، از سر گرفته شد. این پایانه مسیر اصلی صادرات نفت قزاقستان به بازارهای جهانی به شمار میرود و بازگشت آن، بخشی از نگرانیها درباره محدودیت عرضه را کاهش داد. با وجود افت قیمتها، مهمترین گلوگاه بازار همچنان تنگه هرمز است. این آبراه راهبردی روزانه حدود ۲۰درصد نفت مصرفی جهان را جابهجا میکند و هنوز نشانهای از بازگشت کامل نفتکشها به این مسیر دیده نمیشود.
به گفته «جووانی استانووو»، تحلیلگر بانک UBS، بازار امیدوار است مذاکرات ایران و عمان به ایجاد سازوکاری جدید برای مدیریت تردد کشتیها در هرمز منجر شود، اما تا زمانی که حجم عبور نفتکشها افزایش نیابد، نمیتوان از عادی شدن شرایط سخن گفت. گزارش موسسه ING نیز بر همین نکته تاکید دارد. به اعتقاد این موسسه، کاهش اخیر قیمت نفت تنها زمانی میتواند پایدار باشد که جریان عبور نفتکشها از هرمز به سطح عادی بازگردد؛ در غیر این صورت، بازار بار دیگر نسبت به ریسک کمبود عرضه واکنش نشان خواهد داد. در سوی دیگر، اگرچه تردد کشتیها در بابالمندب نسبت به روزهای گذشته بهبود یافته و طبق دادههای شرکت کپلر شمار شناورهای عبوری روز دوشنبه به ۲۸فروند رسیده، اما تهدیدها همچنان ادامه دارد. نیروهای انصارالله یمن اعلام کردهاند خط لوله شرق-غرب عربستان که نفت را به بندر ینبع در ساحل دریای سرخ منتقل میکند، هدف حمله قرار گرفته است. همزمان، عربستان نیز از رهگیری پهپادهایی خبر داده که تاسیسات نفتی این کشور را هدف قرار داده بودند.
این شرایط نشان میدهد اگرچه احتمال بسته شدن کامل بابالمندب نسبت به هفته گذشته کاهش یافته، اما ریسک اختلال در مسیر جایگزین صادرات نفت عربستان همچنان پابرجاست؛ موضوعی که میتواند دوباره هزینه حملونقل و بیمه نفتکشها را افزایش دهد. در چنین فضایی، موسسات مالی همچنان نسبت به آینده بازار محتاط هستند. موسسه مالی گلدمن ساکس پیشبینی کرده در صورتی که تنگه هرمز تا سهماهه چهارم سال به طور کامل بازگشایی شود، قیمت نفت برنت تا پایان سال میتواند به حدود ۸۰دلار کاهش یابد. با این حال، این بانک هشدار داده ادامه حملات در دریای سرخ یا آسیب به زیرساختهای نفتی عربستان میتواند دوباره قیمت نفت و فرآوردههای نفتی را در مسیر صعود قرار دهد. در کنار تحولات ژئوپلیتیک، بازار همچنان وضعیت ذخایر نفت آمریکا را نیز زیر نظر دارد. نتایج اولیه نظرسنجی رویترز نشان میدهد ذخایر نفت خام و بنزین آمریکا احتمالا در هفته گذشته کاهش یافته، درحالیکه موجودی فرآوردههای میانتقطیر افزایش داشته است؛ دادههایی که در صورت تایید، میتواند تا حدی از افت بیشتر قیمتها جلوگیری کند. در مجموع، افت قیمت نفت در روزهای اخیر بیش از آنکه نشانه پایان بحران باشد، بازتاب افزایش امید به دیپلماسی و کاهش موقت ریسکهای عرضه است. با این حال، تا زمانی که جریان عبور نفتکشها از هرمز به وضعیت عادی بازنگردد و تهدیدها در بابالمندب و دریای سرخ بهطور کامل برطرف نشود، بازار نفت همچنان در برابر هر تحول سیاسی یا نظامی در منطقه آسیبپذیر خواهد ماند.