بورس تل آویو سرخ پوش شد
اقتصاد از جنگ تا صلح
سرخوردگی بورس اسرائیل
آرایش جنگی بورس تل آویو و علاقه بازیگران به تداوم تنش ها موجب شد که همزمان با انتشار اخبار مربوط به تفاهم نامه میان ایران و آمریکا، بورس اسرائیل قرمزپوش شود. تنها حدود یک ساعت پس از آغاز معاملات، شاخصهای اصلی روندی نزولی به خود گرفتند و به نظر میرسد سرمایهگذاران محلی معتقدند آرامش فعلی اگرچه برای آمریکا و جهان مثبت است، اما برای اسرائیل چندان مطلوب نیست. این مساله موجب شد شاخص بورس تل آویو تا لحظه نگارش گزارش افت بیش از ۱.۳۳ درصدی را تجربه کند. شاخص بیمه تلآویو نیز بیش از ۴ درصد افت کرده و شاخص بانکها نیز ۲.۸۷ درصد کاهش را تجربه کردند. شاخص املاک و ساخت و ساز، نفت و گاز و دفاع نیز به ترتیب افتی معادل ۳.۱ درصد، ۳.۲ درصد، ۳.۱ درصد را تجربه کردند. در سطح نمادهای بزرگ، فشار فروش قابل توجه بود. شرکت البیت سیستمز ۶.۵ درصدسقوط کرد، «هارل» و « میزراحی تفاهوت» به ترتیب ۴.۳ درصد و ۳.۴ درصد ریزش داشتند و میگدال اینشورنس نیز ۶.۴ درصد از ارزش خود را از دست داد.
ارن گلدریگ، مدیر ارشد سرمایهگذاری در شرکت آنالیست، می گوید که بازار نمیداند چگونه این توافق را هضم کند. بر اساس نظر اکثر تحلیلگران، این توافق برای اسرائیل خوب نیست و آزادی عمل آن را محدود میکند. آن ها معتقدند توافقی که در خدمت منافع اسرائیل نباشد و شامل محدودیتهای دیپلماتیک بر فعالیتهای نظامی در جبهههای مختلف باشد، به تضعیف شکِل منجر خواهد شد.
از بحران تا آرامش نسبی در بازار رمزارزها
هنگامی که در ساعات اولیه صبح ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد، تنها دارایی نقدشوندهای که ۲۴ ساعته معامله میشد و بیدار بود، بازار رمزارزها بود. بیت کوین در مدت زمانی کوتاه از حدود ۷۲ هزار دلار به کف ۶۳ هزار دلار سقوط کرد و بیش از ۳۰۰ میلیون دلار لیکوییدیشن به بار آورد. این اتفاق یکی از سخت ترین آزمایشهای واقعی برای بیتکوین به عنوان پناهگاه امن در دوران مدرن بود.
با این حال برخلاف انتظار بسیاری از فعالان بازار، سقوط بازار برای مدت زمان طولانی ادامه نیافت؛ به گونه ای کهETF های بیت کوین پس از گذشت اندکی توانستند ورود پولی معادل 500 میلیون دلار در تنها یک روز را تجربه کنند. تا اواسط مارس، بیتکوین به سطح 71 الی 74 هزار دلار رسید و حتی در برخی روزها از طلا و S&P 500 بهتر عمل کرد. در هفته نخست آوریل و همزمان با اعلام آتشبس موقت بازار جانی دوباره گرفت. بیتکوین سریعاً از ۷۰ هزار دلار عبور کرد و تا اواخر آوریل نزدیک به ۱۸ درصد رشد تجمعی از کف فوریه ثبت کرد و به نزدیکی ۸۰ هزار دلار رسید.
درنهایت بیت کوین در تاریخ 25 خرداد و همزمان با اعلام تفاهم نامه از سوی طرفین، موفق شد از محدوده 63 هزار دلار به بیش از 65 هزار دلار برسد. تحلیلگران معتقدند علت اصلی واکنش کمتر از انتظار رمزارزها به این خبر، پیش دستی بازار در قیمت گذاری و وزن بیشتر داده های تورمی و سیاستهای فدرال رزرو است.
تحولات اقتصاد آمریکا
جنگ خاورمیانه باعث شد قیمت نفت و گاز به بالاترین سطح خود در چهار سال گذشته برسد. این جهش، دوباره آتش تورم را شعلهور کرد و موجب شد تمام افزایش دستمزد آمریکاییها در یک سال گذشته عملا خنثی شود. در همین حال، شاخص اعتماد مصرفکنندگان به پایینترین سطح تاریخی خود رسید. درمیان شاخصهای اقتصادی، تولید ناخالص داخلی (GDP) آمریکا در بازه ی میان جنگ و صلح همچنان رشد قابل قبولی را تجربه کرد؛ اما مشکل آنجاست که دادههای تولید ناخالص داخلی ماهیتی پسنگر دارند. برای نمونه آخرین آمار منتشرشده مربوط به سهماهه نخست سال است که تنها یک ماه کامل از جنگ در ایران را در بر میگیرد.
در دو ماه نخست جنگ میزان اشتغال به روند رشد خود ادامه داد و نرخ بیکاری نیز در سطوح پایینی باقی ماند. همچنین رشد اشتغال در ماه مارس به بالاترین میزان خود در دو سال اخیر رسید و برخلاف پیشبینی اقتصاددانان عمل کرد. با این حال اقتصاددانان معتقدند بازار کار در ماههای اخیر تا حدی کند شده است و بخشی از آمار مثبت دو ماه گذشته ناشی از بازگشت فعالیتها پس از تعطیلی دولت و برخی عوامل موقتی دیگر، از جمله اعتصابهای گسترده کارگری بوده است.
از دیگر داده های مهم اقتصادی آمریکا، فروش خردهفروشی است که در ماه مارس رشد چشمگیری را تجربه کرد. این رشد عمدتا تحت تأثیر جهش قیمت سوخت بود. اگرچه این روند در آوریل متوقف شد، اما حتی با حذف اثر قیمت بنزین نیز مصرفکنندگان اندکی بیش از انتظار هزینه کردند.
در این میان نشانههای وخامت اوضاع در داده های تورم خود را نشان داد. نرخ تورم که تا پیش از شروع جنگ، زیر میانگین 10 ساله 3.2 درصدی قرار داشت، در ماه آوریل به بالاترین سطح خود در سه سال گذشته رسید. اگرچه بخش عمده این افزایش ناشی از رشد قیمت سوخت بود، اما به مرور آثار تورم در حال سرایت به سایر بخشهای اقتصاد نیز هست. برای نمونه قیمت مواد غذایی طی یک سال گذشته 3.2 درصد افزایش یافته و هزینه بلیت هواپیما نیز جهشی 20.7 درصدی را ثبت کرده است.
در زمینه درآمد خانوارها، طی سه سال گذشته رشد دستمزدها از نرخ تورم پیشی گرفته بود. با این حال آغاز درگیری ها در خاورمیانه موجب شد که سرانجام این روند در ماه گذشته متوقف شود؛ به گونه ای که نرخ تورم با سرعتی بیشتر از رشد متوسط دستمزدها افزایش یافت و برای نخستین بار از سال ۲۰۲۳، تورم افزایش حقوق سالانه آمریکاییها را بلعید.
بازارهای مالی و تب هوش مصنوعی
رونق سرمایهگذاری در هوش مصنوعی و سودآوری بالای شرکتها باعث شده که بازار سهام آمریکا رکوردهای تازهای ثبت کند؛ اما بازار اوراق قرضه مسیر متفاوتی را در پیش گرفته است. نگرانیها درباره تورم به واسطه درگیری های خاورمیانه، موج فروش اوراق را تشدید کرد و بازده اوراق خزانهداری ۱۰ ساله آمریکا را به بالاترین سطح خود در بیش از یک سال گذشته رساند. در این میان افزایش بازدهی اوراق میتواند نرخ وامهای مسکن را بیش از پیش بالا ببرد. این اتفاق بازار مسکن را در وضعیت رکود نگه میدارد و دستیابی به «رویای آمریکایی» خانهدار شدن را برای بسیاری از خانوارها دشوارتر میکند.
قدرت نمایی دلار
شاخص DXY که ارزش دلار را در برابر سبدی از 6 ارز اندازهگیری میکند، همزمان با آغاز تنش ها به سرعت به عنوان پناهگاه امن مورد توجه قرار گرفت؛ به گونه ای که در نخستین روز معاملات توانست به بالاترین سطح 6 هفته ای خود برسد. تقاضا برای پناهگاه امن، همراه با نگرانی از اختلال در تنگه هرمز و افزایش قیمت انرژی، دلار را تقویت کرد. با ادامه درگیریها و جهش قیمت نفت به بالای ۱۲۰ دلار، تورم آمریکا تحت تاثیر قرار گرفت و انتظار افزایش نرخ بهره فدرال رزرو موجب تقویت شاخص دلار شد و در تاریخ 30 مارس در بالاترین سطح یک ساله خود با رقم 100.51 واحد قرار گرفت. درهفته نخست آوریل و همزمان با اعلام آتش بس موقت، هیجان بازار اندکی تخلیه شد و شاخص تا سطح 98 واحد کاهش یافت. با این حال، شکنندگی آتشبس و تنشهای گاهبهگاه باعث نوسانات مداوم شد؛ به گونه ای که امروزه حتی با وجود اعلام تفاهم نامه از سوی طرفین، کماکان نتوانسته به سطوح پیش از جنگ برسد.
