نیم قرن با اقتصاد ایران
در طول سال‌های متمادی اتفاقات مشابهی در اقتصاد ایران رخ‌داده ولی تصمیمات متفاوتی برای آنها گرفته شده است. در ستون «گاهشمار اقتصادی» اخبار مهم اقتصادی ایران و جهان را مرور می‌کنیم. سال اول هر دهه را به‌عنوان نقطه بررسی تاریخ اقتصادی قرار داده‌ایم. این ستون با عنوان نیم قرن با اقتصاد ایران منتشر می‌شود، در طول بررسی تاریخ اقتصادی پنج دهه گذشته ممکن است به حوادث مهم و اثر‌گذاری برخورد کنیم که این اخبار و وقایع را نیز منتشر می‌کنیم.
۱۸ اردیبهشت ۱۳۵۱
آغاز فعالیت کارخانه حریر-پارس
برای اجرای طرح کارخانه حریر-پارس شرکت سهامی کاغذ پارس، بانک توسعه صنعتی و معدنی ایران، کارخانجات دستمال کاغذی حریر و شرکت بین‌المللی ریدز سرمایه‌گذاری کرده‌اند. شرکت ریدز ۱۵درصد سهام این کارخانه را دارد. ساختمان این کارخانه در شهریور ۱۳۴۹ شروع شد، کار ساختمانی آن به پایان رسید و نصب ماشین‌آلات آن در فروردین سال‌جاری خاتمه یافت و به این ترتیب کارخانه‌ای که برای ایجاد آن در حدود ۲۰ میلیون تومان سرمایه‌گذاری شده است بر طبق برنامه پیش‌بینی‌شده کمتر از یک ماه‌و نیم به بهره‌برداری رسید و جمع مخارج آن مطابق با برآوردهای اولیه حدود ۱۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان شد و بقیه سرمایه به‌عنوان سرمایه در گردش مورد استفاده قرار گرفته است. ظرفیت تولید کارخانه حریر پارس سالانه ۶۵۰۰ تا ۷۰۰۰ تن انواع کاغذ تزئینی دسته‌بندی، حواله و کاغذهای مورد مصرف در تهیه دستمال کاغذی است به‌طوری‌که محصولات حاصل از آن بتواند با بهترین جنس‌های مشابه خارجی رقابت کند.
۱۸ اردیبهشت ۱۳۸۱
ایران طی ۱۰ سال آینده در تولید گندم خودکفا می‌شود
مجری طرح افزایش تولید گندم وزارت جهاد کشاورزی از طرح افزایش تولید گندم خبر داد که با اجرای آن طی ۱۰ سال آینده ایران به نقطه صفر واردات و مرز خودکفایی خواهد رسید. مهندس محمدرضا اسکندری افزود: با اجرای طرح که مقدمات آن فراهم شده است تولید گندم از ۱۰ میلیون و ۸۲۰ هزار تن فعلی به حدود ۱۶ میلیون و ۹۷۰ هزار تن در پایان برنامه خواهد رسید. در صورت تصویب طرح، عملیات اجرایی آن از سال زراعی ۸۲-۱۳۸۱ آغاز خواهد شد. اسکندری افزایش تولید گندم در واحد سطح را ازجمله اهداف طرح ذکر کرد که براساس آن تولید گندم آبی از سطح کنونی ۲/ ۳ به ۷/ ۴ تن در هکتار افزایش خواهد یافت. وی اضافه کرد: این رقم در عملکرد گندم دیم از ۸۳۰ کیلوگرم در هکتار به ۱۱۷۰ کیلوگرم در هکتار افزایش می‌یابد. به گفته وی، بهینه‌سازی مصرف گندم مانند آرد و نان و ارتقای کیفیت گندم از دیگر اهداف طرح است. اسکندری بیان کرد: در صورت اجرای کامل طرح، تولید گندم در ایران در سال ۱۳۹۰ به ۹۷/ ۱۶ میلیون تن خواهد رسید و با وجود رشد جمعیت کشور به خودکفایی دست خواهیم یافت.
تسهیلات جدید نقل‌و‌انتقال ارز به کشورهای حوزه خلیج‌فارس
نحوه نقل و انتقال سریع ارز با ملی کارت ارزی اعلام شد. روابط عمومی بانک مرکزی اعلام کرد، مسافران و تجار عازم کشورهای امارات متحده عربی، قطر، بحرین و کویت می‌توانند با استفاده از ملی کارت ارزی نسبت به انتقال ارز موردنیاز خود اقدام کنند. ملی کارت ارزی یکی از خدمات جدید بانک ملی ایران است که علاوه بر ۱۰ خودپرداز این بانک در امارات متحده عربی، ۶۱۷ خودپرداز در امارات، ۱۶۶ خودپرداز در قطر، ۳۰۰ خودپرداز در کویت و ۱۰۵ خودپرداز در بحرین قابل‌استفاده بوده و پول محلی را در طول شبانه‌روز در دسترس دارندگان این کارت قرار می‌دهد. براساس این گزارش از طریق خودپردازهای مذکور می‌توان روزانه ۹ هزار درهم برداشت کرد.
۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۱
آثار مثبت فاز اول هدفمندی یارانه‌ها از بین می‌رود
رئیس شورای رقابت در واکنش به تصمیم کمیسیون تلفیق مجلس مبنی بر تصویب رقم ۵۴ هزار میلیارد تومان برای درآمد حاصل از هدفمندسازی یارانه‌ها در قانون بودجه سال ۹۱، این اقدام را غیرمعقول دانست و گفت که با این کار اجرای فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها متوقف شده و در عین حال اثرات مثبت فاز اول، خنثی می‌شود. جمشید پژویان پیش از این نیز بحث اصلی در قانون هدفمندی یارانه‌ها را «اصلاح نظام قیمت‌ها و قیمت‌های نسبی» دانسته و در عین حال بر پرداخت تسهیلات به تولید برای تغییر تکنولوژی تاکید کرده بود. وی در تازه‌ترین اظهارنظر خود عنوان کرده که تصمیم تازه مجلس روی بخش تولید و افزایش نرخ تورم تاثیر خواهد گذاشت. وی با بیان اینکه تصمیم مجلس برای قانون هدفمندسازی یارانه‌ها اشتباه است و این امر تولید را تحت‌تاثیر قرار داده و آثار مثبت فاز اول اجرای قانون را نیز از بین می‌برد. رئیس شورای رقابت با بیان اینکه با این تصمیم منافع ۷۵ میلیون نفر به خطر می‌افتد، اضافه کرد: اجرای قانون هدفمندسازی یارانه‌ها در سایر کشورها با کشور ما متفاوت است؛ زیرا ما ساختار اقتصادی متفاوتی داریم. پژویان با بیان اینکه در هیچ کشوری از ابتدا به این میزان یارانه پرداخت نکرده و نظام تولید را تحت‌تاثیر قرار نداده‌اند، اضافه کرد: ادامه پرداخت یارانه بخش تولید را تحت‌تاثیر بیشتری قرار داده و منجر به تولید کالاهایی می‌شود که در دنیا جایی ندارد.
تزریق بیش از ۹۰ هزار میلیارد تومان به مسکن مهر
در نشست شورای عالی مسکن که با حضور رئیس‌جمهور، وزیر راه و شهرسازی و مدیران بانکی تشکیل شد، دستور شارژ مرتب خط اعتباری مسکن مهر توسط بانک مرکزی صادر شد. سیستم بانکی کشور از منابع خود تاکنون بیش از ۳۰ هزار میلیارد تومان وام ۲۰ و ۲۵ میلیون تومانی به مسکن مهر تزریق کرده است و تعهد بانک در قالب قراردادهایی که با انبوه‌سازان امضا کرده به بیش از ۴۰ هزار میلیارد تومان رسیده است. براساس دستور جدید مقرر شده نظام بانکی کشور برای تکمیل طرح مسکن مهر تا حدود ۵۰ هزار میلیارد تومان منابع مالی در قالب وام به این طرح اختصاص دهد. براساس گزارش سایت اطلاع‌رسانی دولت، در جلسه اخیر شورای عالی مسکن ضمن ارزیابی نحوه اجرای پروژه‌های مسکن مهر، نوسازی بافت‌های فرسوده، نوسازی مسکن روستایی و بازسازی مسکن مناطق آسیب‌دیده از بلایای طبیعی، نحوه عملکرد بانک‌های عامل در ارائه تسهیلات مسکن نیز مورد بررسی قرار گرفت. همچنین در این جلسه مقرر شد وزارت راه و شهرسازی و بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در آینده نزدیک طرحی جدید برای ساخت مسکن ارزان قیمت در شهرهای بزرگ را عملیاتی کنند.
شکاف جدی در منابع و مصارف بانکی
آخرین آمار منتشرشده ازسوی بانک مرکزی درخصوص مانده تسهیلات و سپرده‌های ریالی و ارزی بانک‌ها و موسسات اعتباری نشان می‌دهد میزان کل تسهیلات اعطایی شبکه بانکی به متقاضیان تا پایان بهمن سال ۹۰ حدود ۳۶۸ هزار میلیارد تومان است. این در حالی است که مانده کل سپرده‌های بانکی کشور پس از کسر سپرده قانونی در دوره مشابه نهایت به رقم ۳۳۸ هزار میلیارد تومان می‌رسد. بنابراین حجم تسهیلات بانکی ۳۰ هزار میلیارد تومان از میزان سپرده‌های آن بیشتر بوده است. کارشناسان معتقدند بخش عمده‌ای از شکاف ایجاد شده را بانک‌ها از طریق استقراض از بانک مرکزی جبران می‌کنند که اثر خود را در رشد نقدینگی و نرخ تورم نشان خواهد داد. این آمار گویای آن است که روند فزونی مصارف به منابع در سیستم بانکی در سال گذشته نیز ادامه داشته است. بر این اساس در بهمن‌ماه سال ۹۰ حدود ۱۰۹ درصد منابع بانکی به صورت تسهیلات به مصرف رسیده است. این درصد برای بهمن‌ماه سال ۸۹ حدود ۱۱۰ درصد بود.
