<![CDATA[روزنامه دنیای اقتصاد | پرمخاطب ترین روزنامه اقتصادی کشور]]> https://www.donya-e-eqtesad.com Wed, 08 Apr 2020 16:38:46 +0000 Zend_Feed http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss <![CDATA[نقش مفتش در بانک فلاحتی]]> https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3642107 /بخش-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-36/3642107-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%85%D9%81%D8%AA%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9-%D9%81%D9%84%D8%A7%D8%AD%D8%AA%DB%8C
ابوالحسن ابتهاج تابستان سال 1315 از بانک شاهی کناره‌گیری کرد. وی در کتاب خاطرات خود این‌گونه عنوان می‌کند: «آخر وقت اداری پنج‌شنبه 11 تیر 1315 شرحی به بانک شاهی نوشتم که چون برای من امکان ندارد که به بالاترین مقام آن بانک برسم و هر فردی که دارای عزت نفس باشد نمی‌تواند چنین وضعی را تحمل کند، از خدمت در بانک کناره‌گیری می‌کنم.»
]]>
Tue, 07 Apr 2020 19:30:00 +0000
<![CDATA[قیام مدرن خیابانی ]]> https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3642106 /بخش-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-36/3642106-%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C 17 فروردین 1299سالروز قیام شیخ محمد خیابانی است؛ خیابانی یک انسان کاملا امروزی بود و در قیامش نیز دستاوردهای مدرنیته مانند تجدد، دموکراسی و مشروطه‌خواهی موج می‌زند. از همین روست که طبق گفته کسروی، روحانیون کهنسال تبریز در برابر موج تجددخواهی او ایستادگی و مقاومت کردند اما در مقابل، طلاب و وعاظ جوان به شدت طرفدارش شدند.]]> Tue, 07 Apr 2020 19:30:00 +0000 <![CDATA[نگاهی کوتاه بر شکل‌گیری تاریخ مدرن بهداشت وپزشکی در ایران]]> https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3642105 /بخش-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-36/3642105-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D8%B1-%D8%B4%DA%A9%D9%84-%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%88%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86
دانش پزشکی در اروپا از گفتمان مبتنی بر طب جالینوسی به پزشکی نوین از قرن شانزدهم میلادی آغاز و در سده نوزدهم نمایان شد. سده نوزدهم میلادی، دورانی سرنوشت‌ساز در تاریخ پزشکی جهان بود. در این زمان طب مدرن غربی برپایه میکروبیولوژی بر سیطره طب جالینوسی پایان داد. ایران نیز با نیرومند شدن قدرت سیاسی خود وگسترش دیپلماسی با اروپا و حضور پزشکان غربی سفارتخانه‌ها و میسیونرهای مذهبی، تاسیس بیمارستان‌های شهری، گشایش کالج پلی‌تکنیک دارالفنون ووضع مجموعه قوانین بهداشتی براساس کنوانسیون‌های بین‌المللی که تجلی آن در احداث قرنطینه‌ها وتشکیل مجلس حفظ‌الصحه بود توانست با مبانی بالنده طب غربی آشنا شود.
]]>
Tue, 07 Apr 2020 19:30:00 +0000
<![CDATA[بلایای آوارشده بر ایرانیان سده سیزدهم]]> https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3642104 /بخش-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-36/3642104-%D8%A8%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%AF%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%B2%D8%AF%D9%87%D9%85 ]]> Tue, 07 Apr 2020 19:30:00 +0000 <![CDATA[درد کشیدیم؛ اما ماندیم]]> https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3640896 /بخش-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-36/3640896-%D8%AF%D8%B1%D8%AF-%DA%A9%D8%B4%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%85-%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D9%85
کمتر از دوهزار سال پیش این مردم دانشگاه و بیمارستان داشتند و فرزندان این مردم بالاترین دانشمندان گیتی بودند که به جهانیان علم می‌آموختند، ولی به قول وثوق‌الدوله؛ «چون بد‌آید هر چه‌ آید بد شود» ناگهان چرخ چرخید و اوضاع این مردم دگرگون شد و دیگر آب خوش از گلوی آنان پایین نرفت. قرن‌ها آشوب و جنگ و ستیز شد زندگی آنان. وحشیان بیگانه و مدعیان قدرت‌طلب در خانه، گاه و بیگاه امنیت و آسایش این مردم را سلب کردند. رنج و درد و حسرت، اندک اندک اخلاقشان را تغییر و امنیتشان را بر باد داد. مردمانی که به گواه مورخان شهیر جهان، از زبده‌ترین و بااخلاق‌ترین بودند، در قرن سیزدهم به بی‌سوادترین و کژرفتارترین تبدیل شدند. متفکرین و متمولینشان نسل به نسل جلای وطن کردند و دولت‌های هند و عثمانی و روس و این اواخر فرنگیان را آباد کردند. این شد که ایرانیان نسل به نسل قدشان در تراز جهانی آب رفت و دیگران بالیدند و قد کشیدند.
]]>
Sat, 04 Apr 2020 19:30:00 +0000
<![CDATA[ درس‌هایی از آنفلوآنزای اسپانیایی برای امروز]]> https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3640894 /بخش-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-36/3640894-%D8%AF%D8%B1%D8%B3-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A2%D9%86%D9%81%D9%84%D9%88%D8%A2%D9%86%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2 یکی از عظیم‌ترین و کشنده‌ترین اپیدمی‌های قرن بیستم شاید یکی از گمنام‌ترین و فراموش‌شده‌ترین این وقایع هم باشد. در سال‌های 1919-1918 شیوع آنفلوآنزای اسپانیایی باعث یکی از بزرگ‌ترین تلفات انسانی در طول قرن بیستم شد. طبق برآوردها این آنفلوآنزا ۵۰۰ میلیون نفر یا نزدیک به یک‌سوم جمعیت دنیا را مبتلا کرده است و فقط در آمریکا باعث مرگ ۶۷۵ هزار نفر شده است. در سراسر دنیا طبق برآوردها حداقل ۲۰ میلیون و شاید تا ۱۰۰ میلیون نفر از این بیماری تلف شدند، نرخی بین یک تا ۵ درصد مردم دنیا. ]]> Sat, 04 Apr 2020 19:30:00 +0000 <![CDATA[ تاریخ کرونا و انفعال مورخان]]> https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3640893 /بخش-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-36/3640893-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%DA%A9%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%A7-%D8%A7%D9%86%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86
بار دیگر یادآوری باید کرد که آماج این یادداشت‌ها به بحث گذاشتن توانایی‌ها و استعدادهای نهفته در معرفت/ رشته تاریخ در رویارویی با بحران‌هایی چون بحران کروناست.
]]>
Sat, 04 Apr 2020 19:30:00 +0000
<![CDATA[بلای عالم‌گیر]]> https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3640892 /بخش-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-36/3640892-%D8%A8%D9%84%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85-%DA%AF%DB%8C%D8%B1
در کتاب وبای عالم‌گیر در اوایل قرن بیستم (دو سال قبل از انقلاب مشروطه) اشاره شده که وبا از کرمانشاه وارد ایران می‌شود و تمام ایران را فرا می‌گیرد؛ از سوی دیگر به جنوب روسیه و هند نیز سرایت پیدا می‌کند، از سویی ناقلین این بیماری که عمدتا از عتبات بودند زیر بار قرنطینه‌ای که در آن دوره وجود داشت نمی‌رفتند، چراکه قرنطینه را محل لذت‌بخشی نمی‌دانستند. در آن دوره دولت حاکمه سعی می‌کرد که مردم را به‌وسیله قرنطینه از همه‌گیر شدن ویروس محافظت کند ولی از یکسو امکانات محدودی داشت و مردم هم به‌دلیل بی‌سوادی و وجود شایعات فراوان مصونیت کمتری داشتند، از سوی دیگر موضوعی که از سوی بیماران وبا و ناقلان آن خطرناک بود این بود که افراد اقدام به سفر می‌کردند و یا از شهرها فرار می‌کردند و این روند باعث می‌شد که بیماری شیوع بیشتری پیدا کند و مرگ و میر هم بیشتر شود، در برهه کنونی باید بدانیم که در تاریخ ما و جهان این روند سابقه دارد و باید در ابتدا آرامش خود را حفظ کنیم و پس از آن دستورات و راهنمایی‌هایی که به ما داده می‌شود را رعایت کنیم و سعی کنیم به شایعات توجه نکنیم تا این دوره سخت را پشت‌سر بگذاریم.
]]>
Sat, 04 Apr 2020 19:30:00 +0000
<![CDATA[بلایا و بیماری‌های واگیردار در ایران به روایت سفرنامه‌نویسان]]> https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3640891 /بخش-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-36/3640891-%D8%A8%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%A7-%D8%A8%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%A7%DA%AF%DB%8C%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%D8%A7%D9%86
در تاریخ ایران حوادث و اتفاقات زیادی رخ داده که باعث مرگ‌ومیر تعداد زیادی از مردم شده است. از قحطی و خشکسالی گرفته تا بیماری‌های واگیرداری که در منابع تاریخی نویسندگان داخلی و کسانی که به ایران سفر کرده‌اند و خاطراتشان را در کتاب سفرنامه ثبت کرده‌اند به وفور دیده می‌شود. بسیاری از نویسندگان دیدگاه مردم را در مورد این بلاها تقدیر الهی یا بلا و غضب الهی می‌دانند که بر اثر گناه به آن گرفتار شده و کفاره گناهان آنان بوده که خداوند بر آنان نازل کرده است.این نشان می‌دهد که مردم همچنان این بلاها را تقدیر الهی می‌دانستند که در برابر آن ناتوان و تسلیم بودند و هیچ اقدامی در جهت پیشگیری یا درمان و تلاشی در جهت رفع آن انجام نداده‌اند.
]]>
Sat, 04 Apr 2020 19:30:00 +0000
<![CDATA[چطور با داورآشنا شدم؟]]> https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3636817 /بخش-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-36/3636817-%DA%86%D8%B7%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7-%D8%B4%D8%AF%D9%85
یکی از اتفاقاتی که سبب آشنایی ابوالحسن ابتهاج با علی‌اکبر داور شد را می‌توان الغای کاپیتولاسیون در اردیبهشت 1306 دانست. از کارهای مهمی که در دوره رضاشاه می‌توان به آن اشاره کرد الغای کاپیتولاسیون بود که در اردیبهشت 1306 انجام گرفت. تا آن زمان کلیه اتباع و موسسات بیگانه دارای امتیازاتی بودند. مثلا خارجی‌ها را نمی‌شد در محاکم عدلیه تعقیب کرد. برای رسیدگی به دعاوی خارجی‌ها علیه ایرانی‌ها، یا بالعکس، محکمه‌ای در وزارت خارجه به نام «دیوان محاکمات» وجود داشت و چون در مواردی که اتباع بیگانه طرف دعوی واقع می‌شدند نمایندگان سیاسی و کنسولی دولت‌های ذی‌نفع خارجی مداخله می‌کردند، اعضای دیوان محاکمات وزارت امور خارجه غالبا تحت نفوذ و تاثیر آنها قرار می‌گرفتند. ابتهاج در شرح خاطراتش از تاثیر زیادی که داور روی زندگی کاریش داشته سخن می‌گوید، ابتهاج پیش‌زمینه‌های ذهنی زیادی را دلیل نزدیک شدن خود به داور می‌داند و وی را فردی دارای حسن نیت، اعتماد به نفس و جرات و شهامت اخلاقی می‌داند که قاطعانه تصمیم می‌گرفت.
]]>
Tue, 17 Mar 2020 20:30:00 +0000
<![CDATA[چالش‌های دکتر مصدق]]> https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3636816 /بخش-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-36/3636816-%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D9%85%D8%B5%D8%AF%D9%82
انتقادی جدی که به مصدق وارد است این است که چرا با توجه به مقبولیت سیاسی که در بین توده‌های مردم پیدا کرده بود سازماندهی جبهه ملی را گسترده‌تر نکرد و جبهه ملی را به یک جبهه فراگیر تبدیل نکرد. دکتر مصدق باید برای مبارزه سیاسی خود سازماندهی سیاسی و تشکیلاتی به وجود می‌آورد. اشتباه دیگر دکتر مصدق در کتاب «کودتا» یرواند آبراهامیان‌ آورده شده است.
]]>
Tue, 17 Mar 2020 20:30:00 +0000
<![CDATA[مرگ پزشک مصدق در اثر کرونا]]> https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3636815 /بخش-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-36/3636815-%D9%85%D8%B1%DA%AF-%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9-%D9%85%D8%B5%D8%AF%D9%82-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%A7
دکتر اسماعیل یزدی پزشک معالج دکتر مصدق در اثر ابتلا به بیماری کرونا درگذشت. او پزشک معالج محمد مصدق، صاحب امتیاز روزنامه میزان، از بنیان‌گذاران بیمارستان پارس، عضو فرهنگستان علوم پزشکی، عضو شورای واژه‌گزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی و کمیسیون پزشکی شورای پژوهش‌های کشور و پزشک حاذقی در جراحی فک و سرطان بود. او دوران تخصصی خود را در دانشگاه تافت آمریکا گذارنده بود. یزدی کتابی در مورد تاریخ دندانپزشکی ایران نوشته است‌.
]]>
Tue, 17 Mar 2020 20:30:00 +0000
<![CDATA[اقتصاد بدون نفت دولت مصدق]]> https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3636814 /بخش-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-36/3636814-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86-%D9%86%D9%81%D8%AA-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA-%D9%85%D8%B5%D8%AF%D9%82
این سوال برای ما مطرح است که ملی شدن صنعت نفت برای ما چه فایده‌ای داشته است؟ درست است که درخصوص ملی کردن صنعت نفت به مشکلاتی برخوردیم و به کودتای 28 مرداد 1332 و سقوط دولت مصدق منجر شد و کنسرسیومی ‌با حضور شرکت‌های نفتی خارجی تشکیل شد ولی کسانی که کودتا کرده بودند چه خودشان و چه پشتیبانان آنها نمی‌توانستند ملی شدن صنعت نفت ایران را نادیده بگیرند و به هر حال به شیوه دیگری ملی کردن صنعت نفت را به اصطلاح عملی کردند.
]]>
Tue, 17 Mar 2020 20:30:00 +0000
<![CDATA[گفته‌ها]]> https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3636813 /بخش-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-36/3636813-%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%87-%D9%87%D8%A7 یک روز منشی من گفت که دو نفر درخواست ملاقات با من را دارند که من آنها را نمی‌شناختم. وارد که شدند خود را معرفی کردند؛ احمد و محمود خیامی. گفتند آمده‌ایم پروانه ساخت اتومبیل بگیریم. در پاسخ به پرسش من که آیا توانایی یا تجربه ساخت اتومبیل را دارید، گفتند ما یک گاراژ در مشهد داریم و هر نوع اتومبیل را تعمیر می‌کنیم. اتومبیلی را داغان و دوباره سوار می‌کنیم و با آن آشنایی کامل داریم، فقط دنبال گرفتن پروانه هستیم تا اتومبیل تولید کنیم. برای این کار هم ۲ میلیون تومان سرمایه داریم. که البته سرمایه کمی بود. گفتند برای شروع وام می‌گیریم. وقتی علاقه‌مندی زیاد و واقعی آنها برای راه‌اندازی این کار را دیدم، خواستم سرمایه بیشتری جمع کنند و به آنها قول دادم با بانک توسعه صنعت صحبت کنم تا به آنها وام بدهد و زمینه لازم را برای کسب لیسانس (امتیاز) از یک سازنده اروپایی فراهم کنم که اتومبیل آن شرکت را بسازند.]]> Tue, 17 Mar 2020 20:30:00 +0000 <![CDATA[دست تقدیر و یک گام به پیش]]> https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3635661 /بخش-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-36/3635661-%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D9%82%D8%AF%DB%8C%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%DA%AF%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%DB%8C%D8%B4
اشاره: ابوالحسن ابتهاج در کتاب خاطرات خود، اتفاق قبل از ورودش به بانک شاهی را تعیین سرنوشت بزرگی در مسیر زندگی‌اش می‌داند و عنوان می‌کند: «با اینکه به تعیین شدن سرنوشت افراد از قبل اعتقاد ندارم، ولی برخورد تصادفی با نصرالله خان فرخو بود که مقدرات زندگی من را به طور کل تغییر داد و زمینه‌ ورود من به بانک شاهی را فراهم کرد.» بانک شاهی ایران موسسه‌ای بود کاملا انگلیسی که حق انحصاری چاپ و نشر اسکناس ایران را داشت و از پرداخت هرگونه مالیات و عوارض و حقوق گمرکی معاف بود، در ادامه بخش دوم خاطرات ابوالحسن ابتهاج را مرور می‌کنیم.
]]>
Sat, 14 Mar 2020 20:30:00 +0000
<![CDATA[سه قحطی بزرگ در ایران]]> https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3635660 /بخش-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-36/3635660-%D8%B3%D9%87-%D9%82%D8%AD%D8%B7%DB%8C-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86
درباره سه قحطی بزرگ تاریخ ایران، که پیامدهای عظیم در سرنوشت ایران داشت، کار تحقیقی کافی نشده. از این منظر،‌ کتاب‌های آقای دکتر محمدقلی مجد ارزشمند است زیرا برای اولین بار به‌طور جدی ما را با ابعاد فاجعه انسانی که در ایران رخ داده آشنا می‌کند. اولین قحطی بزرگ در سال ۱۲۸۸ ق./ ۱۸۷۱ میلادی رخ داد و ایران را به کشوری نسبتا فقیر تبدیل کرد که برای تامین نیازهای اولیه خود درمانده بود.
]]>
Sat, 14 Mar 2020 20:30:00 +0000
<![CDATA[مواجهه طبابت بومی با بیماری‌های وبا و طاعون در ایران دوره قاجار]]> https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3635659 /بخش-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-36/3635659-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87%D9%87-%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%88%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%A8%D8%A7-%D8%B7%D8%A7%D8%B9%D9%88%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1 سرگشتگی در تشخیص و درمان همه‌گیری‌های مزبور که سلسله‌وار به وقوع می‌پیوست، اندیشه طبابت ما را آشفته کرده بود. مساله تشخیص ماهیت مرض در میان اطبا چندان هم روشن و مشخص نبود و ظاهرا ابهاماتی در تعیین ماهیت آن وجود داشت. گرچه برخی از اطبای بومی مرض را حمای وبایی دانسته‌اند، ظاهرا اطبای دیگری نیز بوده‌اند که نظراتی متفاوت و مخالف ابراز کرده‌اند.]]> Sat, 14 Mar 2020 20:30:00 +0000 <![CDATA[وضعیت نامطلوب اقتصاد ایران]]> https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3635658 /بخش-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-36/3635658-%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B7%D9%84%D9%88%D8%A8-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 چه قبل از داور و چه پس از داور واقعیت این است که وضعیت اقتصادی ایران تعریفی نداشت، حتی فرا‌تر رفته و می‌گویم که دولت رضا شاه درباره مسائل اساسی اقتصاد ایران در آن دوران فاقد برنامه و دورنما بود و در این حوزه‌ها کاری خاص انجام نگرفت. اگرچه چند سال پیش‌تر در عکس‌العمل به بحران همه‌جانبه‌ای که بر ایران حاکم بود، انقلاب مشروطه را از سر گذرانده بودیم ولی کودتای سوم اسفند به واقع بازگشتی بود به نظام حکومتی ناصرالدین شاهی. ]]> Sat, 14 Mar 2020 20:30:00 +0000 <![CDATA[ورود صنایع به ایران]]> https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3635657 /بخش-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-36/3635657-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF-%D8%B5%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 در دوران حکومت قاجار (1209ه.ق-1304ه.ش.) جامعه ایران از سویی با تضعیف و اقتدار حاکمیت و از سوی دیگر با ورود برخی از کالاها و صنایع صنعتی مواجه شد. این امر در تقابل حکومت ایران با اروپا صورت گرفت. عباس میرزا نایب‌السلطنه که در مقابله با سپاه روس، کشورش را ناتوان دید، تنها راه ایستادگی در مقابل اروپا را فرا گرفتن اصول تمدن دانست. ]]> Sat, 14 Mar 2020 20:30:00 +0000 <![CDATA[صندوق رازآمیز]]> https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3634464 /بخش-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-36/3634464-%D8%B5%D9%86%D8%AF%D9%88%D9%82-%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D8%A2%D9%85%DB%8C%D8%B2
محمود خیامی (زاده دی ۱۳۰۸ مشهد، ایران – درگذشته ۹ اسفند ۱۳۹۸ لندن، انگلستان) مشهور به پدر صنعت اتومبیل ایران، از کارآفرینان و عمده‌ترین صاحبان صنایع خودرو در ایران بود. برادر بزرگ‌تر وی سیداحمد خیامی از بنیان‌گذاران و شریک وی در ایران ناسیونال بود.
]]>
Tue, 10 Mar 2020 20:30:00 +0000
<![CDATA[صنعت خودرو پیش از انقلاب]]> https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3634463 /بخش-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-36/3634463-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B1%D9%88-%D9%BE%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8
با پایان جنگ جهانی دوم و شکوفایی صنعت خودرو در جهان، احداث جاده‌های متناسب با خودرو در کشور در دستور کار قرار گرفت و قیمت جهانی خودرو نیز کاهش یافت. در نتیجه تعداد خودروهای وارداتی به کشور افزایش پیدا کرد و شهروندان بیشتری از این وسیله بهره می‌گرفتند. ضمن آنکه حمل‌ونقل عمومی درون شهری و برون شهری نیز درحال گسترش بود. آمارها نشان می‌دهد، طی یک دهه و نیم، یعنی از سال ۱۳۲۱ تا سال ۱۳۳۴، تعداد خودروهای وارداتی به کشور، به‌صورتی چشمگیر افزایش یافت و به نزدیک صد برابر رسید تا جایی که در سال ۱۳۳۴، آمارها حاکی از ورود ۱۰ هزار دستگاه خودروی سواری به کشور است. کارخانه خودروسازی «مرتب» اولین کارخانه تولید خودرو در کشور است که مونتاژ خودرو را از سال ۱۳۴۱، آغاز کرد.
]]>
Tue, 10 Mar 2020 20:30:00 +0000
<![CDATA[تولید ۴۰۰ هزار دستگاه پیکان]]> https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3634462 /بخش-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-36/3634462-%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%86 از سال ۱۳۴۸، که زمان شروع تولید خودروی سواری پیکان بود، تا سال ۱۳۵۷ که انقلاب اسلامی در ایران رخ داد، برادران خیامی نزدیک به ۴۰۰ هزار دستگاه انواع خودرو پیکان را تولید و عرضه کردند. البته این دو برادر در سال ۱۳۵۱ راه تجاری خود را از یکدیگر جدا کردند و از آن سال ایران‌ناسیونال فقط به محمود خیامی تعلق داشت و خود آن را اداره می‌کرد. برادران خیامی، قبل از انقلاب ۵۷، علاوه‌ بر ایران‌خودرو ده‌ها شرکت دیگر در صنایع سنگین راه انداختند و بانی خدمات گسترده‌ای در توسعه صنعت در ایران شدند. بیمه آسیا، مبلیران، فروشگاه کوروش، کارخانه بریجستون، پیستون‌سازی ایران، ایدم تبریز و بانک صنعت و معدن از جمله نام‌های آشنایی هستند که برادران خیامی پایه‌گذار آنها بودند.]]> Tue, 10 Mar 2020 20:30:00 +0000 <![CDATA[سرنوشت «پیکان» ی برادران خیامی]]> https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3634461 /بخش-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-36/3634461-%D8%B3%D8%B1%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C
ماجرا از این قرار بود که این دو برادر پیش از مهاجرت احمد به تهران کارواشی را در مشهد اداره می‌کردند که از پدرشان اجاره کرده بودند. محمود پیش از احمد در کارواش پدر مشغول شده و احمد نیز پس از دوره‌ای کار در خرمشهر به برادر و پدر می‌پیوندد و کار را ادامه می‌دهند. در تابستان 1328 دو برادر که هر کدام دویست تومان سرمایه جمع کرده و به قصد خرید پارچه پالتویی برای خودشان به خیابان رفته‌ بودند، به پیشنهاد احمد مجموع 400 تومان سرمایه‌شان را به‌جای پارچه پالتویی دو بشکه روغن و یک بشگه گازوئیل به‌عنوان مواد اولیه مورد نیاز در کارواش‌شان خریداری می‌کنند. این نخستین سرمایه‌گذاری این دو در کار شراکت است. آنها بعد از یک سال با سرمایه دو، سه هزار تومانی که جمع کرده‌اند،‌ کارواش پدر را به روزی 10 تومان از او اجاره می‌کنند. پس از مدتی که سخت‌کوشی دو برادر سیل مشتریان را به کارواش آنان سرازیر می‌کند؛ چند صد تومان پولی نصیب‌شان می‌شود، پول را برمی‌دارند و برای پیشبرد کار کارواش‌ روانه پایتخت می‌شوند تا پمپ‌ زیرشویی اتومبیل تهیه کنند. پمپ‌ها را می‌خرند و به مشهد برمی‌گردند. رهاورد دیگر دو برادر از این سفر، البته به همت احمد، اخذ نمایندگی شرکت ثابت‌پاسال (نماینده فروش اتومبیل‌های استودبیکر و لاستیک جنرال و لوازم سرویس اتومبیل) در خراسان است. احمد می‌گوید: «پس از مذاکرات مفصل، آقای عبود [مدیرعامل شرکت ثابت‌پاسال] قبول کرد نمایندگی شرکت را در خراسان به ما بدهد.»
]]>
Tue, 10 Mar 2020 20:30:00 +0000
<![CDATA[روایت رشوه‌خواری بانکی]]> https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3632304 /بخش-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-36/3632304-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%D8%B4%D9%88%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%8C
اشاره: ابوالحسن ابتهاج در تهران پس از انجام مصاحبه و شرکت در آزمون ورودی به استخدام بانک شاهی درآمد ورود ابتهاج به بانک شاهی را می‌توان مقدمه پیشرفت و ترقی او دانست، به‌طوری که در سال ۱۳۰۹ به سمت معاونت بازرس کل منصوب شد. او بعد از شانزده سال کار در این بانک در سال ۱۳۱۵، استعفا داد و به واسطه آشنایی با علی‌اکبر داور در وزارت مالیه استخدام و به‌عنوان مفتش دولت در بانک فلاحتی مشغول به کار شد. در بهمن ۱۳۱۶ پست معاونت بانک‌ملی به ابتهاج واگذار شد و سه سال بعد به ریاست بانک رهنی رسید و در پنجم دی‌ ۱۳۲۱ ریاست بانک‌ملی را بر عهده گرفت. ابتهاج در کتاب خاطراتش با نثری‌روان و گیرا به بیان اتفاقات و روزمرگی‌های کاریش با درون‌مایه تاریخی می‌پردازد که در اینجا بخشی از خاطراتش را مرور می‌کنیم.
]]>
Tue, 03 Mar 2020 20:30:00 +0000
<![CDATA[همه‌گیری بیماری‌های مهلک در ایران]]> https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3632302 /بخش-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-36/3632302-%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%84%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86
«امروز شنیدم وبا در مشهد مقدس روزی هفتاد- هشتاد نفر را تلف می‌کند. ده روز دیگر یقین در اردو خواهد بود. ممکن بود با مبلغ کمی مخارج، قرانتین (قرنطینه) بگذارند، شاید این مرض به جای دیگر سرایت نکند؛ اما کی حکم بکند و کی بشنود. انالله و انا الیه راجعون» این را «اعتمادالسلطنه» در خردادماه سال ۱۲۷۱ .ش. نوشته. وقتی مردم در مهم‌ترین شهر مذهبی ایران درگیر جنگی نابرابر با بیماری خطرناکی بودند که می‌شد با ایجاد تدابیر حکومتی، جلوی تلفات وسیع آن را گرفت. مثل کاری که امیرکبیر ۴۱ سال قبلش برای همین بیماری انجام داده بود: «برای محافظت ممالک محروسه از آلودگی ناخوشی مزبور، در مرزها قاعده گرانتین (قرنطینه) گزارده شد که مسافران را چند روز در آنجا نگه دارند.»
]]>
Tue, 03 Mar 2020 20:30:00 +0000
<![CDATA[بلای وبا در دوره قاجار]]> https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3632301 /بخش-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-36/3632301-%D8%A8%D9%84%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%A8%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1
در منابع تاریخی، نخستین بروز و شیوع بیماری وبا در دوره قاجاریه به سال ۱۲۱۱ه.ق در محدوده آذربایجان ثبت شده است و در سال ۱۲۲۱ه.ق مرض وبا برای بار دوم در آذربایجان و ایروان شیوع‌ می‌یابد. با توجه به گزارش‌های سفرنامه «نوبویوشی فوروکاوا» و «عبدالرزاق بیگ مفتون دنبلی» بیماری وبا در این سال‌ها علاوه بر آذربایجان در بوشهر، شیراز، اصفهان، یزد، کاشان و ... سرایت داشته است. در جنگ‌های ایران و روس در کنار مشکلات مالی و تلفات ارضی و انسانی برای ایران، بیماری‌های عفونی و واگیردار هم در شمال غرب کشور جان بسیاری را گرفتند و در آن زمان به سبب نبودن امکانات برای دفن کشته‌های جنگی اجساد در فضای باز متعفن و فضا را آلوده کردند.
]]>
Tue, 03 Mar 2020 20:30:00 +0000
<![CDATA[ورود صنایع به ایران]]> https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3632300 /بخش-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-36/3632300-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF-%D8%B5%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86
در دوران حکومت قاجار (1209ه.ق-1304ه.ش.) جامعه ایران از سویی با تضعیف و اقتدار حاکمیت و از سوی دیگر با ورود برخی از کالاها و صنایع صنعتی مواجه شد. این امر در تقابل حکومت ایران با اروپا صورت گرفت. عباس میرزا نایب‌السلطنه که در مقابله با سپاه روس، کشورش را ناتوان دید، تنها راه ایستادگی در مقابل اروپا را فرا گرفتن اصول تمدن دانست. در این دوران اقداماتی در راه صنعتی شدن ایران ازسوی اقشار مختلف جامعه صورت گرفت.
]]>
Tue, 03 Mar 2020 20:30:00 +0000
<![CDATA[سنگ بنای بانک ملی]]> https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3632299 /بخش-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-36/3632299-%D8%B3%D9%86%DA%AF-%D8%A8%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9-%D9%85%D9%84%DB%8C
نخستین سنگ بنای ساختمان بانک ملی در سال ۱۳۱۲ در خیابان فردوسی در محل سابق بانک استقراضی که طبق قرارداد ۱۹۲۱ ایران و شوروی به ایران واگذار شده بود، کار گذاشته شد. بانک ملی در آغاز فعالیت خود با رقابت بانک شاهی مواجه شده بود، ولی بر اثر استقبال مردم از بانک ملی اقدامات بانک شاهی بی‌اثر شد ولی همچنان به کارهای بانکی خود ادامه می‌داد، تا اینکه در سال ۱۳۳۰ خورشیدی به فعالیت آن بانک خاتمه داده شد و آن بانک هم ساختمان‌های خود را به بانک بازرگانی واگذار کرد.
]]>
Tue, 03 Mar 2020 20:30:00 +0000
<![CDATA[نخستین گام‌ها در محاسبه شاخص هزینه زندگی]]> https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3631226 /بخش-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-36/3631226-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%DA%AF%D8%A7%D9%85-%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D8%A7%D8%AE%D8%B5-%D9%87%D8%B2%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C
اشاره: تشکیل دایره احصائیه در همان اوایل تاسیس بانک‌ملی را می‌توان اولین تلاش‌ها برای تهیه اطلاعات مدرن در زمینه وضع بازار و نوسانات قیمت اجناس تعریف کرد که منجر به تهیه شاخص قیمت‌ها در ایران شد؛ حسنعلی مهران در فصل ششم کتاب «هدف‌ها و سیاست‌های بانک‌مرکزی از 1339 تا 1357» به بررسی این روند پرداخته که تلاشی در جهت حفظ ارزش پول و تثبیت هزینه زندگی بوده است؛ در اینجا بخشی از فصل ششم این کتاب را می‌خوانید. سابقه تهیه شاخص قیمت‌ها در ایران به سال‌های اول تاسیس بانک‌ملی برمی‌گردد، چراکه در همان اوایل تاسیس بانک ملی ابتدا واحد کوچکی به نام دایره احصائیه تشکیل شد تا اطلاعاتی در زمینه وضع بازار و نوسانات قیمت اجناس تهیه کند.این دایره به تدریج گسترش یافت و در سال 1313 به اداره آمار و بررسی‌های اقتصادی و مالی مبدل شد و تحت ریاست کارشناسی به‌نام «گیل هامر» شروع به‌کار کرد.
]]>
Sat, 29 Feb 2020 20:30:00 +0000
<![CDATA[وقوع بلایای مهلک]]> https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3631222 /بخش-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-36/3631222-%D9%88%D9%82%D9%88%D8%B9-%D8%A8%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%84%DA%A9
شیوع بیماری‌های مهلک در ایران سابقه‌ای دور و دراز دارد. از دوره قاجار تا دوران پهلوی دوم بارها طاعون و وبا و تیفوس مردم کشور را تهدید کرده و موجب مرگ‌ومیر ده‌ها هزار نفر شده است. در اینجا خاطرات چند شاهد این بلایا را می‌خوانید:
]]>
Sat, 29 Feb 2020 20:30:00 +0000