بلدیه و کار بهداشت اصناف در دوره پهلوی
رعایت بهداشت اصناف یکی از اهداف بلدیه در دوره پهلویاول بود و برای این منظور نظامنامههایی تدوین کرد. یکی از این نظامنامهها، نظامنامه معاینه صحی اصناف اصفهان بود که ابتدا شامل صاحبان مشاغلی میشد که با بهداشت عمومی جامعه سروکار داشتند. مانند قصابان، نانواها، غذاخوریها و اصنافی از این دست. در ماده دوم این اعلان آمده بود: «کلیه اصناف مذکور موظفند کتابچه معاینه صحی که حاوی مشخصات لازمه است، از صحیه بلدی دریافت دارند.
تبصره: کتابچه مزبور مجانی خواهد بود و در صورتی که مفقود شود، دارنده آن بلافاصله باید المثنی آن را دریافت کند. قیمت المثنی یک ریال خواهد بود.» در ماده چهارم این اعلان آمده بود: «از تاریخ انتشار این نظامنامه الی انقضای مدت دو ماه عموم افراد اصناف مذکوره در ماده یک موظفند که برای معاینه به صحیه بلدیه مراجعه و کتابچه معاینه خود را دریافت دارند. تبصره: کتابچه معاینه صحی را باید عموم افراد همراه داشته و در موقع مراجعه به ماموران صلاحیتدار ارائه دهند.» همچنین در این اعلان ذکر شده بود: «متخلفین از این نظامنامه بر طبق ماده ۵ نظامنامه امور خلافی تعقیب و مجازات خواهند شد.» بلدیه بر کار اصنافی که مستقیم با مواد غذایی سروکار داشتند، نظارت میکرد. هریک از آشپزها و کبابیها و غیره که متصدی طبخ و فروش آن هستند، پیشدامن سفید در بر نمایند و دستهای آنها پاک و تمیز و اثاثیه آنها جدید و تمیز باشد و هر ۶ ماه، عموما در صحیه بلدیه معاینه شوند و هریک مبتلا به امراض مسریهاند از کار و شغل معاف و مشغول معالجه باشند. همچنین از سوی اداره بلدیه به اصناف خوراکپز و میوه فروش و قناد و حمامی و مستخدمین مهمانخانهها اخطار میشد که طبق نظامنامه معاینه صحی بلدی، باید در یک تاریخ مشخص در صحیه بلدی معاینه شوند و کتابچه معاینه صحی را که مجانی بود، دریافت کنند و همیشه با خود داشته باشند که در موقع مراجعه به ماموران صلاحیتدار به او ارائه دهند. رعایت وضعیت بهداشتی مغازهها و استفاده از وسایل بهداشتی و تجهیز مغازهها به دربهای شیشهای یا چوبی و تمیز و نظافت دیوارها و کف مغازهها و... نمونههایی از این اقدامات بودند.