عقب‌نشینی بورس پس از ۸ هفته صعود

بازار سهام پس از ثبت بازدهی‌های قابل‌توجه در نیمه نخست سال، در هفته گذشته وارد فاز اصلاحی شد. بررسی رفتار نماگرهای سهامی نشان می‌دهد که کاهش قیمت‌ها در هفته گذشته را می‌توان در چارچوب یک دوره تنفس و استراحت قیمتی پس از رشد قابل‌توجه بازار در نیمه نخست سال ارزیابی کرد. رشد ممتد قیمت سهام در ماه‌های گذشته، در کنار افزایش قابل‌توجه ارتفاع شاخص‌ها، سبب شده بود بخشی از معامله‌گران در سطوح فعلی اقدام به شناسایی سود کنند. 

از سوی دیگر، جابه‌جایی منابع میان گروه‌های مختلف بازار و تغییر ترکیب پرتفوی سرمایه‌گذاران نیز می‌تواند یکی از عوامل شکل‌گیری فشار عرضه در هفته گذشته باشد. در چنین شرایطی، افت نماگرهای سهامی لزوما به معنای کاهش جذابیت کلی بازار نیست، بلکه می‌تواند بخشی از فرآیند تعدیل قیمت‌ها پس از یک دوره رشد ممتد باشد. نکته قابل‌توجه آنکه با وجود افت شاخص‌ها، معاملات سهام همچنان در سطوح قابل‌توجهی دنبال شد و میانگین روزانه ارزش معاملات خرد در هفته گذشته به حدود ۴۳همت رسید. تداوم این سطح از فعالیت معاملاتی نشان می‌دهد که جریان نقدینگی از بازار سهام به‌طور کامل خارج نشده و بخشی از منابع در حال جابه‌جایی میان صنایع و گروه‌های مختلف است.

 تغییر مقصد نقدینگی

یکی از مهم‌ترین اتفاقات هفته گذشته، تغییر رفتار سرمایه‌گذاران حقیقی در بازارهای مختلف بود. در پایان هفته، حدود ۱۶ همت پول توسط حقیقی‌ها از گردونه معاملات سهام خارج شد. این خروج منابع در شرایطی رخ داد که بازار پس از چند هفته رشد متوالی وارد مرحله اصلاحی شده بود. بنابراین بخشی از سرمایه‌گذاران حقیقی ترجیح دادند منابع خود را از سهام خارج کرده و به سمت گزینه‌هایی با نوسان قیمتی کمتر یا ابزارهای مبتنی بر دارایی‌های مختلف هدایت کنند. در این میان، صندوق‌های درآمد ثابت بیشترین سهم را از جذب منابع خارج‌شده از بازار سهام به خود اختصاص دادند. طی هفته گذشته حدود ۶ هزار و ۹۰۰‌میلیارد تومان پول توسط حقیقی‌ها وارد این صندوق‌ها شد. با احتساب این رقم، مجموع ورود پول حقیقی‌ها به صندوق‌های درآمد ثابت از ابتدای سال به حدود ۶۱همت رسید. این روند بیانگر آن است که بخشی از سرمایه‌گذاران در دوره اصلاح بازار، به‌جای خروج کامل از فضای سرمایه‌گذاری، منابع خود را به سمت ابزارهایی با ریسک پایین‌تر منتقل کرده‌اند. 

در کنار صندوق‌های درآمد ثابت، صندوق‌های طلا نیز در هفته گذشته مقصد قابل‌توجهی برای منابع حقیقی‌ها بودند. حدود ۴هزار و ۷۰۰‌میلیارد تومان پول وارد این صندوق‌ها شد و مجموع ورود پول حقیقی‌ها به صندوق‌های طلا از ابتدای سال به حدود ۲۱هزار و ۶۰۰‌میلیارد تومان رسید. افزایش ورود منابع به این صندوق‌ها را می‌توان در کنار تحولات بازار طلا و افزایش توجه سرمایه‌گذاران به دارایی‌های غیرسهامی مورد بررسی قرار داد.  در مقابل، صندوق‌های نقره برخلاف صندوق‌های طلا با خروج حدود ۸۲‌میلیارد تومان پول حقیقی‌ها در هفته گذشته مواجه شدند. صندوق‌های املاک و مستغلات نیز ورود ۳۸‌میلیارد تومانی منابع حقیقی‌ها را تجربه کردند. در مجموع، ترکیب جریان نقدینگی نشان می‌دهد که اصلاح بازار سهام در هفته گذشته با تغییر مقصد بخشی از منابع سرمایه‌گذاران همراه بوده است.

 ارزش دلاری بازار سهام

در کنار تحولات شاخص‌ها و جریان نقدینگی، ارزش دلاری بازار سهام نیز در پایان هفته گذشته به حدود ۱۰۲‌میلیارد دلار رسید. این متغیر از آن جهت اهمیت دارد که امکان بررسی اندازه بازار سهام از منظر ارزی را فراهم می‌کند و تصویری متفاوت از ارزش بازار نسبت به محاسبات ریالی ارائه می‌دهد. همزمان، میانگین روزانه ارزش دلاری معاملات در هفته گذشته حدود ۱۸۸‌میلیون دلار بود. مقایسه این رقم با ارزش معاملات ریالی نشان می‌دهد که با وجود اصلاح نماگرهای سهامی، گردش معاملات همچنان در سطح معناداری قرار داشته است. به بیان دیگر، کاهش قیمت‌ها در هفته گذشته با افت شدید فعالیت معاملاتی همراه نشده و همچنان حجم قابل‌توجهی از منابع در بازار در حال گردش بوده است. 

در مجموع، هفته گذشته را می‌توان نقطه توقفی پس از یک دوره طولانی رشد در بازار سهام دانست. شاخص کل پس از ۸ هفته صعود متوالی وارد محدوده اصلاحی شد، شاخص هموزن پس از دو هفته رشد کاهش یافت و فرابورس نیز پس از ۹ هفته مثبت، هفته‌ای نزولی را پشت سر گذاشت. در همین حال، خروج منابع از سهام و ورود همزمان پول به صندوق‌های درآمد ثابت و طلا، نشان‌دهنده تغییر موقت در ترجیحات بخشی از سرمایه‌گذاران است. اکنون تداوم ارزش معاملات و نحوه توزیع نقدینگی میان صنایع و ابزارهای مختلف می‌تواند از مهم‌ترین متغیرهای تعیین‌کننده مسیر بازار در هفته‌های آینده باشد.