چشمانداز بازار سهام پس از یک هفته سرخ بررسی شد؛
بورس در برزخ ریسکها
بازار سهام هفته گذشته را در شرایطی به پایان رساند که تمامی روزهای معاملاتی آن با ریزش شاخصها و غلبه فشار فروش همراه بود. کارشناسان معتقدند؛ افزایش نااطمینانیهای سیاسی و حرکت بخشی از سرمایههای خرد به سمت بازارهای موازی، فضایی محتاطانه را بر تالار شیشهای حاکم کرده است. همزمان با افت بورس، بازار ارز نیز روندی متفاوت را تجربه کرد و نرخ دلار با ثبت سطوح جدید قیمتی، بار دیگر در کانون توجه فعالان بازارها قرار گرفت. رشد قیمت دلار در کنار افزایش تقاضا برای طلا و صندوقهای مبتنی بر طلا، نشان داد بخشی از سرمایهگذاران در شرایط افزایش نااطمینانی، ترجیح دادهاند داراییهای خود را به بازارهایی منتقل کنند که از نگاه آنها در کوتاهمدت ریسک کمتری دارند. از اینرو چرخش استراتژی معاملهگران یکی از مهمترین ویژگیهای معاملات هفته گذشته بود و بر روند بازار سهام نیز اثر محسوسی گذاشت.
استراتژی احتیاط
البته رفتار بازار در آخرین روز معاملاتی هفته تا حدودی با روزهای ابتدایی تفاوت داشت و از شدت عرضهها کاسته شد و در برخی گروهها تقاضا به تدریج افزایش یافت. کاهش صفهای فروش و متعادل شدن معاملات، این احتمال را مطرح کرده که بازار به تدریج در حال فاصله گرفتن از فضای هیجانی روزهای گذشته باشد.
اکنون مهمترین پرسش فعالان بازار این است که آیا اصلاح اخیر به پایان خود نزدیک شده یا فشار فروش در هفته آینده نیز ادامه خواهد یافت؟ پاسخ این پرسش تا حد زیادی به وضعیت متغیرهای سیاسی و روند تحولات روزهای پیشرو وابسته است. اگر از شدت تنشها کاسته شود و سیگنالهای مثبتی از فضای سیاسی مخابره شود، احتمال بازگشت بخشی از سرمایههای خرد به بورس افزایش خواهد یافت. در مقابل، تداوم نااطمینانیها میتواند همچنان سرمایهگذاران را به سمت رفتارهای محافظهکارانه هدایت کند.
در کنار تحولات سیاسی، گزارش عملکرد شرکتها نیز یکی دیگر از متغیرهای اثرگذار بر روند معاملات خواهد بود. بسیاری از تحلیلگران معتقدند در شرایطی که بخشی از سهام پس از اصلاح اخیر به محدودههای جذابتری رسیدهاند، انتشار گزارشهای مطلوب میتواند بار دیگر نگاه سرمایهگذاران را به سمت سهام بنیادی جلب کند. از این رو، حتی اگر شاخص کل همچنان نوسانی باشد، انتظار میرود برخی صنایع و شرکتهای برخوردار از بنیاد قوی عملکرد متفاوتی نسبت به کلیت بازار داشته باشند. کارشناسان همچنین تاکید میکنند که رشد نرخ دلار و اقبال سرمایهگذاران به طلا در روزهای گذشته، نشان داد که تغییر مسیر پول همچنان ادامه دارد و بازگشت این منابع به بورس نیازمند کاهش ریسکهای سیاسی و افزایش اطمینان نسبت به آینده است. بنابراین هفته پیشرو را میتوان هفته تعیینکنندهای برای بازار سهام دانست. اگر فضای سیاسی آرامتر شود و فشار فروش بیش از این تشدید نشود، بورس میتواند به تدریج وارد فاز متعادلتری شود و بخشی از سرمایههای خرد دوباره به سمت سهام ارزنده بازگردد. اما در صورتی که متغیرهای سیاسی همچنان بر مدار تنش حرکت کنند، احتمال تداوم نوسانات و احتیاط معاملهگران نیز دور از انتظار نخواهد بود. در همین رابطه محمد غفوری، تحلیلگر بازارهای مالی در گفتوگو با «دنیای اقتصاد» در مورد سناریوهای بازار سهام در روزهای آینده گفت: همزمان با ثبت سقفهای جدید در بازار ارز، فضای محتاطانه بر معاملات سهام نیز تشدید شده و تا زمانی که شاخص کل نتواند دوباره به بالای سطح ۵میلیون واحد بازگردد، نمیتوان انتظار شکلگیری یک روند صعودی فراگیر را داشت. البته انتشار گزارشهای سهماهه شرکتها و برگزاری مجامع سالانه میتواند در روزهای پیشرو، توجه سرمایهگذاران را به برخی صنایع بنیادی، بهویژه گروههای غذایی و دارویی، معطوف کند.
این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به چشمانداز معاملات اظهار کرد: برای تحلیل وضعیت آتی بورس، مهمترین متغیری که فعالان بازار باید به آن وزن بیشتری بدهند، تشدید تنشهای سیاسی و نظامی است. افزایش سطح تنشها به مهمترین عامل اثرگذار بر انتظارات سرمایهگذاران تبدیل شده و طبیعی است در چنین فضایی، تصمیمهای معاملاتی بیش از گذشته تحتتاثیر ریسکهای سیستماتیک قرار گیرد.
او افزود: همزمان با تشدید این تنشها، بازار ارز نیز واکنش محسوسی نشان داده است. نرخ دلار در بازار آزاد، حتی با وجود تعطیلی بازار، از سقف تاریخی خود عبور کرد و در بازارهای غیررسمی نیز قیمت تتر بالاتر از نرخهای قبلی در حال معامله است. این تحولات یک هشدار جدی برای فعالان اقتصادی محسوب میشود. چراکه دلار پس از ماهها نوسان در یک محدوده مشخص، اکنون نشانههایی از ورود به یک روند افزایشی را بروز داده است.
محمد غفوری گفت: اگر این روند ادامه پیدا کند، در کوتاهمدت میتوان محدودههای بالاتر را به عنوان هدف قیمتی دلار در بازار آزاد در نظر گرفت. البته این موضوع صرفا به بازار ارز محدود نمیشود و میتواند بر انتظارات تورمی، رفتار سرمایهگذاران و جریان سرمایههای خرد در سایر بازارها از جمله بورس نیز اثرگذار باشد.
این کارشناس با اشاره به معاملات روزهای آینده بورس گفت: با وجود اهمیت تحولات سیاسی، نباید از دو رویداد مهم پیشروی بازار سرمایه غافل شد. این رویدادها میتوانند بر روند معاملات تاثیر قابلتوجهی داشته باشند. نخست، برگزاری مجامع عمومی سالانه شرکتهاست که باعث خواهد شد بخش قابلتوجهی از نمادهای بازار در روزهای شنبه و یکشنبه متوقف شوند.
محمد غفوری افزود: با آغاز فصل مجامع، تعداد زیادی از شرکتهای بورسی برای برگزاری مجمع سالانه خود بسته خواهند شد؛ موضوعی که به طور طبیعی از حجم معاملات بازار میکاهد و دامنه نوسانات را نیز محدودتر میکند. بنابراین بخشی از رکود احتمالی معاملات در هفته آینده را باید ناشی از همین توقف گسترده نمادها دانست، نه صرفا کاهش تقاضا.
این کارشناس دومین رویداد مهم روزهای آینده را پایان مهلت انتشار صورتهای مالی سهماهه شرکتها عنوان کرد و گفت: سهشنبه و چهارشنبه آخرین فرصت شرکتها برای انتشار گزارشهای عملکرد فصلی در سامانه کدال است و به همین دلیل انتظار میرود طی این دو روز حجم قابلتوجهی از گزارشهای مالی منتشر شود؛ گزارشهایی که میتوانند نگاه سرمایهگذاران را نسبت به ارزندگی صنایع مختلف تغییر دهند.
رفتار متفاوت صنایع
محمد غفوری با اشاره به گزارشهای منتشرشده تاکنون اظهار کرد: بررسی عملکرد شرکتها نشان میدهد برخی صنایع، بهویژه گروههای غذایی و دارویی، گزارشهای قابل قبولی ارائه کردهاند. پایین بودن بهای تمامشده محصولات، مدیریت مناسب موجودیها و بهبود درآمدهای عملیاتی باعث شده حاشیه سود این شرکتها نسبت به دورههای گذشته رشد محسوسی داشته باشد.
او افزود: همین موضوع سبب شده است که صنایع غذایی و دارویی همچنان از منظر بنیادی در موقعیت مناسبی قرار داشته باشند و حتی در شرایطی که کلیت بازار تحت فشار ریسکهای سیاسی قرار دارد، بتوانند مورد توجه سرمایهگذاران قرار گیرند. به اعتقاد این کارشناس، این دو گروه از معدود صنایعی هستند که در شرایط فعلی ظرفیت حفظ عملکرد مناسب و جذب نقدینگی را دارند.
به گفته این کارشناس، سایر صنایع همچنان بیش از هر عاملی تحتتاثیر اخبار سیاسی و تحولات منطقهای قرار خواهند داشت. تا زمانی که سطح تنشها کاهش پیدا نکند، بخش عمده بازار احتمالا در یک فضای اصلاحی یا دستکم نوسانی باقی خواهد ماند و نمیتوان انتظار داشت رشد پرقدرت و هماهنگی در اکثر نمادها شکل بگیرد. این کارشناس در ادامه با اشاره به وضعیت شاخص کل اظهار کرد: از منظر تکنیکال نیز بازار هنوز وارد مرحلهای نشده که بتوان از پایان اصلاح سخن گفت. شاخص کل تا زمانی که نتواند دوباره بالای محدوده ۵میلیون واحد تثبیت شود، همچنان در وضعیت نوسانی قرار خواهد داشت و بازگشت به یک روند صعودی پایدار نیازمند عبور مجدد از این سطح مهم است. او افزود: تثبیت شاخص بالای این محدوده میتواند نشانهای از بازگشت اعتماد به بازار باشد، اما تا پیش از آن، هرگونه رشد مقطعی را باید در چارچوب نوسانات کوتاهمدت ارزیابی کرد. از این رو، سرمایهگذاران نباید صرفا بر اساس رشدهای روزانه درباره تغییر روند بازار قضاوت کنند.
محمد غفوری، تاکید کرد: با توجه به افزایش تنشهای سیاسی و نظامی و رشد نرخ دلار، در کوتاهمدت انتظار شکلگیری یک رشد دستهجمعی در بورس وجود ندارد. بازار همچنان از فرصتهای انتخابی خالی نیست و برخی صنایع میتوانند برخلاف روند عمومی بازار عملکرد بهتری داشته باشند. گروههای غذایی و دارویی به دلیل شرایط بنیادی مناسب و گزارشهای مطلوب، همچنان شانس بیشتری برای جلب توجه سرمایهگذاران دارند و در صورت تداوم شرایط فعلی، میتوانند جزو گزینههای برتر بازار در هفتههای آینده باقی بمانند.
