عوامل اثرگذار بر روند صعودی بازار سهام بررسی شد
کارنامه ۸۰درصدی بورس
۳۰ کانال در ۴ ماه
بورس تهران در ادامه عملکرد مثبت خود از ابتدای سال، همچنان در شرایط مطلوبی قرار دارد و شاخص کل توانسته است با عبور از ۳۰کانال، خود را به محدوده ۶میلیون و ۷۰۰هزار واحد برساند. شاخص کل بورس از ابتدای سال تاکنون حدود ۳۰ کانال را فتح کرده است. این روند نشان میدهد بازار سهام در ماههای گذشته یکی از پرتحرکترین ادوار خود را تجربه کرده است. این وضعیت در شرایطی رقم خورده که جریان ورود پول به بازار نیز ادامه داشته و حضور سرمایهگذاران حقیقی در معاملات، از تداوم تقاضا در بازار حکایت دارد.
افزایش ورود پول حقیقیها در کنار رشد شاخص، از آن جهت اهمیت دارد که نشان میدهد صعود بازار تنها حاصل افزایش ارزش اسمی قیمت سهام نیست و بخشی از سرمایههای جدید نیز در حال ورود به معاملات سهام است. از ابتدای سال بازار سهام میزبان ۷۵همت پول حقیقیها بوده است که تداوم این جریان میتواند به تقویت سمت تقاضا کمک کند و زمینه را برای حفظ سطوح فعلی فراهم کند.
البته میزان رشد شاخص در ماههای گذشته، حساسیت بازار را نسبت به نوسانات نرخ ارز، تحولات سیاسی و تغییر انتظارات سرمایهگذاران بیشتر کرده است. ازاینرو وضعیت کلی بورس همچنان مثبت ارزیابی میشود. ارزش معاملات نیز اکنون در سطح ۳۷هزار میلیارد تومان قرار دارد که نشان میدهد فعالان بازار همچنان تمایل بالایی برای حضور در معاملات دارند. از سوی دیگر، فاصله قابلتوجه میان بازدهی بورس و برخی بازارهای موازی، توجه بیشتری را به بازار سهام جلب کرده است. در چنین شرایطی، ادامه ورود پول میتواند یکی از مهمترین عوامل حمایتکننده از معاملات باشد؛ هرچند برای تداوم این وضعیت، ثبات متغیرهای کلان و حفظ اعتماد سرمایهگذاران اهمیت زیادی دارد.
اثرپذیری از دلار
برزو حقشناس، کارشناس بازارهای مالی، درباره روند معاملات بورس و شرایط بازار سهام به «دنیای اقتصاد» گفت: بازار در معاملات روزهای اخیر تحتتاثیر مجموعهای از عوامل، از جمله اختلال هسته معاملاتی در روز سهشنبه هفته گذشته و افزایش ریسکهای سیستماتیک قرار گرفت. همزمان با تشدید برخی ریسکها، فشار فروش در روزهای پایانی هفته گذشته افزایش یافت و فضای محتاطانه و نگرانی در میان سهامداران بیشتر شد. با این حال، نکته مهم این بود که عرضههای شکلگرفته در روزهای سهشنبه و چهارشنبه با تقاضای مناسبی همراه شد و بخش قابلتوجهی از فروشها در بازار جذب شد.
او افزود: بازار روز شنبه با تقاضای قابلقبولی آغاز شد و این روند نشان داد که با وجود افزایش ریسکها، تقاضا همچنان در بازار سهام وجود دارد. در معاملات یکشنبه نیز اگرچه بسیاری از سهامداران در ابتدای معاملات انتظار داشتند دادوستدها در محدوده منفی دنبال شود، اما بازار با تقاضای قدرتمند و قابلتوجهی مواجه شد و شاخص کل تا پایان معاملات در محدوده مثبت باقی ماند.
به گفته حقشناس، افزایش عرضه در برخی گروهها و نمادها در چنین شرایطی اتفاقی طبیعی است، بهویژه آنکه شاخص کل به محدوده ۶میلیون و ۸۰۰هزار واحد نزدیک شده بود و بخشی از فعالان بازار انتظار داشتند در این سطح، اصلاحی در بازار شکل بگیرد.
برزو حقشناس یکی از عوامل مهم اثرگذار بر روند مثبت بورس را نرخ دلار دانست و اظهار کرد: افزایش نرخ دلار بهطور مستقیم بر ارزش دلاری بازار سرمایه اثر میگذارد. زمانی که نرخ ارز افزایش پیدا میکند، ارزش دلاری بازار سهام کاهش مییابد و همین موضوع میتواند به یکی از محرکهای رشد بازار تبدیل شود. به گفته او، ارزش دلاری بازار سرمایه که در هفتههای گذشته به محدوده ۱۰۰میلیارد دلار و حتی بالاتر از آن رسیده بود، اکنون به زیر ۱۰۰میلیارد دلار کاهش یافته است. این کاهش ارزش دلاری، در شرایط فعلی میتواند یکی از عواملی باشد که توجه سرمایهگذاران را به بازار سهام جلب میکند.
او تاکید کرد: رشد نرخ دلار صرفا بازار ارز را تحتتاثیر قرار نمیدهد، بلکه بهعنوان یک محرک مشترک میتواند بر سایر بازارهای دارایی نیز اثرگذار باشد. در چنین شرایطی، بازار سهام از این متغیر کلان تاثیر میپذیرد و افزایش نرخ ارز میتواند از مسیر افزایش ارزش ریالی داراییها و درآمد شرکتها، انتظارات سرمایهگذاران را تحتتاثیر قرار دهد.
بورس و ریسک
این کارشناس بازار سرمایه درباره مهمترین ریسک فعلی بورس گفت: در شرایط کنونی، مهمترین ریسک بازار همچنان ریسکهای سیستماتیک است. با این حال، بازار سرمایه بهتدریج در حال تطبیق با این شرایط است و فعالان بازار نیز تا حدی به این وضعیت عادت کردهاند. به بیان دیگر، اگرچه افزایش ریسکهای سیستماتیک همچنان برای بازار یک عامل منفی محسوب میشود، اما واکنش بازار نسبت به این ریسکها در مقایسه با گذشته تغییر کرده و بازار تلاش میکند خود را با شرایط جدید منطبق کند.
حقشناس در ادامه درباره انتخاب میان سهام بزرگ و کوچک توضیح داد: نمیتوان صرفا بر اساس اندازه شرکت یا بزرگ و کوچک بودن نماد، درباره جذابیت آن قضاوت کرد. توصیه من این است که سرمایهگذاران به جای تمرکز بر اندازه شرکت، بیشتر به مفروضات بنیادی و شرایط سودسازی آن توجه کنند. مهم این است که وضعیت شرکت در ادامه سال چگونه خواهد بود و آیا بنگاه میتواند مفروضات مطلوب خود را حفظ کند یا خیر.
او افزود: برای سرمایهگذاران اهمیت دارد که آیا شرکت میتواند سودی را که در دورههای گذشته ساخته است تکرار کند یا اینکه سودآوری آن در مسیر رشد قرار دارد. بنابراین، استمرار سودسازی و چشمانداز بنیادی شرکت باید در تصمیمگیری سهامداران نقش پررنگتری نسبت به اندازه شرکت داشته باشد. ممکن است یک شرکت بزرگ از نظر ارزش بازار جذابیت کمتری داشته باشد و در مقابل، یک شرکت کوچک با توجه به مفروضات بنیادی و چشمانداز سودآوری، فرصت بهتری در اختیار سرمایهگذار قرار دهد. از همین رو، نمیتوان یک نسخه واحد برای همه نمادهای بزرگ یا کوچک بازار ارائه کرد.
حقشناس در بخش دیگری از صحبتهای خود درباره سقفهای قیمتی بازارها اظهار کرد: درباره اینکه بازارهای دارایی تا چه سطحی میتوانند رشد کنند، عوامل مختلفی همزمان بر قیمتها اثر میگذارند. یکی از مهمترین این عوامل، نرخ دلار است که افزایش آن میتواند محرکی برای رشد قیمت در سایر بازارها نیز باشد. در واقع، زمانی که نرخ ارز در مسیر افزایشی قرار میگیرد، اثر آن محدود به بازار ارز نمیماند و میتواند به بازارهای طلا، سهام و سایر داراییها نیز منتقل شود.
او درباره رابطه میان تورم و نرخ دلار گفت: یک همسویی و رابطه دو طرفه بین رابطه تورم و نرخ دلار وجود دارد. با این حال، اگر بخواهیم میان این دو عامل اولویتبندی کنیم، تورم را میتوان یکی از محرکهای اصلی افزایش نرخ دلار دانست. در شرایط تورمی، کاهش ارزش پول ملی و افزایش سطح عمومی قیمتها، فشار بیشتری برای رشد نرخ ارز ایجاد میکند و این روند نیز میتواند از مسیرهای مختلف بر سایر بازارهای دارایی اثر بگذارد.
این کارشناس بازار سرمایه درباره چشمانداز نرخ دلار گفت: حتی اگر فرض کنیم ریسکهای سیستماتیک در وضعیت عادی قرار داشته باشند، شرایط کلان اقتصاد ایران همچنان در وضعیت پیچیدهای قرار دارد. اقتصاد کشور در یک سال گذشته دو جنگ را پشت سر گذاشته و هزینههای ناشی از این تحولات، فشار بیشتری بر منابع و بودجه دولت وارد کرده است. چنین شرایطی میتواند نیاز دولت به منابع مالی را افزایش دهد و در نهایت از مسیر افزایش نقدینگی و سایر عوامل اقتصادی، بر نرخ ارز فشار وارد کند. او ادامه داد: در کنار این عوامل، اقتصاد ایران با تورم مزمن نیز مواجه است. همزمان، محدودیتهای خارجی و شرایطی که کشور در آن قرار گرفته، فشار بیشتری بر تامین ارز وارد میکند. به گفته حقشناس، دامنه این محدودیتها حتی در حال گسترش است و اخباری درباره محدود شدن تدریجی برخی مبادی ریلی و زمینی نیز مطرح شده است. مجموعه این عوامل میتواند تامین ارز را برای اقتصاد دشوارتر کند و در نتیجه فشار بیشتری بر بازار ارز وارد شود. او با اشاره به اثر ریسکهای سیاسی بر تقاضای ارز گفت: علاوه بر تقاضای واقعی، در شرایط افزایش ریسکها بخشی از تقاضای کاذب نیز در بازار دلار شکل میگیرد. زمانی که سطح ریسکهای سیاسی و اقتصادی افزایش پیدا میکند، بخشی از افراد برای حفظ ارزش دارایی خود به سمت خرید دلار حرکت میکنند. این رفتار، تقاضای بیشتری را به بازار ارز وارد میکند و میتواند روند افزایشی نرخ دلار را تقویت کند.
برآیند این عوامل، از جمله تورم، محدودیتهای ارزی، کاهش درآمدهای نفتی، افزایش هزینههای ناشی از جنگ و شکلگیری تقاضای احتیاطی، از نگاه حقشناس نشان میدهد نرخ دلار همچنان ظرفیت حرکت در مسیر صعودی را دارد؛ روندی که در ادامه میتواند بهعنوان یکی از محرکهای اصلی بازارهای موازی، از جمله طلا و بورس، عمل کند.
