بازار سهام شاهد بازگشت مشارکت عمومی است
ادامه روند صعودی بورس
معاملات روز شنبه بورس تهران در حالی آغاز شد که شاخص کل برای هجدهمین روز معاملاتی متوالی افزایش ارتفاع را تجربه کرد. نماگر اصلی بازار سهام در این روز با رشد ۲.۰۳درصدی، ۱۲۹هزار واحد افزایش ارتفاع داد و به سطح ۶میلیون و ۵۱۶هزار واحد رسید. به این ترتیب، بازدهی شاخص کل از ابتدای سال به ۷۵درصد رسید و این نماگر وارد ششمین هفته متوالی صعودی خود شد. در سوی دیگر بازار شاخص هموزن با رشد ۱.۴درصدی از یکمیلیون و ۸۲۷هزار واحد گذشت. شاخص هموزن اکنون ۲۷ روز معاملاتی متوالی است که با رشد همراه میشود؛ روندی که نشان میدهد صعود بازار تنها به نمادهای بزرگ و شاخصساز محدود نمانده و بخش قابلتوجهی از سهام نیز در مسیر افزایشی قرار گرفتهاند.
ورود پول حقیقیها به بازار
همزمان با تداوم رشد شاخصها، ارزش معاملات خرد بازار سهام در سطح قابلتوجهی قرار گرفت. در معاملات روز شنبه، ارزش معاملات خرد به حدود ۴۱همت رسید که نشاندهنده استمرار حضور نقدینگی در بازار سهام است. در همین روز حدود هزار و ۵۰میلیارد تومان پول توسط سرمایهگذاران حقیقی وارد بازار شد. ترکیب نمادها نیز بر غلبه تقاضا در بازار تاکید داشت؛ در پایان معاملات روز شنبه، ۸۰درصد نمادها در بخش سبز تابلوی معاملات قرار گرفتند و تنها ۲۰درصد نمادها با افت قیمت مواجه شدند. تداوم ورود پول حقیقیها در کنار افزایش ارزش معاملات و گستردگی صفوف و تقاضای خرید، از تداوم فضای مثبت حاکم بر بازار حکایت دارد. در همین حال، گزارشهای آماری مدیریت نظارت بر بورسهای سازمان بورس و اوراق بهادار نشان میدهد تعداد سهامداران فعال بورس در هفته منتهی به ۴ شهریور از مرز ۷۸۱هزار کد عبور کرده است. رشد ۱۸ درصدی تعداد سهامداران فعال در هفته منتهی به ۴ شهریور، نسبت به هفته قبل خود، یکی از نشانههای مهم بازگشت مشارکت عمومی به بازار سهام است. این رقم نشان میدهد رونق اخیر بورس تنها در افزایش قیمت سهام و رشد شاخصها خلاصه نمیشود و تعداد بیشتری از معاملهگران نیز در جریان معاملات حضور دارند. افزایش مشارکت فعالان بازار، در کنار رشد ارزش معاملات خرد، میتواند عمق بیشتری به معاملات ببخشد و پایداری تقاضا را تقویت کند. همچنین در شرایطی که شاخص کل در محدودههای تاریخی قرار دارد، تداوم افزایش تعداد کدهای فعال میتواند بهعنوان یکی از متغیرهای مهم برای ارزیابی کیفیت روند صعودی بازار در هفتههای آینده مورد توجه قرار گیرد.
شرایط مساعد بازار برای جذب تازهواردها
بازار سهام در سال جاری عملکرد قابلتوجهی داشته و رشد نماگرهای اصلی و افزایش مشارکت معاملهگران، تصویری متفاوت از وضعیت بورس نسبت به دورههای رکودی ارائه میکند. در چنین شرایطی، به نظر میرسد سیاستگذار بازار سرمایه باید توسعه عرضی بازار را نیز در دستور کار قرار دهد. ورود شرکتهای جدید و عرضه تدریجی بنگاههایی که فرآیند پذیرش آنها طی ماههای گذشته انجام شده، میتواند یکی از مسیرهای مهم برای تعمیق بازار و افزایش گزینههای سرمایهگذاری باشد. در سالهای گذشته، عرضههای اولیه عمدتا در دورههای رکود به تعویق میافتاد و سیاستگذار تلاش میکرد در شرایط رکودی، فشار مضاعفی بر بازار وارد نشود. نگرانی اصلی این بود که بخشی از نقدینگی موجود در بازار برای خرید سهام تازهوارد از سایر نمادها خارج شود و به افزایش فشار فروش منجر شود. این رویکرد اگرچه با هدف مدیریت شرایط کوتاهمدت بازار اتخاذ میشد، اما در بلندمدت میتوانست فرآیند توسعه بازار و ورود شرکتهای جدید را کند کند.
اکنون اما شرایط بازار متفاوت است. در ماههای اخیر، ارزش معاملات و مشارکت فعالان بازار افزایش یافته و همزمان تعداد قابلتوجهی از شرکتها در فرآیند عرضه اولیه قرار گرفتهاند. در چنین فضایی، عرضههای اولیه لزوما نباید بهعنوان رقیب نقدینگی موجود تلقی شوند، بلکه میتوانند به افزایش عمق و تنوع بازار کمک کنند. از این منظر، تسهیل ورود شرکتهای جدید، علاوه بر ایجاد فرصتهای تازه برای سرمایهگذاران، میتواند مسیر تامین مالی بنگاهها از بازار سرمایه را نیز تقویت کند. بنابراین، در شرایط رونق بازار، استفاده از ظرفیت عرضههای اولیه میتواند به جای محدودسازی عرضه، در جهت توسعه پایدار بازار سهام مورد توجه سیاستگذار قرار گیرد. در شرایطی که بازار سهام روزهای پررونقی را سپری میکند، روز دوشنبه عرضه اولیه شرکت گروه پتروشیمی تابان فردا با نماد تابان در بورس تهران انجام خواهد شد. این عرضه اولیه، بزرگترین عرضه اولیه تاریخ بازار سهام محسوب میشود و میتواند توجه بخش قابلتوجهی از سرمایهگذاران را به خود جلب کند.
در هفته گذشته در عرضه اولیه نماد منجیل در سوم شهریور، یکمیلیون و ۴۷۰هزار کد معاملاتی مشارکت داشتند. در عرضه اولیه سمهریز در چهارم شهریور نیز تعداد کدهای مشارکتکننده به یکمیلیون و ۴۱۷هزار رسید. با توجه به ابعاد عرضه اولیه تابان و شرایط مساعد حاکم بر بازار سهام، احتمال میرود تعداد مشارکتکنندگان در این عرضه از ارقام ثبتشده در دو عرضه اخیر فراتر رود. در چنین شرایطی، میزان سهام تخصیصیافته به هر کد میتواند فاصله محسوسی با سقف ۱۳هزار و ۲۸۰سهم داشته باشد.