وزیر خارجه عمان همزمان با تشدید تنشها و تلاشها در تنگه هرمز:
از مذاکرات کنار نمیکشیم
در آخرین تحولات خاورمیانه، فایننشال تایمز از تلاش میانجیگران عمانی و قطری برای تدوین چارچوبی جدید برای مذاکرات میان ایران و آمریکا با هدف مدیریت بحران میان دو کشور خبر داد. این روزنامه به نقل از منابع دیپلماتیک مطلع گزارش داد که میانجیگران منطقهای، به ویژه از عمان و قطر، تلاشهای خود را برای تدوین چارچوبی جدید که هدف آن از سرگیری مذاکرات احتمالی میان تهران و واشنگتن و دستیابی به توافقی احتمالی است، تشدید کردند.
بنا به گزارش این روزنامه، میانجیگران همچنان توانستهاند کانالهای ارتباطی پشت پرده را باز نگه دارند و در آخرین رایزنیها میان ایران و عمان، تلاشها بر دستیابی به توافقی موقت و محدود برای ساماندهی تردد کشتیها و حملونقل تجاری از طریق تنگه هرمز متمرکز بوده است. با این حال، منابع اعلام کردند که دولت آمریکا مخالفت خود را با هرگونه توافق جزئی به میانجیگران ابلاغ کرده و خواستار بازگشایی کامل تنگه هرمز به روی کشتیرانی بینالمللی بدون هیچ محدودیتی شده است؛ موضوعی که صرفنظر از نتایج مذاکرات تهران و مسقط مطرح شده و به گفته منابع مطلع، به معنای تغییر قواعد بازی و جابهجا کردن شروط مذاکرات است.
در همین رابطه، روزنامه نیویورکپست مدعی شد عمان در سکوت پیشنهاد ایران برای دریافت مشترک هزینه از کشتیهای عبوری از تنگه هرمز را رد کرده؛ تصمیمی که به گفته منابع آگاه، تحتتاثیر فشارها و تهدیدهای دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا اتخاذ شده است. یک مقام ارشد منطقهای گفت مسقط با دریافت هزینه، حتی بهصورت داوطلبانه، برای خدمات زیستمحیطی و امنیتی موافقت نکرده است. گفتنی است که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا دو بار عمان را تهدید کرده بود که اگر با دریافت عوارض غیررسمی از تنگه هرمز موافقت کند، این کشور را بمباران خواهد کرد. به گفته منابع آگاه از مذاکرات، عمان اکنون در برابر پیشنهاد ایران مقاومت میکند و بهمنظور کمک به تلاشهای گستردهتر برای برقراری صلح، از پذیرش این طرح خودداری کرده است.
تشریح اهداف عمان در پیشبرد دیپلماسی
ادعای نیویورک پست در حالی است که بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان طی یادداشتی برای روزنامه فایننشال تایمز به تاریخ ۳ سپتامبر عنوان کرد که در سالهای اخیر، دیپلماسی به تلاشی سخت و دشوار تبدیل شده است. وی در این یادداشت نوشت: «چند توافق موقتی موفق به کاهش تنشها به طور محدود شدهاند، اما راهحل پایداری برای هیچیک از درگیریهای خطرناک جهانی که بهطور مستقیم جان انسانها را در فلسطین، ایران، یمن، سودان، لبنان، اسرائیل و اوکراین تهدید میکند و خسارات جدی به همسایگان منطقهای و اقتصاد جهانی وارد میآورد، حاصل نشده است. این وضعیت ناشی از کمبود فعالیت نیست: ابتکارات، میانجیگریها، مذاکرات، اجلاسها و یادداشتهای متعددی انجام شده و بسیاری از دیپلماتهای باتجربه زمان و خلاقیت خود را صرف این مسائل کردهاند. وضعیت فعلی نتیجه دو بعد نگرانکننده جدید در سیاست جهانی است که نیازمند واکنش جمعی فوری از سوی جامعه بینالمللی است.»
در ادامه این یادداشت آمده است: «بعد اول، کاهش پایبندی به حقوق بینالملل است. سالهای اخیر شاهد تحکیم اشغالها، افزایش استفاده از ترور و آدمربایی به عنوان ابزار سیاست و حملات بیپروا به غیرنظامیان بودهایم، در کنار بیاحترامی آشکار به نهادهایی مانند سازمان ملل، دیوان بینالمللی دادگستری و دادگاه کیفری بینالمللی. این وضعیت تهدیدی برای بازگشت به دورهای است که قدرتهای بزرگ میتوانستند بدون مجازات عمل کنند، اما این بار با سلاحهای کشتار جمعی. بعد دوم تمایل برخی از رهبران جهان به تصمیمگیری برای انجام دیپلماسی به صورت مستقل و بدون دخالت دیپلماتها است. مشکل این است که آنها بهزودی متوجه میشوند که ابزارهای بسیار کمی برای پیشبرد اهداف خود در اختیار دارند. آنها ناچارند یا به روش سنتی دیپلماسی امپریالیستی قرن نوزدهمی روی آورند یا به معادل مدرن و پیچیدهتر آن که استفاده از قدرت اقتصادی برای تحت فشار قرار دادن کل جمعیتها به منظور تغییر رژیم است.»
وزیر خارجه عمان در ادامه با واکاوی سیاست خارجی عمان در قالب بیطرفی سازنده نوشت: «تمرکز اصلی دیپلماسی عمان در ماههای اخیر بر تلاش برای دستیابی به توافقی بوده که آزادی ناوبری در تنگه هرمز را احیا کند. این مذاکرات شامل تلاش برای ایجاد تعادل بین جزئیات حقوق بینالملل و مسائل حساس امنیت ملی است. هنوز راهحلی حاصل نشده است، اما ما از این مذاکرات کنار نمیکشیم. دلیل این امر البته این است که در خود مذاکرات بسیاری از مسائل در خطر است. همچنین به این دلیل است که خود فرآیند مذاکره -ایدهای که کشورها میتوانند اختلافات خود را از طریق گفتوگو حل کنند- نیز در معرض خطر است. عمان در تلاش است تا از طریق ادامه تعامل خود سه هدف را محقق کند: حفاظت از حاکمیت خود، با توجه به اینکه وضعیت کنونی امنیت آبهای سرزمینی ما را تهدید میکند؛ حفاظت از منافع جامعه بینالمللی، با آگاهی از اینکه در نهایت آسیبپذیرترین افراد بیشترین آسیب را از بسته ماندن تنگه خواهند دید و سرانجام، تاکید بر مرکزیت مستمر حقوق بینالملل با انتخاب عمل در چارچوب آن.»
