فرار نفتکشهای چینی از هرمز
بر اساس دادههای شرکت ردیابی «ورتکسا» دو شرکت «کاسکو شیپینگ انرژی ترانسپورتیشن» و «چاینا مرچنتس انرژی شیپینگ» (سیامایاس) از اواخر ژوئیه، نفتکشهای خود را وارد تنگه هرمز و بابالمندب نکردهاند. نگرانیهای امنیتی ارسال محمولههای نفتی به بزرگترین واردکننده طلای سیاه جهان را محدود کرده است. این تصمیم همزمان با اعلام محاصره دریایی حوثیهای یمن علیه عربستان در ۲۰ ژوئیه رقم خورده، در شرایطی که تنگه هرمز نیز پس از فروپاشی توافق موقت صلح میان آمریکا و ایران که در ماه ژوئن حاصل شده بود، همچنان تقریبا بسته باقی مانده است.
به گفته مقامات کشتیرانی چین، تصمیم این دو شرکت برای پرهیز از هر دو گلوگاه، پس از هماهنگی با مقامات مرکزی پکن اتخاذ شده است. سیامایاس در اواخر ژوئیه به سرمایهگذاران خود اعلام کرد که کشتیهایش تا اطلاع ثانوی وارد تنگه هرمز نخواهند شد. این شرکت همچنین در گزارشی افزود که سایر شناورها نیز از تردد در بابالمندب تا حد امکان پرهیز میکنند. این دو شرکت که مجموعا بیش از صد فروند نفتکش غولپیکر (ویالسیسی) با ظرفیت ۲میلیون بشکه در هر کشتی را در اختیار دارند، پیش از آغاز جنگ آمریکا با ایران در اواخر فوریه، تقریبا نیمی از واردات نفت خام چین از خاورمیانه را جابهجا میکردند.
بر اساس آمار گمرک چین، واردات نفت خام این کشور از خاورمیانه -بهجز نفت ایران که تحت تحریم آمریکاست- سال گذشته بهطور میانگین به ۵میلیون بشکه در روز رسیده بود. به گفته معاملهگران و تحلیلگران، این دو شرکت دولتی بهدلیل تحریمها، نفت ایران را حمل نمیکنند. یکی از مقامات این شرکتها گفت نرخ بهرهبرداری از نفتکشهای غولپیکر از زمان آغاز جنگ با ایران کاهش و بسیاری از کشتیها به مسیرهای طولانیتر به سمت اقیانوس اطلس و قاره آمریکا منحرف شدهاند. او افزود که کشتیها همچنان در حال فعالیتند؛ اما سفرهای طولانیتر و زمان انتظار بیشتری را در شرایط عدمقطعیت فزاینده تجربه میکنند.
بارگیری در خارج از خلیجفارس
دادههای شرکت ردیابی «کپلر» نشان میدهد انتقال کشتیبهکشتی محمولههای نفتی توسط کشتیهای تحت مالکیت چین و هنگکنگ در دریای عمان جهش قابلتوجهی داشته و در ماههای ژوئن و ژوئیه از مرز ۶۰۰هزار بشکه در روز عبور کرده است. این در حالی است که در فروردین و اردیبهشت (آوریل و مه) چنین فعالیتی اصلا ثبت نشده بود و در ۲ماه نخست سال۲۰۲۶ نیز کمتر از ۳۰هزار بشکه در روز بوده است. به گفته یک مقام دیگر در صنعت کشتیرانی چین، این کشتیها با پرهیز از دو تنگه اصلی، به نقاط جدید انتقال کشتیبهکشتی در خارج از خلیجفارس روی آوردهاند؛ مسیری که او آن را «کمریسک و پرسود» توصیف کرد.
این نقاط عمدتا در آبهای نزدیک بنادر عمان و بندر الفجیره امارات متحده عربی قرار دارند؛ جایی که در ماههای اخیر بیشتر صادرات نفت خلیجفارس در آنجا به کشتیهای مقصد آسیا منتقل میشود. بر اساس گفته همین مقام، نرخ کرایه روزانه مسیر عمان به چین جمعه گذشته ۱۴۰هزار دلار برآورد شده که با کسر هزینهها، حاشیه سود روزانه هر نفتکش به حدود ۱۱۰هزار دلار میرسد. به گفته او، پیش از آغاز جنگ با ایران، یک نفتکش ویالسیسی در مسیری مشابه روزانه ۳۰هزار دلار درآمد داشت؛ رقمی که نشان میدهد بحران منطقهای سود حاصل از حملونقل نفت از این منطقه را بهشدت افزایش داده است.
