تورم سالانه تولیدکننده در مرغداریهای صنعتی از ۱۰۰ درصد عبور کرده است
تولید مرغ در چرخه زیان
تشدید شتاب قیمتها
گزارش مرکز آمار ایران از شاخص قیمت تولیدکننده مرغداریهای صنعتی نشان میدهد هزینه تولید در این بخش با شتاب قابلتوجهی افزایش یافته است. شاخص قیمت تولیدکننده در بهار ۱۴۰۵ با رشد ۶۳ درصدی نسبت به فصل قبل به بیش از ۱۱۰۰ رسید. این شاخص نسبت به بهار سال گذشته نیز ۲۱۱ درصد افزایش یافته و تورم سالانه این بخش از ۱۰۰ درصد عبور کرده است. مرغ گوشتی با سهم بیش از ۵۶ درصدی از شاخص کل، مهمترین عامل افزایش قیمت در این بخش بوده است. قیمت تولیدکننده مرغ گوشتی در بهار امسال نسبت به سال گذشته ۲۶۲درصد رشد کرده است. تخممرغ خوراکی نیز با سهم حدود ۱۹ درصدی، افزایش ۱۶۲درصدی را تجربه کرده است.
در میان اقلام مختلف، جوجه یکروزه بیشترین جهش کوتاهمدت را ثبت کرده است. قیمت این محصول در بهار ۱۴۰۵ نسبت به زمستان سال قبل ۲۶۱ درصد افزایش یافته است؛ رشدی که نشاندهنده فشار شدید هزینهای در ابتدای زنجیره تولید مرغ است. همچنین تورم فصلی مرغداریهای صنعتی در بهار ۱۴۰۵ به ۶۳ درصد رسید؛ درحالیکه این رقم در زمستان گذشته ۴۲ درصد بود. همچنین تورم نقطهبهنقطه از ۱۰۸ درصد به ۲۱۱ درصد افزایش یافته است. این روند نشان میدهد رشد قیمت در صنعت مرغداری از یک نوسان کوتاهمدت فراتر رفته و به افزایش پایدار هزینههای تولید تبدیل شده است.
زیان مرغداران از شکاف قیمت تمامشده و فروش
در طول ماههای اخیر افزایش هزینههای تولید و تداوم رشد قیمت مولفههای اثرگذار، صنعت مرغداری را با چالش جدی مواجه کرده است. حبیب اسداللهنژاد مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی کشور در گفتوگو با «دنیای اقتصاد» اظهار کرد: پس از حذف ارز ترجیحی، هزینههای واردات نهادههای دامی به شدت افزایش یافت و این موضوع به طور مستقیم بر قیمت تمامشده مرغ تاثیر گذاشت. به گفته وی، افزایش هزینهها تنها محدود به دوره ابتدایی اجرای این سیاست نبود و پس از آن نیز بسیاری از نهادهها و اقلام مورد نیاز تولید رشد قیمتی قابلتوجهی را تجربه کردند.
وی افزود: پس از حذف ارز ترجیحی، قیمت سویای مصرفی به عنوان غذای مصرفی مرغ افزایش قابل توجهی داشت، قیمت جوجه نیز رشد قابلتوجهی داشت و هزینه واکسن، دارو و سایر اقلام مورد نیاز تولید نیز چند برابر شد. مجموع این عوامل باعث شد قیمت تمامشده تولید مرغ زنده افزایش پیدا کند.
اسداللهنژاد با اشاره به شرایط فعلی تولیدکنندگان گفت: با در نظر گرفتن تمامی مولفههای تولید، قیمت تمامشده هر کیلوگرم مرغ زنده در مقطعی به حدود ۲۸۰هزار تومان رسید و اکنون نیز این رقم بیش از ۲۵۰هزار تومان است. این در حالی است که قیمت خرید مرغ از واحدهای مرغداری حدود ۱۹۰ تا ۲۱۰ هزار تومان است و تولیدکنندگان به ازای هر کیلوگرم مرغ با زیان مواجه هستند.
به گفته وی، زیان واردشده به مرغداران در دو ماه گذشته ناشی از اختلاف میان قیمت تمامشده و قیمت فروش بوده که حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد قیمت محصول را شامل میشود؛ رقمی که ادامه آن برای تولیدکنندگان قابل تحمل نیست.
ضرورت ایجاد مسیر صادراتی
مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشت کشور با اشاره به وجود مازاد تولید در بازار داخلی، خواستار اقدام دولت برای فعالسازی صادرات شد و گفت: اکنون تولید بیش از نیاز بازار است و سیاستگذار باید برای این شرایط تدابیری اتخاذ کند.
وی در پاسخ به پرسشی درباره صدور مجوز صادرات مرغ از سوی نهادهای مسوول و چرایی عدم صادرات در این بخش توضیح داد: صرف صدور مجوز صادرات کافی نیست؛ این موضوع مانند آن است که به فردی گواهینامه رانندگی داده شود اما خودرویی در اختیار نداشته باشد. صنعت نیازمند بازار هدف صادراتی، روابط تجاری پایدار و شرایط رقابتی برای حضور در بازارهای خارجی است.
اسداللهنژاد تاکید کرد: در حال حاضر اعتمادسازی برای خریداران خارجی دشوار است و ایران در بازار صادراتی با رقبای قدرتمندی مانند ترکیه مواجه است. علاوه بر این، قیمت مرغ ایران در برخی بازارهای هدف با قیمتهای قابل رقابت همخوانی ندارد و در بعضی مقاصد نیز محصول ایرانی مشمول تعرفه وارداتی میشود.
وی پیشنهاد کرد دولت برای حمایت از صنعت، سازوکاری مشابه خرید صادراتی را اجرا کند؛ به این معنا که دولت مرغ تولیدشده را خریداری و در شرایط مناسب صادر کند. این پیشنهاد با وجود پیگیریهای انجامشده هنوز عملیاتی نشده است.
مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشت کشور درباره تفاوت قیمت تولید مرغ در استانهای مختلف نیز گفت: تفاوتهایی میان استانها وجود دارد، اما این اختلاف به اندازهای نیست که برخی گزارشها مطرح میکنند. وی توضیح داد: عواملی مانند شرایط اقلیمی، بهرهوری تولید، ضریب تبدیل خوراک و مدیریت واحدهای مرغداری میتواند بر هزینه نهایی اثرگذار باشد. به عنوان نمونه، استانی که شرایط اقلیمی مناسبتر و بهرهوری بالاتری دارد، ممکن است با هزینه تولید پایینتر فعالیت کند.
اسداللهنژاد افزود: هزینه حملونقل و سایر عوامل نیز در قیمت نهایی تاثیر دارند، اما مجموع این عوامل نمیتواند اختلافهای بسیار بزرگ ایجاد کند. اختلاف واقعی قیمت تمامشده میان واحدهای مختلف نهایتا حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد است و ارقام بالاتر قابل تایید نیست.
وابستگی تامین نهادهها به واردات
این فعال صنعت مرغ در ادامه درباره نگرانیها نسبت به تامین نهادههای دامی مورد نیاز کشور اظهار کرد: در شرایط فعلی میزان نهادههای موجود در بازارگاه و بنادر نسبت به دوره استفاده از ارز ترجیحی بیشتر است و برخلاف گذشته، کمبود جدی در تامین نهادهها وجود ندارد.
وی افزود: در حال حاضر کالا به میزان کافی در دسترس است و حتی قیمت سویا نیز کاهش قابلتوجهی داشته است. با این حال، نمیتوان درباره آینده به صورت قطعی اظهارنظر کرد؛ چراکه صنعت دام و طیور کشور همچنان برای تامین نیاز خود به واردات وابسته است. اسداللهنژاد تاکید کرد: استمرار تولید پایدار در صنعت مرغداری نیازمند مدیریت همزمان بازار نهادهها، حمایت از تولیدکنندگان، ایجاد بازارهای صادراتی و اتخاذ سیاستهای قابل پیشبینی از سوی دولت است.
