71 copy

 فرید قدیری: موج صعودی هزینه ساخت مسکن هم در تهران و هم در شهرهای بزرگ کشور فروکش کرده و همزمان قیمت مصالح‌ساختمانی برحسب «مراحل‌ ساخت‌وساز» ۲ رفتار متفاوت از خود نشان می‌دهد.  نتایج تحقیقات میدانی از فعالان ساختمانی در تهران و کلان‌شهرها و همچنین رصد قیمت‌های فروش آنلاین دست‌کم ۱۰نوع مصالح‌ و تجهیزات ساخت مسکن حاکی است، «روند رشد چشم‌گیر ماهانه هزینه ساخت‌ که از اواخر سال گذشته در پی شروع جنگ ۴۰ روزه شدت پیدا کرد، در مرداد امسال متوقف شد.» تورم ماهانه «صفر» تولید مسکن در میانه تابستان اما همه تحولات اخیر در بازار بالادست ساخت‌وساز نیست؛ قیمت یکسری مصالح‌ساختمانی پرمصرف در مراحل «شروع ساخت» از جمله آهن‌آلات و سیمان در حال‌حاضر نسبت به میانه بهار بین ۵ تا ۱۰ درصد کاهش از خود نشان می‌دهد.

سه علت کاهش «التهاب» قیمت ساخت

 بررسی‌های «دنیای‌اقتصاد» درباره سراشیبی تورم تولید مسکن در هفته‌های اخیر سه علت را شناسایی کرده است.

مهم‌ترین اتفاق موثر بر «کاهش التهاب» هزینه ساخت مسکن، پایان فضای ابهام مربوط به زمان جنگ است. عمده‌ فروشندگان مصالح‌ساختمانی چند روز پس‌از شروع جنگ ۴۰روزه، زمانی که موقعیت حملات هوایی به کارخانه‌های فولادی و پتروشیمی‌ تغییر پیدا کرد، روند فروش را متوقف کردند. برخی واسطه‌های بازار نهاده‌های تولید مسکن هم به‌خاطر آنچه «ابهام نسبت به آینده قیمت‌ها» عنوان شد، انبارها را از محصول پر کردند تا ریسک جایگزینی را برای خود کنترل کنند. برآوردها نشان می‌دهد، سهم آهن‌آلات در هزینه ساخت مسکن حدود ۹درصد و سهم مصالح و محصولات با پایه پتروشیمی نیز ۱۰ تا ۱۵درصد است. این ترکیب از نهاده‌‌های تولید مسکن در مجموع، وزن قابل‌توجهی در قیمت ساخت دارند و توقف جریان فروش از یک‌سو و رشد شدید قیمت ناشی از ضربه به تولید از سوی‌دیگر، تورم تولید ساختمان در بهار را به شدت افزایش داد.

آخرین آمار رسمی از تورم تولید مسکن برای سال۱۴۰۴ است که نشان می‌دهد، هزینه ساخت در سال گذشته ۶۲درصد و در زمستان پارسال تحت‌تاثیر اثر جنگ، ۹۷درصد نسبت به مدت مشابه در سال۱۴۰۳ جهش کرد. اکنون روند قیمت مصالح‌ساختمانی این علامت را می‌دهد که «جو روانی» ماه‌‌های جنگ در این بازار تا حدود زیادی برطرف شده است. فعالان ساختمانی علت دوم کاهش التهاب هزینه ساخت را توقف صادرات یکسری محصولات و مصالح‌ساختمانی عنوان می‌کنند. علت سوم نیز از نگاه سازنده‌ها، ثبات نسبی قیمت دلار در هفته‌های اخیر است که چون اثر مستقیم بر قیمت فروش یا واردات تجهیزاتی همچون تاسیسات مکانیکی و سرمایشی-گرمایشی، تجهیزات بهداشتی و سایر نهاده‌های تولید مسکن دارد، باعث کاهش التهاب قیمت ساخت شده است.

دمای قیمت ساخت در «تکمیل» بیشتر از «شروع ساخت»

 اگرچه وضعیت کلی بازار مصالح‌ساختمانی از سردشدن نسبی قیمت‌ها در مقایسه با بهار امسال حکایت دارد، اما از آنجا که در حال حاضر «جبهه اصلی» سرمایه‌گذاری‌های ساختمانی در پروژه‌های ناتمام به قصد «تکمیل سریع» است و رکود نسبی ساخت در «شروع پروژه‌» به مراتب سنگین‌تر از سایر مراحل ساختمانی است، قیمت مصالح‌ساختمانی نیز متناسب با این وضعیت از خود واکنش نشان می‌دهد. روایت سازنده‌ها در این باره حاکی است، عوامل فروش مصالح‌ساختمانی مربوط به شروع پروژه از جمله آهن‌آلات و همچنین بخش خدمات ساختمانی در این مرحله، هم حاضر به تخفیف قیمت در مقایسه با ابتدای تابستان هستند و هم از «تهاتر» با واحد مسکونی پروژه استقبال می‌کنند. اما حجم بالای تقاضای خرید مصالح‌ساختمانی مربوط به تکمیل ساختمان فعلا مانع از تخفیف شده است.

هزینه ساخت آپارتمان متعارف در تهران

 فعالان ساختمانی به «دنیای‌اقتصاد» اعلام کردند، در حال حاضر به‌رغم کاهش ۱۰ تا ۱۵درصدی قیمت برخی مصالح‌ساختمانی نسبت به اردیبهشت‌ماه و ثبات قیمت در مقایسه با تیر، هزینه ساخت یک مترمربع بنای مسکونی نسبت به سال گذشته همین موقع ۸۰ تا ۹۰درصد افزایش از خود نشان می‌دهد. در این میان، قیمت شیرآلات بیش‌از دوبرابر شده، قیمت آجر رشد ۱.۵برابری از خود نشان می‌دهد، قیمت برخی آهن‌آلات ساختمانی تا ۱۰۰درصد افزایش یافته،‌ سیمان چیزی حدود ۸۷درصد رشد قیمت داشته و سنگ نیز افزایش ۵۰درصدی نسبت به سال گذشته همین موقع پیدا کرده است.

در حال حاضر طبق اعلام سازنده‌ هزینه احداث یک مترمربع مسکن در تهران با مصالح‌ساختمانی با کیفیت، معماری و ساز قابل قبول برای ساختمان «نرم» به معنای ۵طبقه روی پیلوت با مساحت ۸۵مترمربع واحد مسکونی، بین ۶۰ تا ۷۰‌میلیون تومان برآورد می‌شود. سازنده‌ها در عین حال هزینه ساخت با لحاظ «حداقل کیفیت» را بالای ۴۰‌میلیون تومان برآورد می‌کنند. برخی فعالان ساختمانی معتقدند، ثبات قیمت ساخت در مردادماه را نباید «پایدار» توصیف کرد؛ چون با توجه به نوسانات شدید «ریسک‌های موثر بر قیمت‌ها»، احتمال تغییر هزینه هر آن وجود دارد.