دنیای اقتصاد گزارش میدهد؛
کام شیرین شرکت های نفتی از تلخی جنگ
گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد- کسری غفوری: غولهای نفت و گاز آمریکا در سایه درگیریها میان ایالات متحده و ایران که به اختلال در زنجیره تامین انرژی و افزایش قیمت سوخت در سراسر جهان منجر شده است سودهای نجومی به جیب زدهاند.با محدود شدن عرضه جهانی بهای نفت خام برنت به عنوان شاخص بینالمللی در ماههای بهار از حدود ۷۰ دلار به بیش از ۱۰۰ دلار در هر بشکه جهش کرد و حتی در مقطعی رکورد ۱۲۶ دلار را نیز به ثبت رساند.
درآمدهای سرشار شرکتهای نفتی در حالی رقم میخورد که شهروندان در بسیاری از کشورها با بحران تامین سوخت دستوپنجه نرم میکنند. در این مدت قیمت بنزین گازوئیل و سوخت هواپیما به شدت افزایش یافته و حتی به جیرهبندی سوخت در استرالیا و تعطیلی ادارات دولتی در نپال و سریلانکا انجامیده است. با این حال شرکتهای بزرگ نفتی از همین بحران نهایت بهره را بردهاند. اکسون موبیل به تازگی اعلام کرد سود سهماهه دوم آن با رشد چشمگیر نسبت به سال گذشته دو برابر شده و به بیش از ۱۴ میلیارد دلار رسیده است.
شورون نیز شرایط مشابهی را تجربه کرد و سود آن با جهشی خیرهکننده تقریبا چهار برابر شد و از مرز ۱۲ میلیارد دلار عبور کرد. شش شرکت بزرگ نفتی اروپا نیز در سهماهه نخست سال مجموعا ۲۲ میلیارد دلار سود به ثبت رساندند که بر اساس گزارش سازمان گلوبال ویتنس ۴۳ درصد بیشتر از مدت مشابه سال گذشته است.
این تضاد آشکار میان سودآوری شرکتها و فشار اقتصادی بر مصرفکنندگان انتقادات گستردهای را به همراه داشته است. به نوشته آسوشیتد پرس، فعالان محیط زیست و کارشناسان انرژی معتقدند در شرایطی که میلیونها نفر در سراسر جهان با قطعی برق جیرهبندی و تورم مواد غذایی مواجه هستند کسب چنین سودهایی از سوی تولیدکنندگان نفت توجیهپذیر نیست.
در عرصه سیاسی نیز دموکراتهای کنگره آمریکا طرحهایی را برای اخذ مالیات بر سودهای بادآورده شرکتهای بزرگ نفتی ارائه کردهاند تا درآمدهای حاصل از آن را به مصرفکنندگان بازگردانند. طراحان این لوایح تاکید دارند در شرایطی که میانگین قیمت بنزین در آمریکا از مرز ۴ دلار عبور کرده و فشار سنگینی بر خانوادههای طبقه کارگر وارد میکند وضع چنین مالیاتی کاملا عادلانه است.
در این میان پالایشگاهها که نفت خام را به محصولات نهایی تبدیل میکنند برندگان اصلی این آشفتهبازار هستند. حاشیه سود مورد انتظار پالایشگاهها که به صورت تاریخی در محدوده ۲۰ تا ۲۵ دلار به ازای هر بشکه نوسان داشت اکنون به سطوح بیسابقه ۵۰ تا ۶۰ دلار رسیده است.
کارشناسان اقتصاد انرژی بر این باورند که به دلیل آسیب دیدن برخی تاسیسات در خاورمیانه و روسیه پالایشگاههای آمریکایی با تمام ظرفیت در حال فعالیت هستند و سودهای کلانی به ویژه در بخش تولید سوخت هواپیما و گازوئیل کسب میکنند. با این حال شرایط برای همه بازیگران این صنعت یکسان نیست.
در حالی که شرکتهای غربی و تولیدکنندگان آمریکایی در حال فروش محصولات خود با قیمتهای گزاف هستند تولیدکنندگان خاورمیانه به دلیل محبوس شدن محمولههای گاز طبیعی مایع در خلیج فارس آسیبدیدگی تاسیسات و افزایش شدید هزینههای حملونقل و تامین امنیت روزهای دشواری را سپری میکنند.
