چرا امارات به دنبال همکاری استراتژیک عمیقتر با هند است؟
چرخش در دکترین دفاعی ابوظبی
مذاکرات فعلی بر اساس رابطهای بنا شده که از سال گذشته به سرعت گسترش یافته است. در ژانویه، امارات و هند از یک «چارچوب همکاری دفاعی جامع» رونمایی کردند که شامل تولید نظامی، سیستمهای موشکی، سکوهای بدون سرنشین، فناوریهای دفاع هوایی و تحقیق و توسعه مشترک میشود. این توافق نشاندهنده بلندپروازی ابوظبی برای فراتر رفتن از خرید بهمنظور تعمیق همکاری صنعتی با شرکای بینالمللی مورد اعتماد است.
این روند در ماه مه و در جریان سفر نارندرا مودی، نخستوزیر هند، به ابوظبی ادامه یافت. این سفر فراتر از یک بسته سرمایهگذاری جدید ۵میلیارد دلاری اماراتی، منجر به توافقاتی در زمینههای انرژی، اتصال، امنیت دریایی و همکاریهای دفاعی-صنعتی شد که روابط امنیتی-اقتصادی را بیش از پیش تقویت میکند. به گفته «کبیر تانجا»، معاون اندیشکده «او.آر.اف خاورمیانه» در دبی، این مذاکرات گزارششده نشاندهنده رابطهای است که به شکلی پیوسته در حال گسترش به حوزههای امنیتی است. تانجا به المانیتور گفت: «رابطه هند و امارات یک رابطه استراتژیک با همگرایی سریع است. همکاری دفاعی در سالهای اخیر در زمینههایی مانند اطلاعات و مبارزه با تروریسم بهطور پیوسته در حال رشد بوده است. اکوسیستم دفاعی هند در مقایسه با همتایان خود هنوز نسبتا نوپا است؛ اما سیستمهایی مانند براهموس در حال حاضر شاهد موفقیت صادراتی در جنوب شرقی آسیا بودهاند که باعث میشود علاقه کشورهای خلیجفارس به این حوزه جای تعجب نداشته باشد.»
این معامله احتمالی همچنین نشاندهنده جاهطلبیهای فزاینده هند برای تثبیت خود بهعنوان یک صادرکننده بزرگ دفاعی است. دهلی نو که مدتهاست بهعنوان یکی از بزرگترین واردکنندگان اسلحه در جهان شناخته میشود، دهه گذشته را صرف سرمایهگذاری سنگین در تولید داخلی بر اساس طرح «ساخت هند» کرده و به دنبال کاهش وابستگی به تامینکنندگان خارجی و در عین حال ایجاد یک صنعت دفاعی رقابتی در سطح بینالمللی است. طبق گزارش «سیپری»، صادرات دفاعی هند از تنها ۷.۳میلیون دلار در سال مالی ۲۰۱۳-۲۰۱۴ به بیش از ۴میلیارد دلار در سال مالی منتهی به مارس۲۰۲۶ افزایش یافته است. درحالیکه هند همچنان دومین واردکننده بزرگ سلاح در جهان است و بیش از ۸درصد از واردات جهانی را به خود اختصاص میدهد، همزمان بهعنوان یکی از سریعترین صادرکنندگان دفاعی در حال ظهور است. براهموس به پرچمدار این استراتژی تبدیل شده است.
هند اولین بار موشکهای براهموس را در سال۲۰۲۲ به فیلیپین صادر کرد و در جریان درگیری مرزی سال گذشته با پاکستان، خود را در نبرد ثابت کرد. دهلی نو از آن زمان با ویتنام و اندونزی برای این موشک توافقاتی را بهدست آورده است؛ درحالیکه طبق گزارشها، کشورهایی از جمله برزیل، شیلی، آفریقای جنوبی و تایلند ابراز علاقه کردهاند. خرید این موشک از امارات، اولین صادرات این موشک به خاورمیانه و یکی از برجستهترین معاملات دفاعی دهلی نو در خارج از آسیا خواهد بود. برخلاف بسیاری از صادرکنندگان سنتی دفاعی، هند بهطور فزایندهای خود را بهعنوان شریکی معرفی میکند که مایل به ترکیب فروش سلاح با انتقال فناوری، همکاری صنعتی و تولید محلی است. این رویکرد بهطور دقیق منعکسکننده اولویتهای کشورهای خلیجفارس است که بهطور فزایندهای به دنبال توسعه مشترک، تولید مشترک و کنترل بیشتر بر فناوریهای حیاتی هستند تا اینکه صرفا به خریدهای آماده متکی باشند.
هند همچنین مزایایی را به امارات متحده عربی ارائه میدهد که فراتر از دفاع است. امارات سومین شریک تجاری بزرگ هند است؛ درحالیکه بیش از ۳.۵میلیون هندی در این کشور زندگی و کار میکنند و پایه سیاسی و اقتصادی را فراهم میکنند که کمتر مشارکت امنیتی نوظهوری میتواند با آن برابری کند. از این نظر، مذاکرات در مورد براهموس نشاندهنده همگرایی دو استراتژی بلندمدت است: «جاهطلبی هند برای تبدیل شدن به یک صادرکننده جهانی تجهیزات دفاعی» و «تلاش امارات برای تنوعبخشی به مشارکتهای امنیتی خود در عین ایجاد یک اکوسیستم دفاعی پیشرفتهتر از نظر فناوری».