دوئل نرخ جهانی و ارز توافقی

بازار جهانی نفت در هفته‌های اخیر تحت‌تاثیر تشدید ریسک‌های ژئوپلیتیک، روندی افزایشی به خود گرفته و این موضوع به‌طور مستقیم بر بازار محصولات پتروشیمی نیز سایه انداخته است. معاملات آتی نفت خام برنت روز جمعه در محدوده ۶۹.۸ دلار به ازای هر بشکه انجام شد و در آستانه ثبت بهترین عملکرد ماهانه خود از ژوئیه ۲۰۲۳ قرار گرفت. این رشد ناشی از افزایش حق بیمه ریسک ژئوپلیتیک در بازار انرژی است. عاملی که هزینه تولید و قیمت‌گذاری محصولات پایین‌دستی ازجمله محصولات پتروشیمی را تحت فشار قرار می‌دهد. تحولات ژئوپلیتیک در ونزوئلا، توقف تولید در قزاقستان، تثبیت تولید نفت آمریکا و تشدید محدودیت‌ها علیه صادرات نفت روسیه، از دیگر عواملی هستند که قیمت نفت را در سطوح بالا نگه داشته‌اند. تداوم این شرایط، چشم‌انداز بازار پتروشیمی را با افزایش هزینه‌ها و نوسانات قیمتی همراه کرده و تصمیم‌گیری فعالان این بازار را بیش از پیش وابسته به تحولات بازار نفت ساخته است.

قیمت‌های پایه زیر سایه تحولات جهانی

قیمت‌های پایه محصولات پتروشیمی روز ۱۲ بهمن‌ماه ۱۴۰۴ اعلام شد. قیمت‌های پایه طی سه هفته نخست اردیبهشت‌ماه سال جاری روندی کاهشی را تجربه کرده بودند، اما پس از آن به مسیر افزایشی بازگشتند. از سوی دیگر، نرخ دلار مبادله‌ای که به‌مدت ۴۷ هفته متوالی در مسیر صعودی قرار داشت، از هفته سوم اردیبهشت‌ماه وارد فاز نزولی شد و در هفته نخست خردادماه تنها حدود ۰.۰۲ درصد افزایش را ثبت کرد. با این حال، پس از این مقطع، نرخ دلار مبادله‌ای بار دیگر روند صعودی خود را ادامه داد. این در شرایطی است که از هفته دوم بهمن‌ماه امسال، نرخ ارز توافقی تغییر جهت داد و کاهشی شد. بر همین اساس، نرخ ارز توافقی در روز ۱۲ بهمن‌ماه با افت ۰.۴ درصدی همراه بود. به‌طوری که قیمت دلار توافقی از ۱۲۵ هزار و ۱۸ تومان در روز ۵ بهمن‌ماه به ۱۲۴ هزار و ۴۲۴ تومان در روز ۱۲ بهمن‌ماه کاهش یافت.

به‌عبارت بهتر افزایش ۵۵ درصد از قیمت‌های پایه محصولات پتروشیمی تحت‌تاثیر وضعیت بازار جهانی رقم خورد. این در حالی است که نرخ ارز توافقی نسبت به هفته گذشته در سراشیبی قرار دارد و فقط مولفه رشد قیمت‌ها در بازار جهانی بر قیمت پایه محصولات پتروشیمی تاثیر گذاشته است.

بررسی قیمت پایه محصولات پلیمری اعلام‌ شده در هفته سوم بهمن‌ماه نشان می‌دهد که ۵۲ درصد از گروه‌های کالایی با رشد قیمت همراه بودند و در این بین پلی‌اتیلن سنگین فیلم با ۴ ‌درصد رشد معادل سه هزار و ۳۵۲ تومان به قیمت ۹۳ هزار و ۸۲۰ تومان رسید و به عنوان نخستین محصول افزایشی در گروه پلیمر معرفی شد. اکریلونیتریل بوتادین استایرن ۰۱۵۰ با ۳.۵ ‌درصد رشد قیمت پایه در رتبه دوم جدول افزایشی‌ها قرار گرفت. پلی‌پروپیلن شیمیایی ZR۲۳۰-MR۲۳۰ با ۰.۵ درصد افت در رتبه نخست کاهشی‌ها ی گروه کالایی پلیمر قرار گرفت.

در گروه کالایی شیمیایی‌‌‌ها نیز ۶۰ درصد از گروه‌‌‌ها با افزایش قیمت پایه همراه بودند. منواتیلن گلایکول در هفته سوم بهمن‌ماه امسال با ۶.۶ ‌درصد رشد به عنوان اولین گروه کالایی شیمیایی‌ معرفی شد و در روز ۱۲ بهمن‌ماه قیمت پایه این محصول ۴۶ ‌هزار و ۴۵۱ تومان به‌ازای هر کیلوگرم اعلام شد. در این گروه نرمال بوتانول در رده دوم افزایشی‌ها قرار گرفت و از این رو با ۶.۵ درصد رشد در جایگاه دوم قرار گرفت. افزایش قیمت ۶۰ درصدی محصولات شیمیایی نیز تحت‌تاثیر روند صعودی قیمت‌ها در بازار جهانی رقم خورده است.

رونق معاملات پلیمر در رینگ فیزیکی

بررسی تالار پتروشیمی و فرآورده‌های نفتی در بورس کالای ایران در بازه زمانی ۴ تا ۱۰ بهمن‌ماه امسال نشان می‌دهد این بازار میزبان ۱۲۷ هزار و ۹۰۲ تن انواع محصول پلیمری بود که با تقاضای ۱۲۶ هزار و ۸۱۴ تنی مواجه شد و در پایان هفته ۹۸ هزار و ۹۲۷ تن از این نوع محصول مورد معامله قرار گرفت. مقایسه بازار فیزیکی پلیمری‌ها در بازه مورد بررسی با هفته قبل از آن نشان می‌دهد که میزان عرضه و حجم معاملات محصولات پلیمری به‌ترتیب ۴ درصد و ۱۱ درصد افزایش داشته و این در حالی رقم خورده است که میانگین قیمت پایه این نوع محصول طی هفته دوم معاملاتی بهمن‌ماه تحت‌تاثیر روند بازار جهانی افزایشی اعلام شد. در بازار فیزیکی محصولات شیمیایی نیز ۴۴ هزار و ۳۵۲ تن محصول عرضه شد که با استقبال ۳۸ هزار و ۴۳۶ تنی مواجه شد و در نهایت ۳۳ هزار و ۳۴۳ تن محصول شیمیایی به‌فروش رسید. مقایسه رینگ فیزیکی محصولات شیمیایی در هفته مورد بررسی با هفته پایانی دی‌ماه نشان می‌دهد که میزان عرضه و حجم معاملات این نوع محصولات به‌ترتیب ۲ درصد و ۷ درصد کاهش داشته است. میانگین قیمت پایه شیمیایی‌ها نیز در هفته مورد بررسی باتوجه به وضعیت صعودی بازار جهانی محصولات پتروشیمی، با رشد همراه بوده است.