دپوی خودرو اوج گرفت
دنیای اقتصاد : طبق آمارهای ارائه شده از سوی خودروسازان که در سامانه کدال منتشر شده، سه خودروساز بزرگ کشور در دو ماه ابتدایی سال جاری با ۲.۶ درصد افت فروش مواجه بودهاند.
این در شرایطی است که تولید خودروسازان در این بازه زمانی افزایشی بوده است. بهطور کلی طبق این آمار خودروسازان داخلی طی فروردین و اردیبهشت ۱۲.۳ درصد از تولیدات خود را نفروختهاند. ایرانخودرو، سایپا و پارسخودرو طی دو ماه گذشته در مجموع ۱۱۶هزار و ۵۱۹ دستگاه خودروی سواری به علاوه پراید وانت را به فروش رساندهاند. این در شرایطی است که در مدت مشابه سال گذشته این رقم به ۱۱۹ هزار و ۶۶۹ دستگاه میرسید. بنابراین در مدت زمان اشارهشده، خودروسازان ۳ هزار و ۱۵۰ دستگاه معادل ۲.۶ درصد خودروی کمتری فروختهاند. البته افت فروش محقق شده تنها مربوط به سایپا است و دو خودروساز دیگر در آمار خود شاهد رشد بودند.
سه خودروساز بزرگ کشور، در دو ماه گذشته ۱۲۸هزار و ۲۰۳دستگاه خودروی سواری تولید کردند که با اضافه شدن ۴ هزار و ۵۹۵ دستگاه پراید وانت این رقم به ۱۳۲هزار و ۷۹۸ دستگاه میرسد، اما در همین مدت زمان میزان فروش آنها ۱۱۶هزار و ۵۱۹ دستگاه بوده است. بنابراین این سه خودروساز در دو ماه ابتدایی سال، ۱۶ هزار و ۲۷۹ دستگاه یعنی ۱۲.۳ درصد از تولیدات خود را به فروش نرساندهاند. بنابراین خودروسازان در این دوماه بهشدت در حال دپوی محصولات خود بودهاند.
مهمترین عامل در دپوی خودروهای تولیدی را میتوان تاخیر سیاستگذار در اعلام قیمتهای جدید دانست.
آخرین قیمتگذاری خودرو به ۲۸ آبان سال گذشته برمیگردد. با شروع سال جدید خودروسازان انتظار داشتند که قیمتهای جدید محصولاتشان اعلام شود، اما درحالی در میانه سومین ماه از سال قرار داریم که هنوز خبری از اصلاح قیمت نیست. در واقع تلاش خودروسازان برای اصلاح قیمت از همان سال گذشته شروع شده بود چراکه تنها کمتر از دوماه از رشد ۳۰ درصدی بهای رسمی محصولات آنها (بعد از فریز قیمتی ۱۸ماهه) گذشته بود که ارز نیمایی حذف شده و نرخ ارز تجاری شناور شد، بسیاری از کارشناسان اعتقاد داشتند که این اتفاق کاملا اثر رشد قیمت خودرو را برای تولیدکنندگان از بین برد، چراکه هزینه تامین ارز آنها چند برابر شد.
با این حال چندین ماه مذاکره راه به جایی نبرد و ماجرا به جایی رسید که مدیریت خصوصی ایرانخودرو طی نامهای به وزارت صمت اعلام کرد که در صورت عدم اصلاح قیمت، فروش خود را متوقف خواهد کرد. البته آمار کدال نشان میدهد که ایرانخودرو در دوماه ابتدایی سال رشد فروش نسبت به مدت مشابه سال قبل داشته است. با وجود این، این شرکت نیز بخش قابل توجهی از تولیدات خود را نفروخته و نسبت فروش به تولید آن ۸۸.۸ درصد است، بنابراین ۱۱.۲ درصد از خودروهای تولیدی خود را دپو کرده است.
با وجود این حامد عاملی، معاون صنایع ماشینآلات و تجهیزات وزارت صمت، روز شنبه در همایش بینالمللی صنعت خودرو و قطعهسازی ایران اعلام کرد: «وزیر صمت بر اصلاح قیمت خودرو تاکید داشته و ما پیگیر تحقق این اصلاحات در خردادماه هستیم.» باید دید که این وعده به تحقق میرسد یا خیر. اما در صورت اصلاح قیمت احتمالا شاهد رشد فروش خودروسازان خواهیم بود.
عامل دیگری را هم که در افت مجموع فروش سه خودروساز بزرگ کشور میتوان تاثیرگذار دانست، تولید خودروهای ناقص است. البته ایرانخودرو تعداد خودروهای ناقص خود را بهطور جداگانه اعلام میکند که در فروردین و اردیبهشت هزار و ۱۲۰ دستگاه بوده است. اما دو خودروساز دیگر در گزارش خود به سازمان بورس که در سامانه کدال منتشر میشود تعداد این خودروها را جداگانه اعلام نکردهاند و احتمال دارد که آنها را جزو خودروهای تولیدی خود محسوب کرده باشند، اما به دلیل داشتن نقص، طبیعتا قابل فروش نبودهاند. خودروهای ناقص به دلیل کمبود قطعه طی دو ماه گذشته دوباره به خط تولید خودروسازان بازگشته است. چراکه مشکلات ارزی و کاهش تولید قطعهسازان، تامین قطعات مورد نیاز را برای آنها سخت کرده است.

جزئیات فروش خودروسازان
اما همانطور که اشاره شد، ایرانخودرو توانسته در دو ماه ابتدایی سال نسبت به مدت مشابه سال ۱۴۰۳ رشد فروش داشته باشد. بنابر آمار ارائه شده به سامانه کدال، ایرانخودروییها در دو ماه گذشته میزان ۷۳ هزار و ۳۳۸ دستگاه از تولیدات خود را به فروش رساندهاند. این شرکت در مدت مشابه سال گذشته ۶۶ هزار و ۹۲۴ دستگاه فروش داشته، بنابراین میزان فروش این خودروساز بزرگ کشور ۶ هزار و ۴۱۴ دستگاه بیشتر شده و ۹.۶ درصد افزایش را ثبت کرده است. طبق آمار ارائه شده به کدال، ایرانخودرو در مدت زمان یاد شده توانسته ۸۲ هزار و ۶۱۱ دستگاه محصول سواری را به تولید برساند.
بر این اساس در بازه زمانی تحت بررسی، بزرگترین خودروساز ایران ۹ هزار و ۲۷۳ دستگاه معادل ۱۱.۲ درصد از تولیدات خود را به فروش نرسانده است. عنوان پرفروشترین محصول ایرانخودرو در دو ماه ابتدایی سال، برخلاف روال معمول به گروه سورن رسیده است. این در شرایطی است که تاکنون همیشه گروه پژو فروش بیشتری را به خود اختصاص میداد. گروه سورن ۲۲هزار و ۸۴۴ دستگاه فروش در دو ماه گذشته داشته است.
در مقایسه آمار ۹هزار و ۷۲۸ دستگاهی فروش سورن در مدت مشابه ۱۴۰۳، فروش این گروه خودرویی ۲.۳ برابر شده است. به نوعی میتوان گفت که ایرانخودرو در این مدت تمرکز خود را روی تولید سورن گذاشته بود. دلیل این امر هم جایگزینی پژو پارس با سورن است. در واقع از خرداد سال گذشته تولید پژو پارس متوقف شده و خط تولید آن به گروه سورن اختصاص پیدا کرد.
اما خانواده پژو که تاکنون همیشه در صدر تولیدات ایرانخودرو بود حالا در رتبه دوم قرار گرفته است. این گروه خودرویی در دوماهه امسال آمار فروش ۲۱ هزار و ۷۵۰ دستگاهی را ثبت کرده است که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته با آمار ۲۸ هزار و ۶۶ دستگاهی، ایرانخودرو حدودا ۲۲ درصد(معادل ۶ هزار و ۳۱۶ دستگاه) پژوی کمتری فروخته است. یکی از علل این موضوع خروج برخی از مدلهای پژو از خط تولید است. در حال حاضر ظاهرا تنها مدل ۲۰۷ در بین خانواده پژو در ایرانخودرو تولید میشود.
علاوه بر این، ایرانخودروییها در دو ماه گذشته ۱۲هزار و ۴۴۷دستگاه دنا را به فروش رساندهاند؛ آماری که نشان میدهد فروش این خودرو نسبت به فروش ۱۱هزار و ۴۶۵دستگاهی مدت مشابه سال گذشته، رشد ۸.۵درصدی داشته است. ایرانخودروییها همچنین از فروش تنها ۲۸۵ دستگاه رانا در دوماهه امسال خبر دادهاند. طبق اعلام این شرکت، فروش رانا در دو ماه ابتدایی سال ۱۴۰۳ به میزان ۲هزار و ۵۷۱دستگاه بوده است. بنابراین فروش این خودرو در مدت زمان یاد شده به میزان قابل توجه ۸۹ درصد کمتر شده است.
طبق آمار ثبت شده در کدال ایرانخودرو در دوماه ابتدایی سال ۱۱هزار و ۲۸۹دستگاه تارا فروخته است، این آمار در مدت مشابه پارسال به میزان ۵ هزار و ۶۹۷ دستگاه بوده است که نشان میدهد فروش این محصول تقریبا دوبرابر شده است. بزرگترین خودروساز ایران همچنین دوهزار و ۱۲۰ دستگاه هایما را در این مدت زمان به فروش رسانده است. این در حالی است که فروش این شاسیبلند مونتاژی چینی در مدت مشابه سال گذشته ۷ هزار و ۶۰۰ دستگاه بود. بنابراین هایما نیز افت فروش شدیدی را ثبت کرده و آمار فروش آن ۷۲ درصد کمتر شده است.
اما دیگر خودروساز بزرگ ایران یعنی سایپا در مدت زمان یاد شده تنها خودروسازی بوده که با افت فروش مواجه بوده است. این شرکت در دوماهه امسال ۳۱ هزار و ۶۱۸ دستگاه محصول تولیدی را فروخته، حال آنکه در مدت مشابه سال ۱۴۰۳ میزان فروش این شرکت به ۴۴ هزار و ۷۵۸ دستگاه میرسید. بنابراین فروش سایپا حدود ۲۹درصد(معادل بالغ بر ۱۳ هزار دستگاه) افت کرده است. طبق آمار موجود در کدال، تولید سواری و پراید وانت سایپا در همین مدت زمان به ۳۶هزار و ۹۲۱دستگاه رسیده است. بنابراین با در نظر گرفتن فروش ۳۱ هزار و ۶۱۸ دستگاهی این شرکت در مدت مذکور، دومین خودروساز بزرگ کشور ۸۵.۶ درصد از محصولات تولیدیاش را فروخته و ۱۴.۴ درصد دیگر را انبار کرده است.
محصولات فروش رفته سایپا در دوماه ابتدایی سال شامل خانواده ایکس ۲۰۰، شاهین و وانت پراید بوده است. در این بین، بیشترین فروش نصیب خانواده ایکس ۲۰۰(تیبا، کوئیک، ساینا) شده است. در بازه زمانی تحت بررسی، ۲۲هزار و ۳۶۸دستگاه از محصولات این خانواده به فروش رفته است. با توجه به آمار ۲۶ هزار و ۶۵۵ دستگاهی دو ماه ابتدایی ۱۴۰۳، فروش این گروه خودرویی بیش از چهار هزار دستگاه معادل ۱۶ درصد کم شده است.
دیگر محصول سایپا یعنی شاهین که در مدلهای دندهای و اتومات به تولید میرسد، در دو ماه گذشته ۵هزار و ۵۸۲ دستگاه فروش داشته است. با توجه به آمار ۸ هزار و ۵۶۶ دستگاهی مدت مشابه سال گذشته، سایپا دو هزار و ۹۸۴ دستگاه معادل ۳۵درصد شاهین کمتری را به فروش رسانده است. سایپا در مدت مذکور، ۳ هزار و ۶۶۸ دستگاه وانت پراید را به فروش رسانده، این درحالی است که در مدت مشابه پارسال آمار فروش ۹ هزار و ۵۳۷ دستگاهی را از این خودرو به جا گذاشته بود. بنابراین میزان فروش پراید وانت ۵هزار و ۸۶۹دستگاه معادل ۶۱.۵ درصد کمتر شده است.
اما پارسخودرو –زیرمجموعه سایپا – نیز شاهد رشد در فروش بوده بهطوری که فروش ۷هزار و ۹۸۷دستگاهی دوماهه سال پیش در فروردین و اردیبهشت امسال به ۱۱ هزار و ۵۶۳ دستگاه رسیده و رشد سه هزار و ۵۷۶ دستگاهی و ۴۴.۷ درصدی را ثبت کرده است.
گروه Q۲۰۰ و سهند تنها محصولات فروشی پارسخودرو در دو ماه ابتدایی سال بودهاند که گروه Q۲۰۰ در مدت زمان یاد شده ۱۰ هزار و ۱۳۰ دستگاه فروش داشته است. در مدت مشابه سال گذشته فروش این گروه ۷ هزار و ۹۸۷ دستگاه بوده است بنابراین در این مدت زمان، فروش این گروه خودرویی ۲هزار و ۱۴۳ دستگاه معادل ۲۶.۸درصد بیشتر شده است. پارسخودرو همچنین هزار و ۴۳۳ دستگاه سهند را فروخته است. در مدت مشابه سال گذشته این خودرو به فروش نمیرسید.
فروش ماهانه خودرو
علاوه بر این، آمار منتشر شده در کدال حکایت از آن دارد که سه خودروساز بزرگ کشور در اردیبهشتماه ۷۳ هزار و ۴۶۱ دستگاه خودروی سواری (به علاوه پراید وانت) را به فروش رساندهاند. این رقم در ماه پیش از آن ۴۳هزار و ۱۰۸دستگاه بوده است. بنابراین در این ماه خودروسازان داخلی با رشد ۷۰.۴ درصدی در فروش خود مواجه بودند که با توجه به تعطیلات نوروزی فروردین ، این امر کاملا طبیعی است.
ایرانخودرو در ماه میانی بهار ۴۸ هزار و ۷۱۳ دستگاه خودرو را به فروش رسانده است. این در شرایطی است که این رقم در فروردین ماه ۲۴ هزار و ۶۷۵ دستگاه بوده است. بنابراین بزرگترین خودروساز کشور، در اردیبهشت ماه با ۹۷.۴ درصد رشد فروش مواجه بوده یا به عبارت دیگر ۲۴ هزار و ۳۸ دستگاه بیشتر خودرو فروخته است.
همچنین سایپا در این ماه ۱۸ هزار و ۹۸۸ دستگاه از محصولات تولیدی خود را به فروش رسانده است. این رقم در ماه ابتدایی سال ۱۲ هزار و ۶۳۰ دستگاه بود. بنابراین نارنجیپوشان جاده مخصوص در این ماه ۶ هزار و ۳۵۷ دستگاه معادل ۵۰.۳ درصد فروش بیشتری نسبت به فروردین داشتهاند که با توجه به تعطیلی نیمی از فروردین رشد محدودی محسوب میشود.
سومین خودروساز بزرگ کشور نیز در اردیبهشت ۵هزار و ۷۶۰دستگاه خودروی سواری به فروش رسانده است، این رقم در مقایسه با فروش ۵هزار و ۸۰۳ دستگاهی فروردین ماه حتی ۴۳ دستگاه کمتر است تا پارسخودرو تنها خودروسازی باشد که در اتفاقی کم سابقه افت فروش در اردیبهشت را نسبت به فروردین ثبت میکند.