کارنامه فروش خودروسازان در۱۴۰۳

طبق آمار‌های ارائه شده از سوی خودروسازان  که در سامانه کدال منتشر شده، ایران‌‌‌‌‌‌‌‌‌خودرو، سایپا و پارس‌‌‌‌‌‌‌‌‌خودرو در مجموع حدود ۹۵۲‌‌‌هزار و ۳۱۵ دستگاه انواع خودروی سواری (به همراه وانت پراید) را در سال گذشته به فروش رسانده‌‌‌اند، این در شرایطی است که در سال ۱۴۰۲ آنها ۹۸۳ ‌‌‌هزار و ۲۳۳ دستگاه محصول را فروخته بودند، بنابراین در سال گذشته خودروسازان بزرگ کشور ۳.۲درصد (معادل حدودا ۳۱‌‌‌هزار دستگاه) افت فروش را به ثبت رسانده‌‌‌اند. همچنین میزان فروش خودروسازان در سال ۱۴۰۳، کمتر از آنچه در این بازه زمانی تولید کرده‌‌‌اند، بوده است.

سه خودروساز بزرگ کشور، سال گذشته حدودا ۸۹۸هزار دستگاه خودروی سواری تولید کردند که با اضافه شدن حدود ۷۲هزار دستگاه پراید وانت این رقم به حدود ۹۷۰هزار دستگاه می‌‌‌رسد اما در همین مدت زمان میزان فروش آنها ۹۵۲هزار و ۳۱۵ دستگاه بوده است. بنابراین این سه خودروساز در سال ۱۴۰۳، حدود ۱.۸درصد از تولیدات خود را به فروش نرسانده‌‌‌اند. از طرف دیگر آمارهای اعلام شده از طرف سازمان بورس نشان می‌‌‌دهد که خودروسازان در آخرین ماه سال ۱۰درصد فروش خود را نسبت به بهمن ماه افزایش داده‌‌‌اند.

نگاهی به ترکیب محصولات فروش رفته حاکی از چالش‌‌‌های موجود برای سیاست‌‌‌های به‌‌‌روزرسانی سبد محصولات است. محصولات جدیدتر و گران‌‌‌تر مانند تارا با وجود رشد ۴۳درصدی فروش، هنوز نتوانسته‌‌‌اند جایگزین مناسبی برای محصولات قدیمی‌‌‌تر باشند و فروش آنها را به نام خود ثبت کنند.

ترکیب محصولات فروش رفته نیز تصویری از مشکلات اقتصادی ارائه می‌‌‌دهد. رشد فروش خودروهایی مانند وانت پراید (۱۷درصد) در مقابل کاهش فروش خودروهای سواری مدرن‌‌‌تر، نشان می‌‌‌دهد که صنعت به سمت محصولات ارزان‌‌‌تر و کاربردی‌‌‌تر متمایل شده است. این امر می‌‌‌تواند نشان‌‌‌دهنده کاهش قدرت خرید مصرف‌‌‌کنندگان برای خرید خودروهای باکیفیت‌‌‌‌‌‌تر باشد.

اما این آمارها را نمی‌‌‌توان بدون در نظر گرفتن چالش‌‌‌های ساختاری این صنعت تحلیل کرد. قیمت‌‌‌گذاری دستوری، سیاست‌‌‌های ارزی، بدهی به قطعه‌سازان و نوسانات بازار ارز، تاثیر مستقیمی بر تامین مواد اولیه و قطعات وارداتی داشته است. خودروسازان برای تامین قطعات کلیدی با چالش‌‌‌های جدی مواجه بوده‌‌‌اند که این امر مستقیما بر میزان تولید و نهایتا فروش آنها اثر گذاشته است.

با توجه به تقاضای پایدار در بازار خودروی ایران، چالش اصلی برای سال ۱۴۰۴ همچنان در بخش تولید خواهد بود. اصلاح نظام قیمت‌‌‌گذاری و بهبود فرآیندهای تامین قطعات مهم‌‌‌ترین اولویت‌‌‌های خودروسازان برای پاسخگویی به نیاز بازار خواهد بود. اما بدون حل این مشکلات شکاف عمیق عرضه و تقاضا ادامه پیدا می‌کند و با کاهش فروش خودروسازان، عمیق‌‌‌تر هم خواهد شد.

جزئیات فروش خودروسازان

در بین سه خودروساز بزرگ کشور، ایران‌‌‌‌‌‌‌‌‌خودرو توانسته بیشترین آمار فروش را در سال گذشته به نام خود ثبت کند. بنابر آمار ارائه شده به سامانه کدال، ایران خودرویی‌‌‌ها در سال ۱۴۰۳ میزان ۵۳۸ هزار و ۲۳۲ دستگاه از تولیدات خود را به فروش رسانده‌‌‌اند. این شرکت در سال پیش از آن ۵۳۷هزار و ۶۰۰ دستگاه فروش داشته، بنابراین میزان فروش این خودروساز بزرگ کشور تقریبا ثابت مانده و تنها ۶۳۲ دستگاه معادل ۰.۱ درصد افزایش را ثبت کرده است. طبق آمار ارائه شده به کدال، ایران خودرو در سال پیش توانسته ۵۳۷ هزار و ۴۲۹ دستگاه محصول سواری را به تولید برساند.  با در نظر گرفتن فروش حدود ۵۳۸ ‌‌‌هزار دستگاهی این شرکت در بازه زمانی تحت بررسی، بزرگ‌‌‌ترین خودروساز ایران بیشتر محصولات تولیدی خود را در سال ۱۴۰۳ فروخته است که نشان می‌‌‌دهد بخشی از موجودی انبار خود را نیز به فروش رسانده است.

پرفروش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ترین محصول ایران‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌خودرو را در سال گذشته، طبق روال معمول خانواده پژو با آمار ۱۶۹هزار و ۶۷۱ ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دستگاهی تشکیل داده است. در مقایسه با سال ۱۴۰۲ با آمار ۲۷۵‌‌‌هزار و ۳۸ دستگاهی، ایران‌‌‌‌‌‌‌‌‌خودرو حدودا ۳۸‌‌‌درصد (معادل ۱۰۵‌‌‌هزار و ۳۶۷ دستگاه) پژوی کمتری فروخته است. این موضوع به علت خروج برخی از مدل‌‌‌های پژو از خط تولید است. در حال حاضر ظاهرا تنها مدل ۲۰۷ در بین خانواده پژو در ایران خودرو تولید می‌‌‌شود و دیگر خبری از پژو ۲۰۶ و پژو پارس نیست.

در بین دیگر محصولات ایران‌‌‌‌‌‌‌‌‌خودرو، گروه سورن، ۱۳۵هزار و ۷۰۸ دستگاه فروش در سال پیش داشته است. در مقایسه آمار ۶۲هزار و ۸۲۸ دستگاهی فروش سورن در سال ۱۴۰۲، فروش این گروه خودرویی حدودا دوبرابر شده است.

ایران‌‌‌‌‌‌‌‌‌خودرویی‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها در سال گذشته ۹۱ ‌‌‌هزار و ۹۳۵ دستگاه دنا را به فروش رسانده‌‌‌‌‌‌‌‌‌اند؛ آماری که نشان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد فروش این خودرو نسبت به فروش ۸۶ هزار و ۶۹۴ دستگاهی سال ۱۴۰۲ رشد ۶ درصدی داشته است. ایران خودرویی‌‌‌ها همچنین از فروش ۱۵‌هزار و ۸۶۱ دستگاه رانا در سال گذشته خبر داده‌‌‌اند. طبق اعلام این شرکت، فروش رانا در سال ۱۴۰۲ به میزان ۲۴ هزار و ۳۵ دستگاه بوده است. بنابراین فروش این خودرو در مدت زمان یاد شده  ۳۴ درصد کمتر شده است.

طبق آمار ثبت شده در کدال ایران خودرو در سال گذشته ۷۱هزار و ۶۶۷ دستگاه تارا فروخته است، این آمار در سال ۱۴۰۲ به میزان ۴۹ هزار و ۸۳۲ دستگاه بوده است که نشان می‌‌‌دهد فروش این محصول ۲۱هزار و ۸۳۵ دستگاه معادل ۴۳ درصد بیشتر شده است. بزرگ‌‌‌ترین خودروساز ایران همچنین ۱۶‌‌‌هزار و ۴۷۵ دستگاه هایما را در سال پیش به فروش رسانده است. این در حالی است که فروش این شاسی‌‌‌بلند مونتاژی چینی در سال پیش از آن ۲۲هزار و ۶۲۶ دستگاه بود. بنابراین هایما نیز نسبت به سال ۱۴۰۲ با افت فروش مواجه بوده است.

اما دیگر خودروساز بزرگ ایران یعنی سایپا در سال ۱۴۰۳ با بیشترین افت فروش مواجه بوده است. این شرکت در سال گذشته ۳۱۵ ‌‌‌هزار و ۷۸۸ دستگاه محصول را فروخته، حال آنکه در سال ۱۴۰۲ میزان فروش این شرکت به  ۳۴۴ هزار و ۷۹۵ دستگاه ‌‌‌ رسید. بنابراین فروش سالانه سایپا بیش از ۹‌‌‌درصد (معادل بالغ بر ۲۹هزار دستگاه) افت کرده است. طبق آمار موجود در کدال، تولید سواری و پراید وانت سایپا در سال گذشته به ۳۲۸ هزار و ۷۸۴ دستگاه رسیده است. بنابراین با در نظر گرفتن فروش ۳۱۵‌‌‌هزار و ۷۸۸ دستگاهی این شرکت در سال مذکور، دومین خودروساز بزرگ کشور ۹۶‌‌‌درصد از محصولات تولیدی‌‌‌اش  را در سال تحت بررسی فروخته و ۴‌‌‌درصد دیگر را انبار کرده است.

محصولات فروش رفته سایپا در سال پیش شامل خانواده ایکس ۲۰۰، شاهین و وانت پراید بوده است. در این بین، بیشترین فروش نصیب خانواده ایکس ۲۰۰ (تیبا، کوئیک، ساینا) شده است. در بازه زمانی تحت بررسی، ۱۹۹‌‌‌هزار و ۱۰۱ دستگاه از محصولات این خانواده به فروش رفته است. با توجه به آمار ۲۳۳‌‌‌هزار و ۳۸۳ دستگاهی سال ۱۴۰۲، فروش این گروه خودرویی بیش از ۳۴‌‌‌هزار دستگاه معادل ۱۴.۷درصد کم شده است.

دیگر محصول سایپا یعنی شاهین که در مدل‌‌‌های دنده‌‌‌ای و اتومات به تولید می‌‌‌رسد، در سال گذشته ۴۶‌‌‌هزار و ۴۶۳ دستگاه فروش داشته است. با توجه به آمار ۵۰‌‌‌هزار و ۸۱۹ دستگاهی سال پیش از آن، سایپا‌‌‌ ۴هزار و ۳۵۶ دستگاه معادل ۸.۵‌‌‌درصد شاهین کمتری را به فروش رسانده است.

سایپا در سال ۱۴۰۳، ۷۰‌‌‌هزار و ۲۲۴ دستگاه وانت پراید را به فروش رسانده، حال آنکه در سال پیش از آن آمار فروش ۵۹‌‌‌هزار و ۹۹۹ دستگاهی را از این خودرو به جا گذاشته بود. بنابراین میزان فروش پراید وانت ۱۰هزار و ۲۲۵ دستگاه معادل ۱۷ درصد بیشتر شده است.

همچنین از بین وارداتی‌‌‌های سایپا ۱۰ هزار و ۴۵۲ دستگاه چانگان و ۱۳۶دستگاه تویوتا طی سال گذشته به فروش رفته است.

اما در پارس خودرو –زیرمجموعه سایپا- بیشترین میزان فروش نصیب گروه Q۲۰۰ با رقم ۶۳ ‌‌‌هزار و ۱۴۵ دستگاه شده است. سال ۱۴۰۲، فروش این گروه ۷۸هزار و ۴۹۷ دستگاه بوده است بنابراین در این مدت زمان فروش این گروه خودرویی ۱۵هزار و ۱۵۲ دستگاه معادل  ۱۹.۵ درصد کمتر شده است.

پارس خودرو در فروش ساینا مدل اس نیز رقم ۱۹هزار و ۵۱۷ دستگاه را ثبت کرده است. سال ۱۴۰۲ پارس خودرو این محصول را تولید نمی‌‌‌کرد.

پارس‌خودرو همچنین ۱۳هزار و ۸۹۱ دستگاه سهند –محصول جدید این شرکت– را سال گذشته فروخته است.

در لیست فروش پارس خودرو نام محصول وارداتی این شرکت، زوتی، نیز به چشم می‌‌‌آید. در سال ۱۴۰۳ تنها ۵۰۸ دستگاه از این خودروی چینی به فروش رفته است.

فروش ماهانه خودرو

علاوه بر این آمار منتشر شده در کدال حکایت از آن دارد که سه خودروساز بزرگ کشور در اسفندماه سال گذشته ۱۰۸هزار و ۴۶۶ دستگاه خودروی سواری (به علاوه پراید وانت) را به فروش رسانده‌‌‌اند. این رقم در ماه پیش از آن ۹۸هزار و ۲۸۶ دستگاه بوده است. بنابراین در این ماه خودروسازان داخلی با رشد ۱۰درصدی در فروش خود مواجه بودند.

ایران خودرو در آخرین ماه از سال ۶۷ هزار و ۹۵۹ دستگاه خودرو را به فروش رسانده است. این در شرایطی است که این رقم در بهمن ماه ۶۰هزار و ۲۶۵ دستگاه بوده است. بنابراین بزرگ‌ترین خودروساز کشور، در اسفندماه با ۱۲.۷درصد رشد فروش مواجه بوده یا به عبارت دیگر ۷هزار و ۶۹۴ دستگاه بیشتر خودرو فروخته است.

همچنین سایپا در این ماه ۳۰هزار و ۵۷۹ دستگاه از محصولات تولیدی خود را به فروش رسانده است. این رقم در ماه میانی زمستان ۲۸ هزار و ۹۳ دستگاه بود. بنابراین نارنجی‌‌‌پوشان جاده مخصوص نیز با رشد فروش در اسفند مواجه بودند و در این ماه ۲هزار و ۴۸۶ دستگاه معادل ۸.۸ درصد فروش بیشتری نسبت به بهمن داشته‌‌‌اند.

سومین خودروساز بزرگ کشور نیز در ماه پایانی سال ۹هزار و ۹۲۸ دستگاه خودروی سواری به فروش رسانده است، این رقم در مقایسه با فروش ۱۰هزار و ۶۰۴ دستگاهی بهمن ماه ۶.۴درصد (معادل ۶۷۶ دستگاه) کمتر است تا پارس خودرو تنها خودروسازی باشد که افت فروش در اسفند را نسبت به بهمن ثبت می‌‌‌کند.