آتش‌نشان آتش‌افروز
یقه‌گیری در تاریخ اقتصاد ایران سابقه‌ای طولانی دارد و هرگاه دولت‌ها در انجام وظایف خود ناتوان بوده‌اند یا بحران بزرگی از خارج بر آنان تحمیل شده است، بدون توجه به عوامل موجد شرایط فعلی، یقه هر که را که توانسته‌اند گرفته‌اند و هرکس را که توانسته‌اند مقصر تشخیص داده‌اند، جز متهم اصلی.
در واقع دولت‌هایی که نقش اصلی را در برافروختن آتش تورم دارند، گاه با پوشیدن ناگهانی لباس آتش‌نشان، خود را در نقش منجی کپسول به دستی ظاهر می‌کنند که قرار است مردم را به‌سرعت از این مهلکه نجات دهد.
دیدگاه سلطان‌سازی هم در همین رویکرد تبیین می‌شود. هر بار در بازاری کمبود ایجاد می‌شود یا قیمت‌ها با شتاب بسیاری آهنگ صعودی را در پیش می‌گیرند، فردی را به نام سلطان این بازار به‌عنوان متهم ردیف‌یک معرفی می‌کنند که گاه مجازات وی تا اشد مجازات است.
به این ترتیب بار دیگر دولت‌ها لباس آتش‌نشان را بر تن می‌کنند. برای مثال در قیمت ۱.۴میلیون تومانی سکه فردی به‌عنوان سلطان این بازار معرفی می‌شود و حکم اعدام وی به اجرا می‌رسد، اما در قیمت ۸۰میلیون تومانی سکه هیچ سلطانی جلب توجه نکرده است. در پایان فقط می‌توان به شعری از نظامی گنجوی اشاره کرد:
«آینه چون نقش تو بنمود راست/ خود شکن، آیینه شکستن خطاست»
* اقتصاددان
