دکتر علی فرحبخش

اقتصاد ایران سال‌هاست با تورمی مزمن و بالا دست‌وپنجه نرم می‌کند. در اغلب تحلیل‌ها، رشد نقدینگی و سیاست‌های پولی انبساطی به‌عنوان مهم‌ترین عامل تورم معرفی می‌شوند. این دیدگاه، هرچند بخشی از واقعیت را بیان می‌کند، اما همه حقیقت نیست. اگر تورم ایران صرفا یک پدیده پولی بود، باید رابطه‌ای تقریبا ثابت و قابل پیش‌بینی میان رشد پایه پولی و نرخ تورم مشاهده می‌شد. درحالی‌که تجربه اقتصاد ایران و بسیاری از کشورهای دیگر نشان می‌دهد شوک‌های سمت عرضه، به‌ویژه تحریم‌های اقتصادی، جهش‌های نرخ ارز، افزایش هزینه تولید و محدودیت‌های تجاری، در سال‌های اخیر به همان اندازه یا حتی بیش از رشد نقدینگی در شکل‌گیری تورم نقش داشته‌اند.

در ادبیات اقتصاد سیاسی، وضعیتی وجود دارد که شاید از جنگ پرهزینه‌تر و از صلح کم‌بازده‌تر باشد؛ وضعیتی که در آن نه گلوله‌ها به‌طور مستمر شلیک می‌شوند و نه اطمینان لازم برای بازگشت اقتصاد به مسیر عادی شکل می‌گیرد. این همان وضعیت «نه جنگ، نه صلح» است؛ وضعیتی که شاید در عرصه دیپلماسی نشانه‌ای از کنترل بحران تلقی شود، اما در عرصه اقتصاد به معنای استمرار نااطمینانی است. اقتصادها بیش از آنکه از خود بحران آسیب ببینند، از تداوم ابهام آسیب می‌بینند.

بیست‌وسه سال از روزی که «دنیای‌اقتصاد» نخستین شماره خود را منتشر کرد، می‌گذرد؛ روزی که بسیاری از ما هنوز معنای یک رسانه تخصصی، مستقل و داده‌محور را در فضای رسانه‌ای ایران تجربه نکرده بودیم. امروز اما این هلدینگ، بزرگ‌ترین مجموعه رسانه‌ای اقتصادی کشور است؛ مجموعه‌ای که نه‌تنها زیرساخت تحلیلی و خبری برای فعالان اقتصاد فراهم کرده، بلکه خود به یک نهاد مرجع تبدیل شده است.

یقه‌گیری در تاریخ اقتصاد ایران سابقه‌ای طولانی دارد و هرگاه دولت‌ها در انجام وظایف خود ناتوان بوده‌اند یا بحران بزرگی از خارج بر آنان تحمیل شده است، بدون توجه به عوامل موجد شرایط فعلی، یقه هر که را که توانسته‌اند گرفته‌اند و هرکس را که توانسته‌اند مقصر تشخیص داده‌اند، جز متهم اصلی.