نگاه دیگران-بخش چهل‌وسوم

قطر به‌مثابه یک« قدرت عاریه‌ای»

شماره روزنامه: ۶۰۶۴ تاریخ چاپ: شماره خبر: ۴۰۸۹۵۱۷ دنیا

دیانا گالیوا/محقق کالج سن آنتونی، دانشگاه آکسفورد ترجمه: محمدحسین باقی

محققان با حمایت از این دیدگاه «برنامه دموکراسی‌سازی»، «کمپین‌های انتقادی» الجزیره علیه رژیم‌های عربی را تحت شعارهای «نظر و نظر دیگری» و «دموکراتیزه کردن جهان عرب» برجسته می‌کنند. العوویفی بیان می‌کند که اعتبار لیبرال الجزیره در برنامه‌هایی مانند «بیش از یک نظر» توسط «سامی حدادِ» اردنی ارائه شد که در آن حداقل سه کارشناس با دیدگاه‌های سیاسی و گرایش‌های ایدئولوژیک متفاوت درباره موضوعات بحث می‌کردند. به گفته‌ العوویفی، این کانال «نقدی رادیکال و اغلب طعنه‌آمیز از رژیم‌های عربی و تعهد به ادعاهای دموکراتیک و حاکمیت ملی» ارائه می‌دهد.

P5_2_50101_1402402111_10762406235328122.957124250_1 copy

۲- گستره‌ قدرت عاریه‌ای قطر: از طریق الجزیره

گستره‌ی الجزیره -که قطر از طریق آن روایات منطقه‌ای و جهانی را تحت تاثیر قرار داده است - شامل بیش از ۲۰کانال است که همه به‌طور همزمان فعالیت نمی‌کنند، از جمله رسانه‌های عربی و انگلیسی، کانال‌های منطقه‌ای برای بالکان، ترکیه و آمریکا و کانال‌های تخصصی مانند «الجزیره مباشر» (متمرکز بر مصر)، ‌« AJ+»، «AJ+ عربی» و «مستند الجزیره». بیش از ۷۰دفتر الجزیره در سراسر جهان وجود دارد. بر اساس یک نظرسنجی در سال۲۰۰۷، ۹۸درصد از بینندگان سایت خبری عرب‌زبان از ۲۰کشور عرب و دو کشور مسلمان غیر عرب (پاکستان و افغانستان) هستند. بینندگان وب‌سایت انگلیسی‌زبان الجزیره عمدتا از غرب (۸۱.۴درصد) و بیش از نیمی از ایالات‌متحده (۴۷درصد) هستند؛ درحالی‌که ۱۴درصد از بینندگان انگلیسی الجزیره از ۲۰کشور عربی و ۵کشور مسلمان دیگر هستند.

به‌منظور تاثیرگذاری بر مخاطبان آمریکایی، الجزیره‌ متمایل به چپ آمریکا در اوت۲۰۱۳ راه‌اندازی شد؛ اما در آوریل۲۰۱۶ به‌دلیل رتبه‌بندی ضعیف، تنش‌های مالی، تعصب ایدئولوژیک و به‌ویژه صنعت رسانه‌ای متخاصم بسته شد.درحالی‌که الجزیره‌ عربی و انگلیسی از ماهیت فراملیتی خود مزایایی به‌دست آوردند و به مهاجران [دیاسپوراها] اجازه دادند تا برنامه‌ها را به زبان مادری خود ببینند، « AJ+» از ماهیت فراملی رسانه‌های اجتماعی به‌طور گسترده‌تری استفاده کرد و اخبار را در وب‌سایت خود، یوتیوب، فیس‌بوک، توییتر و اینستاگرام با محتوای نوشتاری در رسانه‌ها ارائه می‌کند. بنابراین شناسایی گستره‌ «AJ+» بر اساس وضعیت دولتی دشوار است، اما با مطالب موجود به زبان‌های انگلیسی، عربی، اسپانیایی و فرانسوی و با بیش از یک‌میلیارد بازدید از سال ۲۰۱۵، می‌توان آن را از طریق دسترسی به گویشوران این زبان‌ها در نظر گرفت.

بنابراین، قطر از طریق ماهیت فراملی الجزیره به‌عنوان یک بازیگر رسانه‌ای غیردولتی، روایت‌های خود را در گستره‌ای در جهان عرب، کشورهای مسلمان (پاکستان و افغانستان)، کشورهای غربی (ایالات‌متحده، بریتانیا، استرالیا، کانادا)، کشورهای بالکان (بوسنی و هرزگوین، کرواسی، کوزوو، مقدونیه، مونته‌نگرو، صربستان، اسلوونی) و مخاطبان غربی و عرب که اطلاعات خبری را از « AJ+» دریافت می‌کنند، گسترش داد. پیش ‌از این، این گستره شامل مخاطبان ترک (تا سال۲۰۱۷) و مخاطبان آمریکایی (۲۰۱۳-۲۰۱۶) می‌شد.

9781032215822 copy

ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید
دنیای اقتصاد را بعنوان منبع مورد اعتماد خود به گوگل معرفی کنید افزودن