چرا کمالگرایی در محیط کار، سلامت روان را به یغما میبرد؟
روشهای غلبه بر ایدهآلگرایی منفی
![روشهای غلبه بر ایدهآلگرایی منفی](https://cdn.donya-e-eqtesad.com/thumbnail/ws9ucjw9loYV/QHn8O9nsSzT8qCU7RegsN6Pbb5v74eEtbKeSOh05RaaYZ1k5M-NIOEt7TZyzEhnm/perfeccionismo-iStock-1318254515-1200x675+copy.jpg)
پژوهشگران بر این باورند که تاثیرات رسانههای اجتماعی و مقایسهای که بین خودمان و دیگران به وجود آورده و همچنین رقابتیتر شدن روزافزون محیطهای کاری، عامل افزایش کمالگرایی است. اما حتی با وجود سیر صعودی این پدیده، همچنان راههایی برای مدیریت و جلوگیری از اثرات منفی آن وجود دارد. در این نوشتار نحوه غلبه بر تمایلات کمالگرایانه و اثرات منفی آن را توضیح میدهیم.
پیامدهای منفی کمالگرایی
برای مقابله با کمالگرایی، ابتدا باید دامنه تاثیر آن را درک کنید. مثلا شما میتوانید تاکید سالمی بر کمال داشته باشید. محققان این حالت را «تلاشهای شخصی کمالگرایانه» مینامند و حاصلش برخورداری از استانداردهای بالا، وظیفهشناسی، عزت نفس و سطوح پایینتر افسردگی است. از طرف دیگر، کمالگرایی منفی نتیجه استانداردهای غیرواقعبینانه و خودانتقادی تخریبی است. کمالگرایی منفی معمولا با این احساسات همراه است که باید بینقص باشید و انگار هیچوقت به اندازه کافی خوب نیستید. پژوهشها نشان میدهند افراد مبتلا به کمالگرایی منفی، معمولا بر این باورند که همهچیز خارج از کنترل آنهاست، نیاز شدیدی به تایید شدن از سوی دیگران دارند و از ارزیابیهای منفی نسبت به کار خود میترسند. افرادی که با کمالگرایی منفی دست و پنجه نرم میکنند، ممکن است شکست را خیلی بزرگ جلوه دهند و حتی زمانی که دیگران معتقدند موفق عمل کردهاند هم فکر کنند شکست خوردهاند. وقتی دچار وسواس میشوید که مبادا شکست بخورید یا دیگران را از خود ناامید کنید، نشخوار ذهنی دارید یا استانداردهای غیرممکنی برای خود تعریف میکنید و دچار فرسودگی، افسردگی و اضطراب میشوید. پژوهشگران بریتانیایی دریافتهاند که کمالگرایی منفی میتواند حتی طول عمرتان را هم کاهش دهد و علاوه بر ارتباط مستقیمش با افسردگی، عامل اختلالات خوردن، اضطراب و اسکیزوفرنی هم باشد. کمالگرایی منفی فرد را بیانگیزه میکند، چون بر این باور است که کارش هرگز به اندازه کافی خوب نخواهد بود. از این نظر، کمالگرایی میتواند خودتخریبگر باشد و حضور، عملکرد و مشارکت افراد را چه در زندگی شخصی و چه در محیط کار به یک چالش سخت تبدیل کند.
نشانههای کمالگرایی
مردم اغلب فکر میکنند کمالگرایان افرادی خشک و سختگیر هستند. ممکن است گاهی اینگونه هم باشد، اما کمالگرایی میتواند به روشهای بسیار متعددی نمود پیدا کند. به عنوان نمونه، ممکن است افراد کمالگرا وظایفشان را به تاخیر بیندازند یا در پیگیری کار مشکل داشته باشند و در موارد بسیاری اصلا آن کار را انجام ندهند، چون میترسند کارشان بینقص نباشد. یا ممکن است افراد بدون اعتماد به نفس و وابستهای به نظر برسند، چون همیشه به دنبال اطمینان خاطر و تعریف و تایید دیگران هستند.
نکته جالب اینجاست که افراد کمالگرا میتوانند در عین حال متکبر یا خودپسند هم به نظر برسند؛ بهخصوص اگر آن استانداردهای غیرممکن را برای دیگران هم داشته باشند. کمالگرایان میتوانند منزوی باشند و از دیگران کنارهگیری کنند، چون احساس میکنند در حد و اندازه دیگران نیستند، اما به همان اندازه هم میتوانند شوخ و جذاب باشند؛ مثلا کمالگرایان میتوانند برای مقابله با احساس خودکمبینی خود به شوخیهایی متوسل شوند که عملا خودزنی است.
در نهایت، ممکن است فرد کمالگرا شبیه یک همکار عادی به نظر برسد. ممکن است جدالش برای دستیابی به بینقصی در خفا باشد و در ظاهر سعی کند همکار ایدهآلی هم باشد. کمالگرایی چهرههای بسیار متفاوتی دارد. کلید آن این است که بفهمید چه زمانی مخرب و ناسالم است.
چگونه بر کمالگرایی منفی غلبه کنیم
پژوهشهایی که در نشریه «یادگیری و تفاوتهای فردی» منتشر شده نشان میدهد که پرورش حس شفقت به خود و مهربانی با خود تاثیر بسیار مثبتی دارد. پس حالا پرسشی که باید به آن پاسخ دهیم این است که چگونه شفقت و مهربانی لازم برای مقابله با کمالگرایی منفی را در خود ایجاد کنیم.
۱- متفاوت فکر کنید
یکی از راههای کاهش کمالگرایی منفی، مدیریت فرآیند فکری است. مرتب به خود یادآوری کنید که نیازی به کامل بودن نیست و شعاری برای خودتان بسازید؛ چیزی شبیه به این: «پیشرفت مستمر بهتر از کمال به تعویق افتاده است» یا «سرکه نقد به از حلوای نسیه». به خود یادآوری کنید که به اندازه کافی خوب هستید و عملکردتان کافی است و نیازی نیست بینقص باشید. از سوی دیگر متوجه باشید که احتمالا استانداردهای شما بالاتر از دیگران است و چیزی که از نظر شما خوب و کافی است، ممکن است از نظر دیگران معرکه باشد. روش دیگر مدیریت افکار خودتخریبی، پذیرش ذهنیت رشد است. اگر عملکردتان در حد و اندازهای که انتظار دارید نیست، به جای اینکه سریع نتیجهگیری کنید که به اندازه کافی خوب نیستید، ببینید چه واکنشهای دیگری میتوانید نشان دهید. میتوانید مهارت جدید یاد بگیرید، تواناییهای خود را افزایش دهید یا تلاشتان را بیشتر کنید. همه این اقدامات باعث میشوند به جای اینکه باور کنید مجموعه تواناییهای ثابتی دارید که هرگز کافی نیستند، به تواناییتان برای بهبود و رشد مستمر توجه کنید.
۲- احساساتتان را سرکوب نکنید
ممکن است واکنش ناخودآگاه و غریزی شما این باشد که احساسات منفی حاصل از شکست، ترس یا انتقاد را سرکوب کنید. اما اگر یاد بگیرید به احساسات خود بها دهید، به احتمال زیاد سریعتر از این مشکل عبور میکنید. به خودتان زمان بدهید تا احساسات بد خود را لمس کنید، نفس عمیقی بکشید و وضعیت خود را بپذیرید. تمام تلاشتان را بکنید که بدون هیچگونه قضاوتگری یا سرزنشی صرفا احساساتتان را حس کنید. با پذیرش احساساتی که دارید، عملا فضایی ایجاد میکنید که از آن عبور کنید و برای واکنشتان برنامهریزی کنید.
۳- مهربان باشید
یکی دیگر از عناصر کلیدی خودشفقتی این است که با خود و دیگران مهربان باشید. روشی که در چنین مواقعی میتواند بسیار موثر باشد این است که ببینید اگر این شرایط برای شخص دیگری بود چگونه با او برخورد میکردید؟ چون ما معمولا با دیگران مهربانتریم تا با خود. مهربانی با خود یعنی خود را ببخشید و شأنتان را حفظ کنید. علاوه بر این، میتوانید با خودتان صبور و شکیبا باشید. با کلمات مهربانانهای با خودتان صحبت کنید و ملایم باشید. مواقعی هم که اوضاع مطابق میل و انتظار شما پیش نمیرود، درک کنید و از قضاوت کردن خود بپرهیزید. برای خودتان توضیح دهید که چرا این کار را انجام دادید و خودتان را دلداری دهید. یکی دیگر از عناصر مهربانی، قدردانی است. قدر تلاشها، نگرانیتان برای ارائه کار عالی، مهارتهایی که دارید و توانایی رشدتان را بدانید و از خود تشکر کنید.
۴- دیگران را در نظر بگیرید
یکی از راههای خوب غلبه بر کمالگرایی منفی این است که بفهمید احساسات شما بسیار شایع هستند و فقط مختص شما یک نفر نیست. هیچکس کامل نیست. هرکسی نواقصی دارد. همه میتوانند بعضی مواقع عملکرد بهتری داشته باشند. تشخیص تجربیات مشترک و مشابه هم یکی از عناصر خودشفقتی است. متاسفانه کمالگرایی میتواند فرد را منزوی و تنهایی را تشدید کند، چون باور ندارید به اندازه دیگران خوب هستید یا حتی دیگران به استانداردهای شما نمیرسند. با تمرکز بر تجربیات دیگران و همدلی با مشکلاتشان و درک اینکه شما تنها نیستید، میتوانید اثرات منفی کمالگرایی را کاهش دهید. درددل با یک دوست صمیمی هم مفید است. کشمکشهای درونیتان را برایشان تعریف کنید و از آنها بخواهید صادقانه به شما بازخورد بدهند. وقتی دوست و همکار نزدیکی دارید که صادقانه به شما میگوید کجا میتوانید بهتر از این عمل کنید، وقتی میگوید جایی عالی عمل کردهاید و موفق بودهاید هم راحتتر باور میکنید. از آن طرف، با حمایت از دیگران به سلامت روان خودتان هم کمک میکنید. حضور در جامعه و برقراری روابط نقش بسزایی در شادمانی و احساس رضایت فردی دارد.
۵- کارتان را مدیریت کنید
و در نهایت، میتوانید با مدیریت کار خود، کمالگرایی را کاهش دهید. ضربالاجل تعیین کنید تا بیش از اندازه برای کاری زمان نگذارید و احتمال به پایان رساندن کارها را افزایش دهید. شاید کارتان هرگز به آن ایدهآل مورد نظرتان نرسد، اما با وجود مهلت تعیینشده، احتمال انجام شدنش بیشتر میشود. همچنین میتوانید نسبت به اینکه تلاشهایتان را کجا خرج کنید، گزینشی عمل کنید. کمالگرایی زمانی بغرنج میشود که برای همهچیز به دنبال نتایج ایدهآل باشید. به جای این کار حوزههای حیاتیتر را مشخص کنید و به آنها انرژی بیشتری اختصاص دهید و در عین حال حواستان به حوزههای دیگری که قرار است در آنها فقط خوب عمل کنید یا به قدر کافی خوب عمل کنید باشد.
همچنین میتوانید با دیگران کار کنید و مطمئن شوید که در انجام وظایف هماهنگ هستید. اجازه دهید همتیمی شما کاری را برعهده بگیرد که در آن بهتر است و شما وظایفی را برعهده بگیرید که در آنها مهارت بیشتری دارید. تطبیق وظایف و استعدادها میتواند استرس و اضافهکاری را کاهش دهد و کار را برای همه آسانتر کند. کمالگرایی میتواند به افسردگی، انزوا و نارضایتی ختم شود، اما با شناسایی چالشهایتان و اتخاذ روشهای تازهای برای مواجهه با آنها خود را تقویت میکنید و در بینقص نبودن بهتر میشوید. حواستان باشد که در خصوص احساس خوشبختی، سلامت روح و روان و سطح کارآیی همهچیز میتواند به دور باطل کمالگرایی معیوب ختم شود.
منبع: Fast Company