نگرانی فزاینده از امپراتور زرد
دنیای‌اقتصاد - گروه اقتصاد بین‌الملل : اگر تنها یک چیز وجود داشته باشد که حزب کمونیست چین و سیاستمداران تندرو و جنگ‌طلب در آمریکا روی آن توافق داشته باشند، این است که نوآوری راز برتری در حوزه‌های ژئوپلیتیک، اقتصادی و نظامی است. رئیس‌جمهور چین شی جین‌پینگ امیدوار است که علم و فناوری به کشورش کمک کند از آمریکا پیشی بگیرد. در این میان، سیاستمداران در واشنگتن با استفاده از ترکیبی از کنترل‌های صادراتی و تحریم‌ها تلاش می‌کنند از دستیابی چین به مزیت فناوری جلوگیری کنند. اما بعید است استراتژی آمریکا کارساز باشد. اما از منظر اکونومیست، موفقیت این راهبرد آمریکا دور از ذهن به نظر می‌رسد؛ چراکه علم و نوآوری در چین به سرعت در حال پیشرفت است. درواقع اگر آمریکا می‌خواهد همچنان در جهان پیشتاز باشد و بیشترین نفع را از تحقیقات دانشمندان بااستعداد چینی ببرد، بهتر است به جای تمرکز بر عقب نگه داشتن علم در چین، بیشتر بر پیشبرد حوزه‌های علمی در آمریکا تمرکز کند.
برای قرن‌ها غربی‌ها باور نمی‌کردند که چینی‌ها نیز در زمینه علم و فناوری پیشرفت کنند. اروپایی‌های خودخواه به سختی می‌توانستند بپذیرند که چنین مکان دوردستی بتواند قطب‌نما، کمان پولادی و کوره بلند تولید کند. در دهه‌های اخیر و همزمان با پیوستن چین به اقتصاد جهانی، تلاش این کشور برای جبران سریع عقب‌ماندگی‌ها مبتنی بر سوءاستفاده از مالکیت معنوی غرب بوده است و چینی‌ها بیشتر مقلد بوده‌اند تا مبتکر و نوآور. در همین حال، پیشرفت‌های علمی چین به دیده تحقیر نگریسته می‌شد؛ زیرا محققان این کشور تشویق می‌شدند حجم بالایی از مقالات علمی بی‌کیفیت را تولید کنند. اما اکنون زمان آن فرا رسیده است که این تفکرات و ایده‌های کهنه کنار گذاشته شوند. چین اکنون یک قدرت علمی پیشرو محسوب می‌شود.
دانشمندان چینی برخی از بهترین تحقیقات جهان را در حوزه‌هایی چون شیمی، فیزیک و علم مواد انجام می‌دهند. آنها نسبت به همکاران خود از آمریکا و اتحادیه اروپا، مقالات بیشتری را در مجلات معتبر منتشر می‌کنند و شمار زیادی از آثار علمی آنها مورد استناد محققان در سراسر جهان قرار می‌گیرد. آزمایشگاه‌های چینی مجهز به برخی از پیشرفته‌ترین تجهیزات هستند، از ابررایانه‌ها و آشکارسازهای بسیار پرقدرت گرفته تا میکروسکوپ‌های الکترونی برودتی. چین میزبان استعدادهای زیادی است. بسیاری از محققانی که در غرب تحصیل‌کرده یا مشغول بوده‌اند، به خانه بازگشته‌اند. در حوزه نوآوری تجاری، چین در حال کنارزدن فرضیات قدیمی است. باتری‌ها و وسایل‌نقلیه برقی که این کشور صادر می‌کند نه تنها ارزان هستند، بلکه پیشرفته هستند.
هوآوی، شرکت مخابراتی چینی که پس از محرومیت بیشتر شرکت‌های آمریکایی از معامله با آن تا سال۲۰۲۰، افت کرد، امروز دوباره فعالیت خود را احیا کرده است. اگرچه این شرکت تنها یک‌سوم از درآمد اپل یا مایکروسافت را کسب می‌کند؛ اما تقریبا به اندازه آنها برای تحقیق وتوسعه هزینه می‌کند. چین هنوز قدرت برتر فناوری در جهان نیست. هوآوی هنوز دسترسی محدودی به تراشه‌های پیشرفته دارد. خودکفایی پرهزینه است و بسیاری از شرکت‌های دولتی این کشور متصلب هستند. بخش عمده‌ای از هزینه‌های تحقیقاتی توسط دولت تامین می‌شود و برخی از دانشگاه‌های متوسط هنوز تحقیقات متوسطی انجام می‌دهند. به عبارت دیگر، نوآوری چین ناکارآمد است.
با این حال، شی مایل است این ناکارآمدی را تحمل کند تا بتواند در نهایت به نتایجی مطلوب در کلاس جهانی دست یابد. همه این تحولات آمریکا را بر سر یک «دوراهی» قرار داده است. با پیشرفت‌های علمی بیشتر، دانش توسعه‌یافته و به حل مشکلات جهان و بهبود سطح زندگی مردم، به نفع کل بشریت، کمک می‌کند.به لطف کشاورزان چینی، کشاورزان در همه جای جهان می‌توانند برداشت‌های پربارتری داشته باشند. پنل‌های خورشیدی کارآمد چینی در همه مناطق مستعد دنیا به خوبی کار می‌کنند. اما هرچه چین در زمینه نوآوری پیشرفت‌های بیشتری کسب کند، احتمال به‌کارگیری این نوآوری‌ها در زمینه‌هایی با کاربردهای نظامی مانند محاسبات کوانتومی یا سلاح‌های مافوق صوت نیز بیشتر می‌شود. همچنین هدف پکن تبدیل توانایی‌های فناورانه خود به نفوذ اقتصادی و دیپلماتیک خواهد بود. تاکنون آمریکا با تلاش برای مهار چین با استفاده از تحریم‌ها و محدودکردن جریان داده‌ها، استعدادها و ایده‌ها، بر مواجهه با تهدیدها تمرکز کرده است. این واقعیت که یک نظام اقتدارگرا در حال نزدیک‌شدن به مرزهای فناوری است، نگران‌کننده است. با این حال، آمریکا نباید تلاش کند تا بیشتر شبیه چین شود، بلکه باید از نقاط قوت متمایز خود استفاده کند. نتیجه اکتشافات علمی بیشتر، نبوغ فنی و در نهایت امنیت بیشتر خواهد بود.
