فرود تورم از قله؟
دنیای‌اقتصاد : بررسی گزارش مرکزآمار از تورم فروردین‌ماه نشان‌دهنده آن است که تورم نقطه به نقطه در این ماه به ۵/ ۵۵درصد رسیده که در یک دهه اخیر بی‌سابقه بوده است. در این ماه تورم ماهانه نیز ۷/ ۳درصد بوده است. با توجه به آنکه نرخ ارز در فروردین و اردیبهشت سال جاری در مقایسه با ماه‌های پایانی سال گذشته نوسانات کمی داشته است و احتمال آن وجود دارد که تورم ماهانه اردیبهشت کاهشی شود و تورم نقطه به نقطه نیز از قله فعلی فرود یاید. می‌توان گفت که تورم نقطه به نقطه در دو نیمه یک دهه اخیر، دو روند متفاوت را تجربه کرده است. از ابتدای سال۹۲ تورم در سراشیبی بوده درحالی‌که از ابتدای سال۹۷ ثبات رخت بربسته و تورم روند صعودی به خود گرفته است. این به معنای آن است که در نیمه ابتدایی این یک دهه گذشته، مشکل تورم به‌صورت ریشه‌ای حل نشده و سیاست‌های اقتصادی اتخاذشده در نیمه ابتدایی آن به مثابه مسکن عمل کرده است.
دو روند تورمی در یک دهه
بررسی گزارش مرکز آمار از تورم فروردین‌ماه نشان‌دهنده آن است که در فروردین سال جاری، تورم نقطه به نقطه به ۵/ ۵۵درصد رسیده که این عدد در یک دهه اخیر بی‌سابقه بوده است. با بررسی تورم نقطه به نقطه و ماهانه در یک دهه گذشته می‌توان گفت که تورم در این دهه دارای ۴ قله بوده است. اولین قله تیرماه سال۱۳۹۲ است. در این ماه تورم نقطه به نقطه به ۴/ ۴۲درصد رسیده است. پس از آن تورم در یک روند نزولی قرار گرفته و روند کاهشی تورم تا پایان سال۱۳۹۶ تداوم پیدا کرده است. اما با آغاز سال۱۳۹۷ ثبات رخت می‌بندد و آتش تورم شعله‌ور می‌شود.
در این سال تحولات سیاسی و پیامدهای آن موجب شد تا تورم نقطه به نقطه بار دیگر از مرز ۵۰درصد عبور کند. در نیمه ابتدایی۱۳۹۸ تورم به قله ۱/ ۵۲درصدی رسید. پس از تحولات سال۹۷، کمترین میزان تورم مربوط به فروردین‌ماه سال۱۳۹۹ است. در این ماه تورم نقطه به نقطه ۸/ ۱۹درصد بوده است.پس از آن نیز تورم نقطه به نقطه همواره بالای ۲۰درصد بوده است. در فروردین سال۱۴۰۰ تورم نقطه به نقطه بار دیگر خود را به ۵۰درصد رساند. اما رکورد تورم نقطه به نقطه در یک دهه اخیر در ماه گذشته یعنی فروردین ماه رقم خورده است. به‌صورت کلی می‌توان گفت که تورم نقطه به نقطه در دو نیمه دهه گذشته، دو روند متفاوت را طی کرده است. از ابتدای دهه تا پایان سال۱۳۹۶ دوره کاهش و ثبات بوده اما نیمه دوم تورم دائما تمایل به افزایش داشته است.
این مساله می‌تواند بیانگر آن باشد که در نیمه ابتدایی دهه گذشته نیز معضل تورم به‌صورت ریشه‌ای حل نشده و سیاست‌های اتخاذشده به مثابه یک مسکن عمل کرده است. تورم در نیم دهه گذشته کنترل نشده و به‌صورت پایداری بالا بوده است. تجربه این دهه می‌تواند این درس را به همراه داشته باشد که برای حل مشکل تورم باید مشکلات ریشه‌ای آن یعنی سیاست پولی، ریسک‌های سیاسی وثبات ارزی پرداخت. البته منظور از ثبات ارزی، تثبیت نرخ ارز توسط سیاستگذار نیست و به معنای تعدیل نرخ ارز با توجه با اختلاف تورم داخل کشور و خارج آن است.
در فروردین سال جاری تورم ماهانه معادل ۷/ ۳درصد بوده است. با توجه به آنکه نرخ ارز در فروردین و اردیبهشت سال جاری نسبت به ماه‌های پایانی سال گذشته، نوساناتی کمی داشته، احتمال آن وجود دارد که تورم ماهانه اردیبهشت سال جاری، نسبت به فروردین کاهش یافته است و تورم نقطه به نقطه نیز از قله تاریخی خود فرود بیاید.
جزئیات تورم فروردین‌ماه
مرکز آمار در گزارش شاخص قیمت مصرف کننده فروردین‌ماه۱۴۰۲، جزئیات تورم ماه گذشته را اعلام کرده است. بر اساس این گزارش در فروردین ماه سال۱۴۰۲، شاخص قیمت مصرف‌کننده خانوارهای کشور به عدد ۵/ ۱۸۰ رسیده که نسبت به ماه قبلی ۷/ ۳درصد افزایش یافته است. این عدد نسبت به ماه مشابه در سال قبل افزایش ۵/ ۵۵درصدی داشته و در ۱۲ماه منتهی به فروردین سال جاری، نسبت به دوره مشابه در سال قبل ۶/ ۴۷درصد افزایش یافته است.
بررسی تورم نقطه به نقطه کالاها و خدمات مصرفی خانوارهای کشور در فروردین سال جاری نشان‌دهنده آن است که گروه هتل و رستوران با تورم ۶/ ۸۵درصدی بیشترین تورم را تجربه کرده است. پس از آن نیز گروه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها با تورم ۵/ ۷۸درصدی و حمل‌ونقل با تورم ۹/ ۶۳درصدی در رتبه‌های بعدی قرار دارند. علاوه بر این گزارش مرکز آمار نشان می‌دهد که که ارتباطات با ۹/ ۲۱درصد، آموزش با ۱/ ۳۴درصد و مسکن، آب، برق، گاز و سایر سوخت‌ها با ۳۹درصد کمترین تورم نقطه به نقطه را داشته‌اند. بررسی تورم ماهانه کالاها و خدمات مصرفی خانوارهای کشور نشان می‌دهد که در فروردین ماه میوه و خشکبار با تورم ۳/ ۱۵درصدی، حمل‌ونقل با تورم ۶/ ۸درصدی و کالاها و خدمات متفرقه با ۷درصد بیشترین تورم ماهانه را داشته‌اند.
در این ماه آموزش با ۳/ ۰درصد، لبنیات و تخم‌مرغ با ۳/ ۰درصد و روغن‌ها و چربی‌ها با ۵/ ۰درصد کمترین تورم ماهانه فروردین را داشته‌اند. بررسی نرخ تورم سالانه کالاها و خدمات مصرفی خانوارهای کشور به تفکیک استان نیز نشان می‌دهد که استان لرستان با ۹/ ۵۶درصد بیشترین تورم در میان استان‌ها را داشته است. پس از آن استان‌های یزد با ۶/ ۵۶درصد و چهارمحال و بختیاری با ۷/ ۵۵درصد در رتبه‌های بعدی قرار دارند. در این ماه استان تهران با ۷/ ۴۳درصد کمترین تورم سالانه فروردین را داشته است. پس از آن استان‌های فارس با ۴/ ۴۴درصد و بوشهر با ۵/ ۴۴درصد کمترین تورم را تجربه کرده‌اند. در واقع در این ماه لرستان به‌عنوان یکی از استان‌های محروم بالاترین تورم و تهران به‌عنوان یکی از استان‌های مرفه کمترین تورم را داشته‌اند.
گزارش مرکز آمار به بررسی تورم فروردین ماه در دهک‌های مختلف هزینه‌ای نیز پرداخته است. در این ماه دهک دوم درآمدی با ۵/ ۵۷درصد بیشترین تورم نقطه به نقطه این ماه را داشته است. پس از آن دهک اول درآمدی با ۴/ ۵۷درصد و دهک سوم درآمدی با ۲/ ۵۷درصد در رتبه‌های بعدی تورم نقطه به نقطه فروردین ماه قرار دارند. از سوی دیگر دهک نهم درآمدی با ۶/ ۵۴درصد کمترین تورم نقطه به نقطه ماه گذشته را داشته است. دهک هشتم درآمدی با تورم ۸/ ۵۴درصد و دهک هفتم درآمدی با تورم ۵۵درصدی در رتبه‌های بعدی قرار دارند. بررسی تورم ماهانه به تفکیک دهک‌های هزینه‌ای نیز نشان می‌دهد که به‌صورت کلی در فروردین ماه سال جاری دهک هفتم درآمدی با ۲/ ۴درصد، بیشترین تورم ماهانه را داشته است. پس از آن دهک‌های دهم، نهم هشتم، ششم و پنجم درآمدی با ۱/ ۴درصد بیشترین تورم را داشته‌اند. در این ماه دهک اول درآمدی با تورم ۴/ ۳درصدی کمترین تورم را تجربه کرده است. پس از آن نیز دهک دوم با ۸/ ۳درصد و دهک سوم با ۹/ ۳درصد در رتبه‌های بعدی قرار دارند.
