ریسک حاشیه سود در «کفرا»
دنیای‌اقتصاد - عباس بیات : شرکت فرآوردههای نسوز ایران که در حوزه کانی‌‌‌های غیرفلزی و در زمینه تولید و فروش آجر و مواد ویژه نسوز فعالیت می‌کند، در تاریخ ۱۶دی‌ماه سال ۱۳۵۱ در کیلومتر ۵۲ جاده اصفهان به مبارکه تاسیس شد. سهامدار اصلی این شرکت، سرمایه‌گذاری صدرتامین با ۶۴درصد سهام است. شاخص‌‌‌های سودآوری «کفرا» نشان می‌دهد که در چهارسال گذشته روند حاشیه سود این شرکت رو به کاهش بوده است. با این تفاسیر پیش‌بینی می‌شود که این روند در سال ۱۴۰۲ ادامه داشته باشد و شرکت مذکور به حاشیه سود ناخالص ۲۴درصدی برسد. با بررسی میزان تولیدات درمی‌‌‌یابیم که این شاخص همواره افزایشی بوده، به طوری که در ۹ماهه ۱۴۰۱ نسبت به دوره مشابه گذشته ۴۲درصد افزایش را به ثبت رسانده است. از طرفی مبلغ فروش «کفرا» ظرف سه‌سال اخیر ۵۷درصد افزایش را به ثبت رسانده است. مجموع عوامل ذکرشده موجب می‌شود که برای سال ۱۴۰۲ رشد ۷۷درصدی درآمد فروش و رشد ۱۰درصدی میزان تولید پیش‌بینی شود. در نتیجه، این امر سبب تحقق ۱۴۹تومان سود به ازای هر سهم شرکت می‌شود.
معرفی شرکت
براساس آمارهای منتشرشده، شرکت فرآوردههای نسوز ایران در تاریخ ۳۰مهر سال ۱۳۷۴ در سازمان بورس اوراق بهادار تحت نماد «کفرا» در بازار دوم بورس پذیرفته شد و در حال حاضر جزو واحدهای تجاری فرعی شرکت سرمایه‌گذاری صدرتامین بوده و واحد تجاری نهایی گروه، سازمان تامین‌اجتماعی است. ظرفیت سالانه شرکت «کفرا» ۶۸هزار و ۵۰۰تن انواع آجر نسوز، ۲۲هزار تن انواع جرم‌‌‌های نسوز و ۳۰هزار تن انواع دولومیت است. در این میان، طبق اساسنامه، موضوع فعالیت فرآوردههای نسوز ایران عبارت است از تهیه، تولید، توزیع، خرید و فروش انواع مواد اولیه فرآوردههای نسوز و انجام عملیات معدنی مربوط به تهیه مواد اولیه موردنیاز در داخل و خارج از کشور و همچنین صادرات و واردات مواد اولیه و ماشین‌آلات ساخت و تهیه محصولات نسوز و تجهیزات جانبی آن و نیز مشارکت و سرمایه‌گذاری در سایر شرکت‌های داخلی و خارجی مطابق ضوابط و مقررات تعیین‌شده از سوی دولت و انجام تمام اموری که بهطور مستقیم یا غیرمستقیم با موضوع فعالیت شرکت ارتباط داشته باشد.
محصولات شرکت
بررسی‌‌‌ها نشان می‌دهد که محصولات اصلی شرکت فرآوردههای نسوز ایران در پایان آذرماه که مصادف است با دوره ۹ماهه شرکت مذکور، شامل آجرهای قلیایی، آجرهای آلومینی، آجرهای شاموتی، آجرهای کربن منیزیتی، مواد ویژه آلومینی و مواد ویژه قلیایی است. از طرفی در چهارسال گذشته، میانگین ۳درصد درآمد شرکت را فروش صادراتی تشکیل داده است. با این حال در سال ۱۴۰۱ این روند افزایش یافته، به‌‌‌طوری که در دوره ۹ماهه به ۶درصد رسیده است. با این تفاسیر می‌‌‌توان گفت شرکت فرآوردههای نسوز ایران عمده محصولات خود را در بازار داخل به فروش می‌‌‌رساند. با بررسی مواد مصرفی درمی‌‌‌یابیم که پنج‌نوع ماده اصلی از جمله منیزیت‌‌‌ها، بوکسیت‌‌‌ها، سیمان‌‌‌ها، خاک‌‌‌های خام و پخته و کرومیت مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این میان بررسی مواد مصرفی نشان می‌دهد که حدود ۸۰درصد آن به‌‌‌صورت وارداتی تامین می‌شود و تنها ۲۰درصد از بازار داخل تهیه می‌شود که با این تفاسیر می‌‌‌توان گفت ریسک عدم‌تامین مواد اولیه در «کفرا» که حدود ۸۱ درصد از بهای تمام‌شده را شامل می‌شود بالاست.
بررسی آمار تولید، فروش و سودآوری «کفرا» می‌‌‌تواند نقشه‌‌‌ای از عملکرد آن در گذشته به تحلیلگران ارائه دهد.
بر این اساس در بخش تولیدات بررسی آمارها نشان می‌دهد که در سه‌سال اخیر بهطور میانگین ۱۰درصد به تولیدات افزوده شده، این در حالی است که در دوره ۹ماهه ۱۴۰۱ نسبت به دوره مشابه قبل ۴۲درصد تولیدات «کفرا» افزایش پیدا کرده است.
یکی دیگر از آمارهای مهم شرکت فرآوردههای نسوز ایران، مبلغ فروش است. بررسی‌‌‌ها نشان می‌دهد که «کفرا» در سه‌سال گذشته در مبلغ فروش رشد خوبی را به ثبت رسانده و بهطور میانگین ۵۷درصد به این مبلغ افزوده شده است. بر همین اساس در ۹ماهه ۱۴۰۱ شرکت مذکور موفق شده است نسبت به دوره مشابه سال قبل ۳۰درصد به مبلغ فروش خود بیفزاید که این امر رشد درآمدی نسبتا خوبی را برای این شرکت نشان می‌دهد. بررسی‌‌‌ها حاکی از آن است که دلیل عمده افزایش درآمد فروش «کفرا» افزایش میزان تولید در کنار افزایش نرخ فروش محصولات آن بوده است.
آخرین موردی که باید در «کفرا» به بررسی روند آن بپردازیم، حاشیه سودهای ناخالص، عملیاتی و خالص است. بر همین اساس در چهارسال اخیر میانگین حاشیه سودهای شرکت مذکور بهترتیب برابر با ۳۸درصد، ۳۲درصد و ۲۶درصد بوده، این در حالی است که در ۹ماهه ۱۴۰۱ حاشیه سودهای ناخالص، عملیاتی و خالص به ۲۷درصد، ۲۰درصد و ۱۵درصد رسیده است. با بررسی روند حاشیه سود شرکت می‌‌‌توان نتیجه گرفت که روند حاشیه سود شرکت کاهشی بوده، به طوری که حاشیه سود ناخالص از ۴۵درصد در سال ۱۳۹۷ به ۲۷درصد در ۹ماهه ۱۴۰۱ افت پیدا کرده است. این امر نشان می‌دهد که «کفرا» در کنترل هزینه‌‌‌های خود با چالش مواجه بوده و نتوانسته است سرمایه‌گذاری خود را به‌درستی مدیریت کند تا حاشیه سود خالص آن افزایش یابد. لازم است فرآوردههای نسوز ایران تدابیر لازم را در این زمینه اتخاذ کند.
نسبت سهامداران شرکت
سهامدار عمده حقوقی شرکت فرآوردههای نسوز ایران شرکت سرمایه‌گذاری صدرتامین است که ۶۴درصد مالکیت «کفرا» را در اختیار دارد. همچنین در ترکیب سهامداران شرکت یک‌شخص حقیقی قرار دارد که ۵/ ۴درصد مالکیت سهام فرآوردههای نسوز در اختیار اوست. با این تفاسیر شناوری «کفرا» حدود ۲۹درصد است.
تحلیل سود سال آینده
به‌منظور تخمین سهم سود سال ۱۴۰۲ «کفرا»، ابتدا باید مفروضات و متغیرهای موثر بر سودآوری آن را مشخص کرد. مهم‌ترین متغیر اثرگذار بر سودآوری این شرکت نرخ محصولات تولیدی آن است. محصولات اصلی «کفرا» که بیشترین درآمد شرکت حاصل فروش آنهاست، شامل آجرهای قلیایی، آجرهای آلومینی، آجرهای شاموتی، آجرهای کربن منیزیتی، مواد ویژه آلومینی و مواد ویژه قلیایی است که نرخ آنها براساس رشد ۴۰درصدی نسبت به آخرین گزارش فعالیت ماهانه (دی‌ماه) به ترتیب ۵۷میلیون و ۷۶۸هزار تومان، ۳۲میلیون و ۸۷۰هزار تومان، ۱۲میلیون و ۹۳۹هزار تومان، ۴۹میلیون و ۹۲۱هزار تومان، ۲۸میلیون و ۹۶۸هزار تومان و ۱۴میلیون و ۵۶۸هزار تومان در نظر گرفته شده است. از طرفی نرخ‌های مهم دیگر عبارتند از افزایش حقوق، تورم و حمل‌‌‌ونقل که بهترتیب ۶۰درصد، ۴۵درصد و ۴۰درصد برآورد شده‌‌‌اند. همچنین نرخ دلار در سامانه نیما برای سال ۱۴۰۲ بهطور میانگین برابر با ۳۴هزار تومان در نظر گرفته شده است. با فرض این متغیرها فروش شرکت فرآوردههای نسوز ایران در سال ۱۴۰۲ برابر با ۲هزار و ۱۲۹میلیارد تومان خواهد شد. از این میزان فروش ۵۱۵میلیارد تومان سود ناخالص، ۳۹۱میلیارد تومان سود عملیاتی و ۲۹۷میلیارد تومان برآورد می‌شود. این در حالی است که در ۹ماهه ۱۴۰۱ «کفرا» توانسته است به میزان ۷۶۱میلیارد تومان فروش به ثبت برساند. با این مفروضات سود خالص به‌ازای هر سهم شرکت فرآوردههای نسوز ایران برای سال ۱۴۰۲ برابر با ۱۴۹تومان پیش‌بینی می‌شود. همان‌طور که در بخش مبلغ فروش به بررسی روند سالانه پرداخته شد، «کفرا» در ۹ماهه ۱۴۰۱ موفق به افزایش درآمد فروش خود به میزان ۳۰درصد شده است. بر همین اساس پیش‌بینی می‌شود برای سال ۱۴۰۲ رشد ۷۷درصدی در درآمد شرکت نسبت به سال ۱۴۰۱ حاصل شود. باتوجه به آخرین قیمت هر سهم «کفرا» که برابر با ۸۲۱تومان بوده است، نسبت قیمت به سود هر سهم شرکت برای سال ۱۴۰۲ برابر با ۵/ ۵ می‌شود.
ریسک‌‌‌ها و فرصت‌‌‌های شرکت
اولین ریسکی که می‌‌‌تواند بر سودآوری فرآوردههای نسوز ایران تاثیر بگذارد، قدیمی و فرسوده بودن تجهیزات و ماشین‌آلات شرکت است چون در صورت مستهلک شدن خطوط تولید، تولیدات شرکت کاهش می‌‌‌یابد و به دنبال آن موجب افت سودآوری می‌شود.
از دیگر ریسک‌‌‌هایی که همواره برای اکثر شرکت‌ها وجود دارد، وجود رقبا در زمینه تولید محصولات انحصاری شرکت است که در این خصوص «کفرا» حمایت ویژه‌‌‌ای از واحد مرکز تحقیقات به عمل آورده و سبد کالای انحصاری متناسب با مشتریان خود ایجاد کرده است تا بتواند ریسک مذکور را به حداقل برساند.
یکی دیگر از ریسک‌‌‌هایی که در شرکت فرآوده‌‌‌های نسوز از اهمیت زیادی برخوردار است، نرخ ارز است. با توجه به اینکه ۸۰درصد مواد اولیه شرکت وارداتی است رشد نرخ ارز می‌‌‌تواند موجب افت حاشیه سود شرکت شود. همچنین با توجه به سنگینی سایه تحریم بر ایران عدم‌تامین مواد مستقیم به دنبال تشدید تحریم‌‌‌های بین‌المللی، می‌‌‌تواند تولید شرکت را با چالش مواجه کند و افت تولید را به دنبال داشته باشد که به دنبال آن سودآوری شرکت را تحت‌تاثیر قرار خواهد داد.
در این میان شرکت «کفرا» یک طرح توسعه تحت عنوان طرح فرآوری مواد اولیه را در برنامه‌‌‌‌‌‌های خود دارد که ۹۹درصد آن تکمیل شده است و تا آخر سال ۱۴۰۱ به بهره‌‌‌برداری می‌‌‌رسد. طرح مذکور موجب تغذیه خط تولید و در نتیجه تاثیر بر بهای تمام‌شده می‌شود. با توجه به اینکه در سال‌های گذشته حاشیه سود شرکت به دلیل وارداتی بودن مواد اولیه با رشد نرخ دلار و در نتیجه افزایش بهای تمام‌شده، کاهش یافته است طرح مذکور می‌‌‌تواند موجب کنترل هزینه‌‌‌های شرکت در خصوص مواد مستقیم و افزایش حاشیه سود شرکت شود. از طرفی همان‌طور که در بخش مواد مصرفی اشاره شد حدود ۸۰درصد این مواد از طریق واردات تامین می‌شود که این امر با توجه به سنگینی سایه تحریم بر ایران همواره برای این شرکت ریسک محسوب می‌شود؛ چرا که در صورت عدم‌تامین این مواد به دنبال تشدید تحریم‌‌‌های بین‌المللی، تولید شرکت می‌‌‌تواند با چالش مواجه شود و افت پیدا کند و به دنبال آن سودآوری شرکت را تحت‌تاثیر قرار دهد.
جمع‌‌‌بندی
اگر به روند سود به‌ازای هر سهم شرکت فرآوردههای نسوز ایران نگاهی بیندازیم، درمی‌‌‌یابیم که در سال‌های گذشته همواره این نسبت روندی رو به رشدی داشته، به‌‌‌طوری که در پایان ۹ماه منتهی به آذر ۱۴۰۱ توانسته است ۵۶تومان به ازای هر سهم سود ثبت کند. بر همین اساس پیش‌بینی می‌شود که برای سال ۱۴۰۲ شرکت مذکور بتواند ۱۴۹تومان سود برای هر سهم شناسایی کند. از طرفی با توجه به محاسبات انجام‌شده، نسبت قیمت به ازای هر سهم برابر با ۵/ ۵ برای سال ۱۴۰۲ برآورد شده است. در نهایت، با توجه به مجموع این عوامل می‌‌‌توان گفت شرکت از نظر میزان فروش و تولید در حال رشد است. با این حال بررسی حاشیه سودهای ناخالص، عملیاتی و خالص نشان می‌دهد که در سال‌های گذشته روند کاهشی داشته است که این موضوع نشان می‌دهد شرکت در کنترل هزینه‌‌‌های خود با چالش مواجه است و در این زمینه لازم است تمهیداتی اتخاذ کند. با این حال با توجه به اینکه ۸۰درصد مواد اولیه شرکت وارداتی است و حدود ۸۱درصد بهای تمام‌شده را مواد مستقیم تشکیل می‌دهد، از این منظر فرآوردههای نسوز ایران با ریسک مواجه است که هرچه بتواند سهم بازارهای داخلی را در مواد مصرفی افزایش دهد می‌‌‌تواند روی تداوم سودآوری در بلندمدت حساب بیشتری باز کند.
