مسیر پیش‌روی «غگیلا»
دنیای‌اقتصاد - عباس بیات : شرکت پگاه‌گیلان که در حوزه صنایع غذایی و در زمینه تولید و فروش فرآورده‌های لبنی فعالیت می‌کند، در سال ۱۳۵۴ تاسیس شد. مالک اصلی این شرکت، صنایع شیر ایران با ۷۱درصد سهام است. شاخص‌های سودآوری «غگیلا» حکایت از این دارد که در چهار سال گذشته روند حاشیه سود شرکت رو به رشد بوده است. با این تفاسیر پیش‌بینی می‌شود که این روند در سال ۱۴۰۱ نیز ادامه داشته باشد و شرکت مذکور بتواند به حاشیه سود ناخالص ۲۰درصدی دست پیدا کند. با بررسی میزان تولیدات درمی‌یابیم که به‌طور میانگین هر سال ۵درصد به مجموع تولیدات شرکت افزوده شده که نشانه رشد حقیقی آن است. از طرفی میزان فروش «غگیلا» ظرف سه‌سال گذشته ۴۶درصد افزایش را به ثبت رسانده است. مجموع عوامل ذکرشده موجب می‌شود که برای سال ۱۴۰۱ به میزان ۱۰۲درصد افزایش درآمد فروش و ۲۸درصد افزایش میزان تولید پیش‌بینی شود. در نتیجه، این امر سبب تحقق ۲۷۵تومان سود به‌ازای هر سهم شرکت می‌شود.
معرفی شرکت
براساس آمار‌های منتشرشده، شرکت شیر پاستوریزه پگاه گیلان در سال ۱۳۵۴ به‌عنوان یکی از واحد‌های شرکت تهیه و توزیع شیر ایران با ظرفیت تولید ۵۵هزار و ۹۳۳تن سیر در سال برای یک شیفت کاری تاسیس شد. مرکز اصلی کارخانه این شرکت در شهرک صنعتی رشت است. واکاوی صورت‌های مالی حاکی از آن است که پگاه گیلان در اردیبهشت سال ۱۳۹۹، ۲۰درصد از سرمایه خود را با نماد «غگیلا» به عنوان یکصد و پنجاه و نهمین شرکت در فرابورس عرضه کرد و در حال حاضر جزو واحد‌های تجاری فرعی صنایع شیر ایران و شرکت نهایی گروه صندوق بازنشستگی کشوری است. در این میان، طبق اساسنامه، موضوع فعالیت «غگیلا» عبارت است از خرید، فروش، فرآوری و توزیع شیر و انواع فرآورده‌های شیری؛ واردات و صادرات؛ تاسیس واحد‌های جدید؛ سرمایه‌گذاری و مشارکت با اشخاص حقیقی و حقوقی در داخل و خارج از کشور و مبادرت به هرگونه عملیات و معاملات مجاز که به‌طور مستقیم برای انجام فعالیت‌های فوق لازم و ضروری است.
محصولات شرکت
بررسی‌ها نشان می‌دهد که محصولات اصلی شرکت پگاه گیلان در ۶ماه سال مالی ۱۴۰۱ شامل شیر پاستوریزه و استریل، دوغ، ماست، پنیر، خامه، کره و محصولات پودری بوده است. «غگیلا» از سال ۱۳۹۹ فروش صادراتی نداشته و در سال‌هایی که به صورت صادراتی فروش داشته، درمجموع یک‌‌درصد از درآمد آن را درآمدهای صادراتی تشکیل داده است.
بر همین اساس می‌توان گفت، شرکت پگاه گیلان تمام محصولات خود را در بازار داخل به فروش می‌رساند. با بررسی مواد مصرفی شرکت درمی‌یابیم که سه‌نوع ماده اصلی از جمله شیرخام، انواع مواد اولیه و انواع مواد بسته‌بندی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این میان تامین‌کننده عمده ماده مصرفی اصلی شرکت یعنی شیرخام، شرکت کشت و صنعت دامپروری صنایع شیر ایران است. بر همین اساس به دلیل اینکه ماده اولیه «غگیلا» داخلی و از طرفی تامین‌کننده اصلی آن، سهامدار عمده پگاه گیلان است، مجموع این عوامل ریسک عدم‌تامین مواد اولیه در پگاه گیلان را که حدود ۸۵درصد بهای تمام‌شده را شامل می‌شود، بسیار کاهش می‌دهد.
بررسی آمار تولید، فروش و سودآوری «غگیلا» می‌تواند نقشه‌ای از عملکرد آن در گذشته به تحلیلگران ارائه دهد. بر این اساس در بخش تولیدات بررسی آمارها نشان می‌دهد که در سه‌سال اخیر به‌طور میانگین ۵درصد به میزان تولیدات شرکت افزوده شده است. این در حالی است که در ۶ماه ۱۴۰۱ نسبت به دوره مشابه سال گذشته ۹درصد از میزان تولیدات «غگیلا» کاسته شده است.
یکی دیگر از آمار‌های مهم شرکت پگاه گیلان، مبلغ فروش است.
بررسی‌ها نشان می‌دهد که «غگیلا» در سه‌سال گذشته رشد خوبی را در مبلغ فروش به ثبت رسانده و به‌طور میانگین ۴۶درصد به این مبلغ افزوده شده است. بر همین اساس در ۶ماه ۱۴۰۱ شرکت مذکور موفق شده است نسبت به دوره مشابه سال قبل ۱۰۰درصد به مبلغ فروش خود بیفزاید که این امر در واقع رشد درآمدی بسیار خوبی را برای این شرکت نشان می‌دهد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که دلیل عمده افزایش درآمد فروش «غگیلا» با توجه به عدم‌رشد میزان تولید در ۶ماه ۱۴۰۱، افزایش نرخ حاصل از حذف ارز ترجیحی بوده است.
آخرین موردی که باید در «غگیلا» به بررسی آن بپردازیم، حاشیه سودهای ناخالص، عملیاتی و خالص است. بر همین اساس در چهارسال اخیر میانگین حاشیه سودهای شرکت مذکور به‌ترتیب برابر با ۱۲درصد، ۶درصد و ۴درصد بوده، این در حالی است که در دوره ۶ماه ۱۴۰۱ حاشیه سود‌ها به ۱۶درصد، ۱۰درصد و ۸درصد رسیده و این موضوع حکایت از این دارد که شرکت به‌خوبی توانسته است با کنترل هزینه‌ها، حاشیه سودهای خود را افزایش دهد و همواره روند رو به رشدی داشته باشد.
نسبت سهامداران شرکت
سهامداران عمده شرکت پگاه گیلان عبارتند از شرکت صنایع شیر ایران و صندوق سرمایه‌گذاری ره‌آورد آباد مسکن که به ترتیب مالکیت ۷۱درصد و ۷/ ۱درصد سهام شرکت را در اختیار دارند.
تحلیل سود سال آینده
اگر بخواهیم سهم سود سال ۱۴۰۱ «غگیلا» را تخمین بزنیم، ابتدا باید مفروضات و متغیر‌های موثر بر سودآوری شرکت را مشخص کنیم. مهم‌ترین متغیر اثرگذار بر سودآوری این شرکت نرخ محصولات تولیدی آن است. محصولات اصلی «غگیلا» که بیشترین درآمد شرکت را شامل می‌شوند، عبارتند از: دوغ، شیر، ماست، پنیر، خامه و محصولات پودری که نرخ آنها براساس آخرین گزارش فعالیت ماهانه (آبان‌ماه) به ترتیب ۹میلیون و ۷۳۴هزار تومان، ۱۷میلیون و ۸۷۸هزار تومان، ۲۴میلیون و ۳۴۸هزار تومان، ۹۰میلیون و ۹۳۶هزار تومان، ۴۴میلیون و ۱۳۲هزار تومان و ۳۰میلیون و ۷۷۱هزار تومان به‌ازای هر تن در نظر گرفته شده است. از طرفی نرخ‌های مهم دیگر عبارتند از افزایش حقوق، تورم و حمل‌ونقل که به‌ترتیب ۵۵درصد، ۳۰درصد و ۳۵درصد برآورد شده‌اند. همچنین نرخ دلار در بازار آزاد برای سال ۱۴۰۱ به‌طور میانگین برابر با ۲۸هزار تومان در نظر گرفته شده است. با فرض این متغیر‌ها، فروش شرکت پگاه گیلان در سال ۱۴۰۱ برابر با ۸۴۵میلیارد تومان خواهد شد. از این میزان فروش، ۱۶۶میلیارد تومان سود ناخالص، ۱۲۲میلیارد تومان سود عملیاتی و ۹۲میلیارد تومان سود خالص برآورد می‌شود. این در حالی است که در ۶ماه ابتدایی سال ۱۴۰۱ «غگیلا» توانسته است به میزان ۳۹۷میلیارد تومان فروش به ثبت برساند. با این مفروضات سود خالص به‌ازای هر سهم شرکت پگاه گیلان برای سال ۱۴۰۱ برابر با ۲۷۵تومان پیش‌بینی می‌شود.
همان‌طور که در بخش مبلغ فروش به بررسی روند سالانه پرداخته شده، «غگیلا» در دوره ۶ماه اول ۱۴۰۱ موفق به افزایش درآمد فروش به میزان ۱۰۰درصد شده است. بر همین اساس پیش‌بینی می‌شود برای سال ۱۴۰۱ رشد ۱۰۲درصدی در درآمد شرکت نسبت به ۱۴۰۰ به وقوع بپیوندد. با توجه به آخرین قیمت هر سهم «غگیلا» که برابر با هزار و ۳۳۵تومان بوده، نسبت قیمت به سود هر سهم شرکت برای ۱۴۰۱ برابر با ۸/ ۴ می‌شود.
ریسک‌ها و فرصت‌های شرکت
اولین ریسکی که می‌تواند بر سودآوری پگاه گیلان تاثیر بگذارد، نوسانات نرخ بهره است. افزایش قابل‌توجه نرخ هزینه‌های تامین مالی می‌تواند باعث کاهش سود خالص و در نتیجه کاهش نقدینگی شرکت شود. بر همین اساس، در صورتی که قسمت قابل‌توجهی از سرمایه در گردش موردنیاز شرکت، از محل تسهیلات بانکی تامین شود، تاثیر این ریسک بیشتر خود را نمایان می‌کند. از طرفی ریسک نوسانات نرخ ارز همواره روی فعالیت تمامی شرکت‌ها به‌عنوان ریسک جدی سایه افکنده است. به همین روال با توجه به اینکه شرکت در تامین مواد اولیه، بسته‌بندی و قطعات ماشین‌آلات متکی به ارز برای واردات است، بنابراین در صورت افزایش نرخ ارز مشکلاتی از قبیل افزایش قیمت تمام‌شده و کاهش قدرت رقابت در بازار به وجود آمده و افزایش قابل‌توجه در قیمت برابری ارز مقابل ریال، می‌تواند باعث کاهش سود خالص شرکت شود.
با توجه به اینکه شیر خام به‌عنوان اصلی‌ترین ماده اولیه در تهیه محصولات پگاه گیلان نقش موثری دارد، بنابراین وجود هرگونه محدودیت در تولید و عرضه شیر خام یا محدودیت در واردات نهاده‌های دامی یا افزایش قیمت آنها به طور مستقیم، در افزایش قیمت شیر خام موثر بوده و می‌تواند تاثیر قابل ملاحظه‌ای بر افزایش بهای تمام‌شده محصولات این شرکت داشته باشد که این مهم در صورت عدم‌امکان افزایش قیمت فروش محصولات سبب کاهش سود شرکت خواهد شد.
در نهایت، عواملی همچون عرضه محصولات لبنی مشابه جدید، اعطای تحفیفات خارج از عرف تجاری توسط رقبا، راه‌اندازی کارخانه‌های جدید لبنی و اشباع بازار و درنهایت رقابت ناسالم توسط رقبا و کمبود شیرخام را می‌توان به عنوان ریسک‌های تجاری موثر بر افت فروش و در نتیجه کاهش سودآوری شرکت دانست.
با توجه به ماهیت فعالیت پگاه گیلان و فروش داخلی آن، ریسک تحریم‌ها که همواره بر ایران سایه افکنده، بر فعالیت شرکت تاثیری ندارد و از نظر فروش، ریسکی آن را تهدید نمی‌کند. از طرفی شرکت یک طرح توسعه تحت عنوان خط تولید پنیر ساهمزگی را در برنامه‌های آتی خود دارد که در حال حاضر ۷۸درصد پیشرفت فیزیکی دارد و تاریخ احتمالی بهره‌برداری از آن نیز بهمن‌ماه ۱۴۰۱ برآورد شده است. در این میان بنا بر گزارش‌های تفسیری شرکت این طرح باعث رشد فروش و افزایش سهم بازار «غگیلا» خواهد شد.
جمع‌بندی
اگر به روند سود به‌ازای هر سهم شرکت پگاه گیلان نگاهی بیندازیم، درمی‌یابیم که در سال‌های گذشته همواره روند رو به رشد داشته، به طوری که در ۶ماه اول ۱۴۰۱ توانسته است ۹۳تومان به‌ازای هر سهم سود ثبت کند که این عدد نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد ۳۲۵درصدی را به ارمغان آورده است. بر همین اساس پیش‌بینی می‌شود که برای سال ۱۴۰۱ شرکت مذکور بتواند ۲۷۵تومان سود برای هر سهم شناسایی کند که این عدد نسبت به سال گذشته ۵۰۸درصد رشد نشان می‌دهد. از طرفی با توجه به محاسبات انجام‌شده، نسبت قیمت به ازای هر سهم برابر با ۸/ ۴ برای سال ۱۴۰۱ برآورد شده است.
در نهایت با توجه به مجموع این عوامل می‌توان گفت شرکت از نظر میزان تولید، میزان فروش، حاشیه سودهای ناخالص، عملیاتی و خالص در حال رشد است که این موضوع از پتانسیل شرکت برای گسترش زیرساخت‌ها به‌منظور تولید بیشتر و افزایش میزان سودآوری خبر می‌دهد. از طرفی با توجه به آزادسازی نرخ محصولات و درنتیجه رشد درآمدی شرکت می‌توان گفت، حتی با افزایش بهای تمام‌شده در درآمد شرکت خللی ایجاد نخواهد شد و از این نظر افق روشنی می‌توان برای «غگیلا» متصور بود.
