شتاب صعودی درآمدهای «زفکا»
دنیای‌اقتصاد - محمد غفوری : صنعت دامپروری و زراعت در ایران قدمتی دیرینه دارد و در این سال‌ها این صنعت رشد خوبی داشته است. یکی از ریسک‌هایی که صنعت دامپروری را به چالش کشیده و با مشکلاتی همراه کرده، قیمت‌گذاری دستوری و دخالت‌های دولتی بوده است. در سال ۱۴۰۱ با در دستور کار قرار گرفتن حذف ارز ترجیحی، بهای تمام‌شده شرکت‌های موجود در این صنعت افزایش چشمگیری داشته و از طرف دیگر با افزایش نرخ محصولات، این صنعت یکی از گزینه‌های جذاب برای سرمایه‌گذاران بوده است. شرکت کشت و دامداری فکا با نماد «زفکا» با دارا بودن سهم یک‌درصدی از تولید شیر کشور، یکی از شرکت‌هایی است که در نتیجه سیاست حذف ارز ترجیحی، توانسته است درآمدهای خوبی را شناسایی کند. درآمد این شرکت در هفت‌ماه سال جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته با افزایش ۱۰۸درصدی همراه بوده است.
تاریخچه
شرکت کشت و دامداری فکا در سال ۱۳۵۳ در جنوب شرقی اصفهان تاسیس شد و در سال ۱۳۵۷ فعالیت خود را در زمینه کشاورزی و دامپروری آغاز کرد. همچنین این شرکت در سال ۱۳۹۷ وارد بازار سرمایه شد. شرکت فکا یکی از شرکت‌های بازار اول فرابورس است که در گروه محصولات کشاورزی و دامپروری قرار گرفته است. سهامداران، این شرکت را با نماد «زفکا» می‌شناسند. شیر و علوفه ذرت، دانه‌ذرت و یونجه عمده مواد مصرفی شرکت را تشکیل می‌دهند. سرمایه ثبتی «زفکا» در حال حاضر ۱۵۰میلیارد تومان و ارزش بازار آن، حدود هزار و ۲۶۰میلیارد تومان است. این شرکت ۳۱درصد سهام شناور نیز دارد. همچنین این نماد حدود یک‌میلیارد و ۵۰۰میلیون برگه سهم دارد که آخرین قیمت آن ۸۳۰تومان به‌ازای هرسهم از سوی معامله‌گران مورد دادوستد قرار گرفته است.
بررسی‌های آماری نشان می‌دهد که بازدهی این نماد در یک‌ماه، سه‌ماه و یکسال اخیر به ترتیب ۷، ۴ و ۹درصد بوده است، این در حالی است که بازده شاخص کل و بازدهی صنعت کشاورزی و دامپروری در یکسال اخیر به‌ترتیب منفی ۲ و ۳درصد بوده است که نشان می‌دهد، شرکت در یکسال اخیر بازدهی بهتری نسبت به صنعت خود و شاخص کل داشته است. براساس آخرین صورت مالی شرکت، حاشیه سود ناخالص ۲۵درصد، حاشیه سود عملیاتی ۱۹درصد و حاشیه سود خالص ۲۲درصد است. نکته مهم این است که شرکت کشت و دامداری فکا با سهم بازار حدود یک‌درصدی از تولید شیر کشور، جزو دامپروری‌های بزرگ و صنعتی ایران به شمار می‌آید.
سهامداران
از مهم‌ترین سهامداران «زفکا» می‌توان به شرکت سرمایه‌گذاری صنایع عمومی تامین با مالکیت ۶۶درصدی اشاره کرد.
نگاهی به صنعت دامپروری
در سبد غذایی مصرف‌کنندگان آنچه بیش از هر ماده دیگر حلقه تغذیه انسان را کامل می‌کند، مواد پروتئینی، به‌خصوص نوع حیوانی است که باید آن را در بخش دامپروری به‌عنوان یکی از زیرشاخه‌های بخش کشاورزی جست‌وجو کرد. صنعت دامپروری در سطح جهانی و بین‌الملل از رشد چشمگیری برخوردار بوده و کارآفرینی آن در اشتغال‌زایی، ایجاد ارزش‌افزوده، تغذیه بشر، سلامت انسان و جامعه و به طور کلی نقش مهم آن در اقتصاد، باعث شده است تا همواره مورد حمایت و توجه دولت‌ها و کشورهای توسعه‌یافته یا در حال توسعه قرار گیرد.
وضعیت درآمد شرکت
«زفکا» براساس گزارش‌های ماهانه خود روند رو به رشدی را نشان می‌دهد، به‌گونه‌ای که براساس آخرین گزارش‌ها این شرکت در مهرماه ۹۶میلیارد تومان و در هفت‌ماه سال‌جاری ۵۶۵میلیارد درآمد داشته است. درآمد حدود ۵۶۵میلیاردی در هفت‌ماه سال‌جاری درحالی به‌دست آمده است که این شرکت در مدت مشابه سال گذشته تنها ۲۷۱میلیارد تومان درآمد کسب کرده بود که رشد ۱۰۸درصدی درآمد نسبت به مدت مشابه سال گذشته را نشان می‌دهد.
نکته مهم این است که «زفکا» در سال مالی منتهی به ۱۴۰۰ موفق به تحقق ۵۲۰میلیارد تومان درآمد عملیاتی شده که نسبت به سال ۱۳۹۹ افزایش ۶۳درصدی داشته است؛ این در حالی است که هزینه بهای تمام‌شده شرکت از ۲۳۶میلیارد تومان به ۴۰۰میلیارد تومان رسیده که رشد بیشتری نسبت به رشد درآمدهای شرکت تجربه کرده و باعث تعدیل حاشیه سود‌های شرکت شده است. همچنین این شرکت در دوره ۶ماه ۱۴۰۱ در مجموع ۴۶۸میلیارد تومان فروش داشته که ۲۴۲میلیارد تومان افزایش فروش را نسبت به مدت مشابه سال قبل نشان می‌دهد. در نهایت «زفکا» با آخرین گزارشی که ارائه کرده، با فروش ۵۶۵میلیارد تومانی حدود ۵۷درصد از پیش‌بینی تحلیلی فروش سال‌جاری را محقق کرده است.
تولید و فروش
بازار اصلی محصولات شرکت کشت و دامداری فکا داخلی است و بخش عمده درآمد آن از محل فروش شیر و حدود ۵درصد مربوط به گوساله‌نر و تولیدات کشاورزی گندم، جو و... است. روند تولید شرکت از سال ۱۳۹۵ تا سال ۱۴۰۰ با شیب ملایمی رشد داشته؛ به طوری که کل فروش شیرخام در سال گذشته حدود ۷۶هزار تن بوده است. بررسی‌های آماری نشان می‌دهد که «زفکا» در هفت‌ماه سال‌جاری حدود ۴۷هزار تن شیرخام را به فروش رسانده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته افزایش ۲هزار تنی را نشان می‌دهد. در نهایت بررسی‌های تحلیلگر «دنیای‌اقتصاد» تا انتهای سال‌جاری نشان می‌دهد که شرکت می‌تواند حدود ۷۵هزار تن شیرخام را به فروش برساند که حدود ۸۷درصد از کل فروش شرکت یا به عبارت دیگر حدود ۸۵۰ تا ۸۶۰میلیارد تومان از کل درآمد شرکت را پوشش می‌دهد.
نرخ فروش
وزارت جهادکشاورزی نرخ شیرخام را تعیین می‌کند. از سال ۱۳۹۷ به محصولات لبنی ارز ترجیحی ۴۲۰۰تومانی تعلق می‌گرفت؛ اما پس از حذف ارز ترجیحی نهاده‌های دامی در اردیبهشت ۱۴۰۱، نرخ شیرخام از حدود ۶هزار تومان به ۱۲هزار تومان افزایش پیدا کرد. این موضوع سبب افزایش سهم نهاده‌های دامی در بهای تمام‌شده تولید شیرخام شده، به نحوی که سهم نهاده‌های دامی از بهای تمام‌شده تولید شیر از حدود ۷۰درصد به حدود ۸۵درصد افزایش یافته است.
بهای تمام‌شده
میانگین وزن مواد مصرفی از بهای تمام‌شده شرکت طی سال‌های گذشته حدود ۷۵درصد بوده است. با تغییر نرخ ارز تخصیص‌یافته به خوراک دام از ارز ترجیحی به نیمایی، سهم مواد مصرفی از بهای تمام‌شده به بیش از ۸۰درصد رسیده و بیش از ۸۲درصد از بهای ساخت محصولات را مواد مصرفی تشکیل می‌دهد که از نظر مبلغی حدود ۲۵درصد مبلغ مصرف مواد اولیه شرکت را نهاده‌های دامی تشکیل می‌دهند. در نهایت، انتظار می‌رود تا پایان سال‌جاری هزینه‌های تولید شرکت به ۷۳۳میلیارد تومان برسد؛ این در حالی است که هزینه تولیدات شرکت در سال گذشته حدود ۴۰۰میلیارد تومان بوده است.
طرح‌های توسعه
وجود طرح‌های توسعه مطلوب در نقاط پرپتانسیل کشور و افزایش ظرفیت تولید در سال‌های آتی، به‌عنوان نکات مثبت شرکت ارزیابی می‌شود و سهامدار عمده شرکت که شرکت سرمایه‌گذاری صنایع عمومی تامین است در جهت پیشبرد اهداف شرکت و تامین منابع مالی موردنیاز نقش بسزایی دارد. از مهم‌ترین طرح‌های توسعه شرکت می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.
۱ )پروژه دامداری ۳هزار راس ارس دام ماکو: طرح سرمایه‌گذاری ۶هزار راسی بوده که شامل ۳هزار راس دام مولد است. این تعداد دام طی سه‌سال آینده از شرکت کشت و دامداری فکا انتقال داده می‌شود که در حال حاضر هزار راس دام انتقال پیدا کرده است. بازار هدف این طرح استان‌های شمال‌غربی کشور از جمله زنجان، قزوین و تهران و تعداد نیروی موردنیاز پیش‌بینی‌شده در این طرح ۱۳۰نفر مستقیم و ۳۲۵نفر غیرمستقیم است. بهره‌برداری از این دامپروری اکنون شروع شده و روزانه تولیدی بالغ بر ۳۵تن دارد و انتظار می‌رود در سال جاری تولید این طرح بالغ بر ۵۰تن در روز و ظرف سه‌سال آتی بالغ بر ۲۰۰تن در روز باشد.
۲ )پروژه دامداری ۳هزار راس خدابنده زنجان: در راستای این طرح زمینی به مساحت ۶۲هکتار واقع در استان زنجان، شهرستان خدابنده از اراضی متعلق به منابع طبیعی استان زنجان برای طرح احداث دامداری به صورت سالانه به شرکت اجاره داده شده است. طرح مذکور شامل دامداری ۶هزار راسی شامل ۳هزار راس دام مولد است که مقرر شده است طی سه‌سال از شرکت کشت و دامداری فکا به طرح مذکور منتقل شود. همچنین طبق پیش‌بینی شرکت این طرح در آذرماه سال‌جاری به بهره‌برداری اولیه خواهد رسید.
۳) پروژه دامداری ۳هزار راس قهاوند همدان: شرکت در راستای اجرای سیاست‌های کلی شرکت سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی (شستا) در خصوص سرمایه‌گذاری در صنعت دامپروری و کشاورزی در مناطق حاصلخیز اقدام به احداث گاوداری صنعتی در استان همدان، شهرستان قهاوند کرده است. در این راستا زمینی به مساحت حدود ۶۰هکتار از اراضی ملی متعلق به منابع طبیعی استان همدان به‌منظور احداث طرح دامداری به صورت اجاره تا اجرای کامل طرح مصوب به این شرکت واگذار شده است. طرح مذکور شامل دامداری ۶هزار راسی شامل ۳هزار راس دام مولد است که مقرر شده طی سه‌سال از شرکت کشت و دامداری فکا به طرح مذکور منتقل شود. طبق پیش‌بینی شرکت طرح از دی‌ماه سال‌جاری به بهره‌برداری اولیه خواهد رسید؛ اما به نظر می‌رسد با توجه به پیش‌بردن چند طرح همزمان در شرکت فکا این طرح با یکسال تاخیر نسبت به پیش‌بینی شرکت مواجه شود. بازار هدف این طرح استان‌های همدان و تهران و استان‌های شمال، غرب و شمال‌غربی کشور است.
۴) پروژه دامداری ۱۸۰۰ راس کوزران کرمانشاه: طرح فوق در زمینی به مساحت حدود ۳۰هکتار واقع در استان کرمانشاه، شهرستان کوزران که متعلق به شخصی حقیقی است به صورت مشارکت در طرح احداث دامداری ۳هزار و ۶۰۰راسی شامل هزار و ۸۰۰راس دام مولد به این شرکت اختصاص داده شده که پیش‌بینی شده است، این تعداد راس دام مولد طی سه‌سال از طریق شرکت کشت و دامداری فکا به طرح منتقل شود. این طرح براساس پیش‌بینی شرکت در بهمن‌ماه سال‌جاری به بهره‌برداری اولیه خواهد رسید. بازار هدف طرح استان‌های کرمانشاه و تهران و استان‌های شمالی، غربی و شمال‌غربی کشور است.
دارایی زیستی مولد
دارایی زیستی مولد نوعی دارایی است که به قصد تولید مثل یا تولید کشاورزی، نگهداری می‌شود و قابلیت برداشت در بیش از یکسال را دارد. دام‌های شیری، تاکستان‌ها، درختان میوه و مرغ‌های تخم‌گذار نمونه‌هایی از دارا‌‌‌یی‌های زیستی مولد هستند.
دارایی زیستی غیرمولد
اقلامی هستند که به‌عنوان تولید کشاورزی برداشت می‌شوند یا به‌عنوان دارا‌‌‌یی‌های زیستی به فروش می‌رسند. دام‌های گوشتی، دام‌های آماده فروش، ماهی پرورشی، غلات در جریان رشد از قبیل ذرت و گندم و درختان پرورشی برای تهیه الوار نمونه‌هایی از دارا‌‌‌یی‌های زیستی غیرمولد هستند.
سود‌سازی
روند نسبت قیمت به سود «زفکا» سال ۹۷ تا آخرین گزارش ارائه‌شده نشان می‌دهد که بیشینه این نسبت حدود ۶۰واحد و کمینه آن در حال حاضر حدود ۷واحد است که از سقف تاریخی خود فاصله زیادی گرفته است. این موضوع نشانگر بهبود وضعیت سود‌سازی شرکت در سه‌سال اخیر است. بررسی‌های تحلیلی و آماری نشان می‌دهد که سود شرکت در سال‌جاری می‌تواند به ۱۳۰ تا ۱۴۰تومان به‌ازای هرسهم برسد. بنابراین انتظار می‌رود، شرکت در ۶ماه آینده با فروش حداقل ۵۵۰میلیارد تومان به سود خالص حدود ۶۰ تا ۷۰تومانی به‌ازای هرسهم دست یابد. در نهایت انتظار می‌رود، در صورت تداوم شرایط فعلی درآمدهای شرکت تا انتهای سال مالی به ۹۵۰ تا هزار میلیارد تومان برسد و سود خالص شرکت در سطح ۲۰۰میلیارد تومان قرار گیرد. به عبارت دیگر ۱۳۹تومان سود به‌ازای هر سهم پیش‌بینی می‌شود که نسبت قیمت به سود آینده‌نگر شرکت در سطح ۶واحد قرار می‌گیرد، این در حالی است که نسبت قیمت به سود فعلی شرکت در سطح ۷واحد است.
