رشد رقابتی ویتانا
دنیای‌اقتصاد - علی قاسمی : ویتانا یکی از تولیدکنندگان نام‌آشنای بیسکویت در ایران است که در سال‌های اخیر طرح‌های توسعه خوبی را به اجرا گذاشته و با وجود مشکلات فراوان، توانسته است رقیب خوبی برای سایر تولیدکنندگان باشد. از این رو بررسی نماد «غویتا» می‌تواند اطلاعات خوبی از وضعیت این شرکت و صنعت غذای کشور در اختیار فعالان بازار قرار دهد. ویتانا با سرمایه در گردش خالص منفی مشغول فعالیت است و به‌واسطه داشتن ارتباط خوب با تامین‌کنندگان توانسته است ریسک شرکت را در جهت مثبت افزایش دهد. این شرکت در سال مالی منتهی به ۳۰/ ۰۹/ ۱۴۰۱ با وجود رشد ۱۴درصدی درآمد‌های عملیاتی نسبت به سال مالی ۹۹، جریان نقد حاصل از فعالیت‌های عملیاتی خود را ۶۰۰درصد با افزایش همراه کرده است.
شرکت ویتانا در تاریخ ۱۸/ ۰۲/ ۱۳۳۷، به نام شرکت تضامنی دکتر رضا تهرانی تاسیس شد. این شرکت در سال ۱۳۵۰ به سهامی‌خاص و در سال ۱۳۵۴ به سهامی‌عام تبدیل شد. در سال ۱۳۶۰، حدود ۵۵درصد از سهام شرکت ویتانا به بنیاد شهید انقلاب اسلامی و در سال ۱۳۶۵ به سازمان صنایع ملی ایران واگذار شد. در نهایت شرکت در سال ۷۸ سهام متعلق به سازمان صنایع ملی ایران را به شرکت سرمایه‌گذاری البرز انتقال داد و در لیست شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس قرار گرفت. ابتدا این شرکت در بازار پایه فرابورس معامله می‌شد، سپس این معاملات به بازار دوم فرابورس منتقل شد.
موضوع فعالیت اصلی شرکت ویتانا، ساخت، تولید و تهیه مواد غذایی و فروش آن در سراسر ایران و خارج از کشور است. این شرکت با سرمایه ثبت‌شده ۳۵۰میلیارد تومان (۳میلیارد و ۵۰۰سهم ۱۰۰تومانی) مشغول فعالیت است و طی ۱۱مرحله، سرمایه خود را افزایش داده است. سهامدار اصلی ویتانا، شرکت صنایع غذایی شهدین‌گام است که مالک بیش از ۷۱درصد سهام این شرکت است و دو صندلی هیات‌مدیره را به خود اختصاص داده است. مدیرعامل شرکت نیز نماینده حقوقی شرکت شهدین‌گام است.
اهداف
شرکت ویتانا در تلاش است با تکیه بر توان تولید و توان عملیاتی خود و سیاست قیمت‌گذاری و اعمال تخفیف مناسب و حفظ سهم خود از بازار داخلی نسبت به افزایش تولید و فروش اقدام مناسبی انجام دهد و به سود مناسبی برسد. همچنین افزایش بهره‌وری و کاهش مصرف انرژی و کاهش تعمیرات و توقفات تولید، افزایش ظرفیت و توان تولید و اجرای طرح‌های توسعه که در سال‌های ۱۴۰۲و ۱۴۰۳ به بهره‌برداری می‌رسند، از اهداف مهم این شرکت هستند.
ریسک‌ها
ریسک‌های تجاری: مدیریت ریسک‌های تجاری معمولا به کنترل هزینه‌های ثابت عملیات، حجم عملیات، تکنولوژی و شیوه‌های مدیریت میزان و نرخ فروش بستگی دارد.
ریسک‌های افزایش نرخ حامل‌های انرژی: این ریسک در بیشتر صنایع تولیدی وجود دارد و می‌تواند اثرات قابل‌توجهی بر بخش‌های مختلف تولید داشته باشد. هرگونه تغییر در هزینه‌های انرژی، به‌طور مستقیم بر هزینه‌های تولید و حمل‌ونقل اثرگذار است.
ریسک نرخ ارز: نرخ ارز به دو صورت بر فعالیت‌های این شرکت اثرگذار است. نرخ ارز علاوه بر تاثیر بر میزان درآمد‌های عملیاتی صادراتی می‌تواند بر نرخ خرید مواد اولیه و افزایش مبلغ آن تاثیرگذار باشد؛ چرا که بخشی از مواد اولیه این شرکت وارداتی است.
طرح‌های توسعه
ویتانا دو طرح توسعه را در دست اجرا دارد که یکی از آنها فاز۲ کارخانه ویفر است که تا بهار سال‌جاری، ۱۳۸میلیارد تومان برای آن هزینه شده است و برآورد می‌شود، ۱۳۷میلیارد تومان دیگر هزینه داشته باشد. این طرح احتمالا پایان سال ۱۴۰۳ به بهره‌برداری می‌رسد و موجب افزایش ظرفیت تولید خواهد شد.
یکی دیگر از طرح‌ها نیز فاز «یک» کارخانه بیسکویت است و هزینه انجام‌شده برای آن تا پایان بهار، حدود ۳۹میلیارد تومان بوده است. این طرح تا زمانی که در پایان سال ۱۴۰۲ به بهره‌برداری برسد، احتمالا ۳۰میلیارد تومان دیگر هزینه خواهد داشت. این پروژه نیز موجب افزایش ظرفیت تولید خواهد شد.
بررسی برخی از اقلام ترازنامه‌ای
مطالبات: شرکت در خصوص افزایش مطالبات ادعا کرده که این افزایش مربوط به فروش اعتباری به مشتریان به‌منظور حفظ بازار و گسترش آن است.
دارایی‌های ثابت: افزایش دارایی‌های ثابت، مربوط به ساخت و تجهیز پروژه‌های در جریان تکمیل و طرح‌های توسعه واقع در شهرک‌های صنعتی کاسپین است.
با وجود سرمایه در گردش منفی در این شرکت، جریان نقد حاصل از عملیات در سال مالی منتهی به آذر ۱۴۰۰ نسبت به مدت مشابه سال قبل، با ۶۰۰درصد رشد همراه بوده است. این درحالی است که درآمد‌های عملیاتی در این مدت، رشد ۱۴درصدی را تجربه کرده است. موضوع فوق حاکی از آن است که شرکت، فروش خود را به صورت نقدی، افزایش داده است.
وضعیت تولید
شرکت ویتانا در سال ۹۸، حدود ۲۳هزار و ۸۰۰تن انواع بیسکویت را تولید کرد و در سال ۱۴۰۰، میزان تولید آن به ۲۰هزار و ۲۰۰تن کاهش یافت. در دوره ۶ماه منتهی به ۳۱ خرداد ۱۴۰۱، میزان تولید شرکت ۸هزار و ۲۰۰تن بوده است. برای برآورد میزان تولید در ۶ماه آتی سال مالی منتهی به پایان آذر ۱۴۰۱ می‌توان از میزان تولید ماهانه و میانگین تولیدات ماهانه استفاده کرد. بررسی روند تولید ماهانه در نیمه ابتدایی و نیمه دوم سال‌های اخیر نشان می‌دهد که شرکت در ۶ماه ابتدایی، به طور میانگین ماهانه ۱۶۰۰تن انواع بیسکویت و در ۶ماه باقی‌مانده، به طور میانگین ماهانه ۱۹۰۰تن از این محصول را تولید می‌کند. با این فرض پیش‌بینی می‌شود، شرکت در ۶ماه باقی‌مانده از سال مالی ۱۴۰۱، حدود ۱۱هزار و ۴۰۰تن محصول و در مجموع در سال مالی منتهی به ۳۰/ ۰۹/ ۱۴۰۱، حدود ۲۰هزار و ۴۰۰تن محصول را تولید کند. بودجه شرکت نیز عدد ۱۱هزار و ۹۰۰تن را برای تولید انواع بیسکویت پیش‌بینی کرده است. همچنین برآوردهای تحلیلگر «دنیای‌اقتصاد» نشان می‌دهد که تولید «غویتا» در سال ۱۴۰۲، حدود ۲۰هزار و ۴۰۰ تن خواهد بود.
نسبت فروش به تولید
محاسبه نسبت فروش به تولید شرکت ویتانا در سال‌های اخیر، نشان می‌دهد که این شرکت تقریبا تمام تولیدات خود را در سال به فروش می‌رساند. با همین فرض می‌توان میزان فروش را برابر با میزان تولید قرار داد و برای برآورد میزان فروش از آن استفاده کرد. از طرف دیگر، میزان فروش داخلی بیسکویت نسبت به کل فروش این محصول، بین ۸۰ تا ۸۸درصد است. به همین منظور عدد ۸۳درصد به‌طور میانگین برای سال‌های آتی این نسبت، معقول به نظر می‌رسد. با مفروضاتی که در این بخش به آن اشاره شد، پیش‌بینی می‌شود شرکت در ۶ماه پایانی سال مالی ۱۴۰۱، حدود ۹هزار و ۴۰۰تن بیسکویت را در داخل و هزار و ۹۰۰تن از این محصول را در خارج از کشور به فروش برساند. مجموع فروش شرکت، در این مدت ۱۱هزار و ۴۰۰تن خواهد بود. در نهایت ویتانا در سال مالی ۱۴۰۱، مجموعا ۱۹هزار و ۶۰۰تن محصول را در بازار‌های داخلی و خارجی، عرضه می‌کند. «غویتا» نیز در بودجه خود در ۶ماه پایانی سال، انتظار فروش ۱۱هزار و ۷۰۰تن انواع بیسکویت را دارد. پیش‌بینی می‌شود در سال ۱۴۰۲ نیز، حدود ۱۷هزار تن محصول را در بازار داخل و ۳هزار و ۳۰۰تن را در خارج از کشور به فروش برساند.
عمده مشتریان محصولات شرکت ویتانا را گروه نمایندگان، فروشگاه‌های زنجیره‌ای و پخش تهران تشکیل می‌دهند. فروش صادراتی نیز عمدتا به کشورهایی همچون عراق، افغانستان، استرالیا، انگلستان، امارات، غنا، لبنان، ساحل‌عاج و چین انجام می‌شود.
نرخ فروش
نرخ فروش بیسکویت در داخل کشور طی سال ۹۹، نسبت به سال ۹۸ با ۱۶درصد، در سال ۱۴۰۰ با ۴۰درصد و در نیم‌سال اول ۱۴۰۱ به دلیل حذف ارز ترجیحی با ۸۴درصد افزایش همراه بوده است. نرخ فروش صادراتی نیز در سال ۹۹، حدود ۱۵درصد و در سال ۱۴۰۰، تقریبا ۸۹درصد افزایش یافته است. در سال ۱۴۰۱ نیز نرخ فروش بیسکویت صادراتی، ۱۲درصد کاهش پیدا کرده است.
از آنجا که نرخ فروش محصولات داخلی و صادراتی توسط هیات‌مدیره تعیین و تصویب می‌شود، می‌توان برای پیش‌بینی نرخ محصولات در نیمه دوم سال مالی منتهی به آذر ۱۴۰۱، نرخ بودجه شرکت را در نظر گرفت. پیش‌بینی شرکت از نرخ بیسکویت داخلی، ۵۳میلیون و ۲۰۰هزار تومان به‌ازای هر تن و برای نرخ بیسکویت صادراتی ۳۹میلیون و ۵۰۰هزار تومان به ازای هر تن است. به‌منظور پیش‌بینی نرخ فروش در سال ۱۴۰۲ می‌توان رشد نرخ متوسطی را با توجه به نرخ‌های گذشته در نظر گرفت و آن را به سال ۱۴۰۲ تعمیم داد. با این تفاسیر انتظار می‌رود، نرخ بیسکویت داخلی در سال ۱۴۰۲، ۷۱میلیون و ۹۰۰هزار تومان و نرخ بیسکویت صادراتی، ۵۳میلیون و ۴۰۰هزار تومان باشد.
مبلغ فروش
با توجه به میزان تولید و فروش و نرخ فروش برآوردشده در سال‌های آتی، پیش‌بینی می‌شود در ۶ماه باقی‌مانده از سال مالی، ۵۸۰میلیارد تومان و برای کل سال مالی ۱۴۰۱، هزار میلیارد تومان درآمد برای شرکت ویتانا شناسایی شود. بررسی‌ها نشان می‌دهد که «غویتا» در سال ۱۴۰۲، می‌تواند هزار و ۴۰۰میلیارد تومان درآمد داشته باشد.
بهای تمام‌شده
در ساختار بهای تمام‌شده در «غویتا» نیز مانند سایر شرکت‌ها، عمده بهای تمام‌شده از مواد اولیه تشکیل می‌شود. عمده مواد اولیه برای تولید محصولات در داخل کشور تولید می‌شود. آرد، شکر، روغن، شیر خشک، کارتن و لفاف جزو موادی هستند که از داخل کشور تامین می‌شوند. اسانس و پودر کاکائو نیز از خارج از کشور وارد می‌شوند. بخشی از روغن نیز از مالزی و اسانس از ترکیه وارد کشور می‌شود.
بررسی ضریب مصرف هر یک از مواد اولیه برای تولید محصولات نشان می‌دهد که شرکت ویتانا به طور متوسط، برای تولید یک‌تن بیسکویت ۵۰۹کیلوگرم آرد، ۲۰۷کیلوگرم شکر، ۱۶۴کیلوگرم روغن و ۱۸کیلوگرم شیر خشک مصرف می‌کند. با در نظر گرفتن این ضرایب و پیش‌بینی‌هایی که از تولید و فروش شرکت به دست آمده است، میزان مصرف هریک از مواد اولیه محاسبه خواهد شد.
نرخ مواد اولیه را نیز می‌توان با در نظر گرفتن نرخ هریک از این مواد در بهار سال‌جاری، پیش‌بینی کرد. در ۶ماه پایانی سال مالی منتهی به آذر ۱۴۰۱، انتظار می‌رود نرخ آرد ۱۳هزار و ۳۰۰تومان، نرخ شکر، ۱۹هزار و ۲۰۰تومان، نرخ روغن ۵۷هزار و ۶۰۰تومان و نرخ شیر خشک، ۶۳هزار و ۳۰۰ تومان به ازای هر تن باشد. نرخ اسانس وارداتی در فصل بهار ۲۰دلار بوده که با در نظر گرفتن دلار ۲۶هزار تومانی برای سال ۱۴۰۱ و دلار ۳۲هزار تومانی برای سال ۱۴۰۲، نرخ‌های این محصول نیز مورد پیش‌بینی قرار گرفته است.
با این مفروضات، ویتانا در ۶ماه پایانی سال مالی، ۳۴۲میلیارد تومان، در کل سال مالی ۱۴۰۱، ۵۷۳میلیارد تومان و در سال مالی ۱۴۰۲، ۸۲۶میلیارد تومان مواد اولیه مصرف خواهد کرد. شرکت در بودجه خود نیز، ۳۴۰میلیارد تومان برای نیمه دوم سال پیش‌بینی کرده است.
